Rối loạn cơ xương khớp liên quan bệnh nghề nghiệp tiến triển từ từ, tích lũy theo thời gian. Hầu như tất cả các công việc đều đòi hỏi việc sử dụng cánh tay và bàn tay. Do đó, rối loạn cơ xương khớp liên quan bệnh nghề nghiệp ở chi trên và vai là phổ biến. Rối loạn cơ xương khớp liên quan bệnh nghề nghiệp cũng có thể ảnh hưởng đến chân, hông, mắt cá chân và bàn chân trong trường hợp điều kiện công việc đòi hỏi sử dụng chân và các khớp chân nhiều. Rối loạn cơ xương khớp liên quan bệnh nghề nghiệp tiến triển theo giai đoạn từ nhẹ đến nặng, từ không thoải mái đến đau đớn, từ lúc chỉ xảy ra khi đang làm việc cho đến khi xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi. Kèm theo đó là các triệu chứng có thể biến mất nhanh chóng sau ca làm việc, sau đó xuất hiện ngày càng dai dẳng ngay cả khi không làm việc. Công nhân gom rác thải đô thị có phơi nhiễm với ecgonomi, lực tác động, tư thế lao động bất lợi, công việc có tính chất lặp đi lặp lại, gánh nặng lao động thể lực, tổ chức lao động, do vậy có thể dẫn đến rối loạn cơ xương khớp liên quan bệnh nghề nghiệp .
Vừa qua, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Văn Bằng cùng cộng sự Học viện Quân y, Đại học Y tế Công cộng thực hiện nghiên cứu báo cáo “Mức độ rối loạn cơ xương khớp trên công nhân thu gom rác thải công ty Môi trường đô thị Hà Nội năm 2017”.
Đối tượng nghiên cứu là 468 công nhân làm việc thu gom rác thải làm việc tại chi nhánh Hai Bà Trưng-công ty môi trường đô thị Hà Nội. Tiêu chuẩn chọn: công nhân có hợp đồng lao động, trực tiếp thu gom rác thải, làm việc ít nhất 18 tháng trước thời điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 1/2017 đến tháng 6/2017.
Phương pháp nghiên cứu: Thiết kế nghiên cứu cắt ngang có phân tích. Sử dụng bộ câu hỏi Orebro để phỏng vấn công nhân: Bộ câu hỏi có 2 phần lớn: đánh giá cơn đau, vị trí đau; đánh giá ảnh hưởng của cơn đau tới sinh hoạt và lao động. Bộ câu hỏi Orebro có 25 câu hỏi, bao gồm câu hỏi về ngày nghỉ làm việc, lo lắng và căng thẳng, trầm cảm, đau, các hoạt động của cuộc sống hàng ngày liên quan đến đau, đối phó, và mong đợi của bệnh nhân để hồi phục… Điểm của bộ câu hỏi được tính 21 câu (từ câu 3-25). Mỗi câu hỏi có số điểm từ 0-10 điểm tương ứng với các phương án lựa chọn. Tổng điểm dao động từ 1-210 điểm. Điểm cắt được khuyến cáo sử dụng nhiều nhất là 105 đã được đề xuất cho những nguy cơ rối loạn cơ xương khớp kéo dài. Điểm tổng dao động từ 105-119 cho thấy khả năng phục hồi thấp. Điểm tổng càng cao cho thấy nguy cơ mắc rối loạn cơ xương khớp, tác động của đau cơ xương khớp tới chức năng, sinh hoạt và lao động càng lớn.
Do tính chất công việc phải thay đổi tư thế liên tục nên CNTGRT thường mắc RLCXK tại nhiều vị trí thay vì 1 vị trí chỉ chiếm 13,7% trong khi 60,7% công nhân mắc RLCXK từ 2 vị trí trở lên. Trong nhóm CNTGRT mắc RLCXK có tới 99,7% công nhân phải nghỉ làm từ 1 ngày trở lên/1 năm, chỉ 0,2% CNTGRT là không phải nghỉ ngày nào do RLCXK.
Tương tự đó kết quả nghiên cứu cũng cho thấy trong nhóm công nhân mắc RLCXK có mức độ không đau RLCXK trong một tuần trở lại đây chỉ chiếm 0,3%; 99,7% là đau ở các mức độ khác nhau. Trong đó tỷ lệ rất đau chiếm tới 11,8%. Và trong 3 tháng trước nghiên cứu, tỷ lệ công nhân mắc RLCXK đánh giá mức độ trầm trọng của RLCXK là không đau cũng chỉ chiếm 3,4%; còn lại đều đánh giá ở các mức độ đau khác nhau tập trung chủ yếu ở nhóm đau nhiều/ thường xuyên đau chiếm tới 48,9%; tỷ lệ đánh giá rất đau là 3,4%. Và khi đã làm mọi cách để giảm đau thì tỷ lệ giảm đau hoàn toàn chỉ là 7,4% trong đó nhóm công nhân không giảm chút nào cũng là 7,4%.
Tuy chưa có nghiên cứu nào chuyên biệt về đánh giá mức độ trầm trọng của RLCXK ở nhóm CNTGRT nhưng kết quả nghiên cứu cho thấy rằng công nhân đang phải gánh chịu không ít những ảnh hưởng xấu từ RLCXK không chỉ tới sức khỏe mà cả công việc của họ khi phải nghỉ làm vì RLCXK.
Qua các nghiên cứu chuẩn hóa bộ công cụ Orebro cho thấy: điểm tổng dao động từ 90-100 cho thấy khả năng phục hồi của RLCXK cao, tuy nhiên điểm tổng từ 105 cho thấy khả năng phục hồi của RLCXK thấp, nguy cơ RLCXK trở thành mạn tính cao. Điểm tổng càng cao cho thấy nguy cơ mắc RLCXK tác động của đau cơ xương khớp tới chức năng, sinh hoạt và lao động càng lớn. Tỷ lệ công nhân có điểm tổng Orebro từ 1-100 chiếm 40,6%; nhóm đối tượng có điểm tổng Orebro trên 105 điểm chiếm tới 36,6%. Như vậy gần 40% đối tượng nghiên cứu có khả năng phục hồi thấp và chỉ 40% đối tượng có khả năng phục hồi RLCXK cao. Vậy nên cần có những biện pháp để tình trạng RLCXK được cải thiện từ đó nâng cao khả năng lao động, chất lượng cuộc sống cho CNTGRT.
Tác giả nghiên cứu có kết luận, CNTGRT có tỷ lệ mắc RLCXK cao lên tới 74,4%. Trong đó vị trí đau nhiều nhất là ở vùng thắt lưng (46,8%); cổ (43,3%); đùi (18,4%). Trong nhóm công nhân báo cáo có RLCXK, 60,7% mắc RLCXK từ 2 vị trí trở lên. Tỷ lệ CNTGRT phải nghỉ 1 ngày trở lên do RLCXK chiếm tỷ lệ cao với 99,8%. 49,6% CNTGRT mức độ đau là vừa phải và chỉ có 2,6% đối tượng không đau. Sau khi làm mọi biện pháp để giảm đau chỉ có 7,4% CNTGRT thấy giảm đau hoàn toàn. 63,4% đối tượng có khả năng phục hồi RLCXK cao; 36,6% đối tượng có khả năng phục hồi thấp.
Huy Hoàng