Liên kết website








Giáo dục sức khỏe
Những điều cần biết về Cholesterol
[Đăng ngày: 05/10/2016]
Những thực phẩm thịt đỏ thường có khuynh hướng giàu chất béo bão hòa, gan sẽ chuyển thành cholesterol. Vậy ăn như thế nào để hiệu quả trong việc làm giảm cholesterol và ngăn ngừa bệnh tim mạch.
Chúng ta biết rằng, Cholesterol trong máu đến từ hai nguồn: do cơ thể hấp thu cholesterol khi ăn các sản phẩm từ động vật và do cơ thể sản xuất ra cholesterol từ chất béo bão hòa có trong thức ăn. Như vậy, nếu càng ăn nhiều thức ăn có cholesterol, nguy cơ mắc các bệnh động mạch vành càng tăng.
Một nghiên cứu của Đại học North Western và Đại học Texas Mỹ khuyến cáo rằng mọi người cần ăn ít cholesterol bất kể mức cholesterol máu là bao nhiêu. Như vậy, càng ăn ít cholesterol nguy cơ mắc bệnh mạch vành càng giảm. Tuy nhiên cần lưu ý, cholesterol không hoàn toàn xấu; nó tham gia tạo ra các thành phần cấu tạo của một số hocmon quan trọng trong cơ thể như hocmon sinh dục testosterme, oestrogen. Nó cũng là thành phần quan trọng của màng tế bào. Qua nghiên cứu, ¾ cholesterol là do chính cơ thể chúng ta tự tạo ra; vì vậy nếu ăn quá thừa cholesterol, chất béo bão hòa sẽ làm chúng ta mắc bệnh mạch vành. Khi chúng ta ăn nhiều cholesterol, cơ thể sẽ tạo ít cholesterol đi, ức chế khả năng điều hòa sản xuất cholesterol của cơ thể. Ở người bị căng thẳng tinh thần, cơ thể cũng sản xuất ra nhiều cholesterol.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, hàng ngày một người cần khoảng dưới 14 gam chất béo để đáp ứng nhu cầu cơ bản về axit béo. Thực tế chúng ta ăn gấp nhiều lần lượng chất béo đó; theo thời gian lượng mỡ thừa này sẽ lấp dần các động mạch. Chất béo có ba thành phần với các tỷ lệ khác nhau. Chất béo bão hòa, chất béo không bão hòa đơn và chất béo không bão hòa đa. Chất béo bão hòa làm tăng lượng cholesterol máu, còn hai loại kia thì không. Tuy nhiên, hai loại này cũng không làm giảm lượng cholesterol trong máu. Các loại dầu ăn là dung dịch chất béo. Một thìa dầu chứa 14 gam chất béo với tỷ lệ chất béo bão hòa,  chất béo không bão hòa đơn, chất béo không bão hòa đa khác nhau.
Những bữa ăn chứa nhiều chất béo không bão hòa đa làm tổn thương hệ thống miễn dịch. Những axit béo này còn được gọi là axit béo n-6 hoặc omega 6 không phải là loại axit béo n-3 hay omega 3 được thấy trong ngũ cốc hoặc dầu cá. Những tổn thương chức năng của hệ thống miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng hoặc thậm chí là ung thư. Các kết quả nghiên cứu cho rằng nồng độ chất béo không bão hòa đa trong khẩu phần ăn có thể thúc đẩy sự phát triển của các khối u. Điều này giúp giải thích chế độ ăn giàu chất béo không bão hòa đa làm giảm nguy cơ đau thắt ngực nhưng làm tăng tử vong do ung thư.
Các nhà dinh dưỡng cho rằng dầu hạt cải là loại dầu chứa ít chất béo bão hòa nhất, nó cũng chứa nhiều axit béo omega 3. Vì vậy, nên chọn dầu hạt cải để sử dụng. Các nghiên cứu cũng báo cáo người càng ăn nhiều cholesterol và chất béo bão hòa thì lượng cholesterol máu và huyết áp càng tăng; điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành. Nghiên cứu cũng cho rằng những người có mức huyết áp và lượng cholesterol máu thấp thường do cách ăn uống, cách sống của chính họ. Ở Việt Nam do khuynh hướng ăn uống hiện nay giống các nước phát triển, vì vậy tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm đã gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây. Các nghiên cứu cho thấy nếu cholesterol máu tăng 1% trên 150mg/dl thì khả năng mắc bệnh mạch vành tăng khoảng 2%. Nghiên cứu cũng phát hiện những người trưởng thành có mức cholesterol máu thấp do họ thực hiện chế độ ăn kiêng ít chất béo, chế độ ăn chay và không có ai trong nghiên cứu có cholesterol toàn phần thấp hơn 150mg/dl bị đau tim.
Thông thường nồng độ cholesterol toàn phần trong máu gồm LDL và HDL, cơ thể chúng ta lưu trữ chất béo dưới dạng triglyceride, xuất hiện trong máu khoảng 1 giờ sau ăn một bữa ăn giàu chất béo. Thường mức HDL trong máu thấp làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành; tương tự như người có LDL cao. Do đó, triglyceride máu cao sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành ở người có chế độ ăn giàu chất béo và cholesterol.
Một điều khác biệt là ở những người ăn chay có mức cholesterol toàn phần thấp, LDL thấp, HDL thấp và tỷ lệ mắc bệnh mạch vành cũng rất thấp. Ở người ăn chay có khi cho thấy mức triglyceride thường tăng, HDL đôi khi giảm tuy nhiên tỷ lệ mắc bệnh mạch vành thấp vì lượng LDL của họ giảm nhiều hơn so với sự giảm của lượng HDL. Chức năng chính của HDL là loại những cholesterol dư thừa khỏi dòng máu, nó giúp vận chuyển LDL khỏi tế bào, vào mật và được thải ra khỏi cơ thể. Khi lượng cholsterol toàn phần ăn vào ít, khi đó không cần nhiều HDL được huy động để loại cholesterol ra khỏi máu, do vậy cơ thể sản xuất ra ít HDL. Kết quả lượng HDL giảm trong chế độ ăn chay, nhưng lượng LDL giảm nhiều hơn, vì vậy trong chế độ ăn chay lượng HDL/ máu trở nên ít quan trọng hơn so với người không ăn chay.
Trong báo cáo Framinghan tỷ lệ cholesterol toàn phần/HDL là một yếu tố dự báo về bệnh mạch vành tốt hơn khi chỉ xét thông số cholesterol toàn phần hoặc HDL. Tỷ lệ cholesterol toàn phần/ HDL tốt là dưới 3,0. Nếu là 5,0 được xem là “nguy cơ trung bình”; 9,5 là tăng gấp đôi nguy cơ trung bình; 23,0 thuộc nhóm nguy cơ cao nhất, gấp 3 lần nguy cơ trung bình.
Những người tập thể dục thường xuyên làm tăng HDL, người hút thuốc lá HDL giảm xuống. Những người kiểm soát tốt stress làm giảm LDL. Do vậy, chúng ta cần kết hợp tập thể dục, bỏ thuốc lá, ăn đúng, kiểm soát tốt stress để cải thiện tình trạng sức khỏe.
Có nhiều thuốc làm giảm LDL và tăng HDL, tuy nhiên ít có bằng chứng so sánh lợi ích do dùng thuốc với việc thay đổi lối sống. Các chuyên gia y tế cho rằng việc ăn ít hẳn cholesterol và chất béo bão hòa có ý nghĩa hơn nhiều so với việc cả đời dùng thuốc.
Anh Huy
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 190

Số lượt truy cập: 9297669
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang