[Đăng ngày: 29/09/2016]
Các bệnh không lây nhiễm bao gồm bệnh tim mạch, ung thư, đái tháo đường, viêm phổi tắc nghẽn mãn tính, hen phế quản là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, chiếm 63% các ca tử vong hàng năm; trong đó ¼ ở độ tuổi dưới 60. Khoảng 80% các ca tử vong do bệnh không lây nhiễm xảy ra ở nước có thu nhập trung bình và thấp.
Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ mắc bệnh không lây nhiễm tăng nhanh, năm 1986 là 36%; năm 2006 tỷ lệ tăng lên 61,6%; năm 2009 tăng lên 63,34%. Tỷ lệ tử vong bệnh không lây nhiễm cao gấp 4 lần so với các bệnh lây nhiễm. Các bệnh không lây nhiễm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, là thách thức lớn đối với sự phát triển kinh tế- xã hội.
Do nhận thức chung của người dân về các bệnh không lây nhiễm còn thấp nên khi mắc bệnh thường  đến khám, điều trị ở giai đoạn muộn. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thống kê 10 nguyên nhân gây tử vong chủ yếu ở Việt Nam năm 2002, tử vong do bệnh động mạch vành đứng hàng đầu chiếm 13% tử vong chung, đứng thứ hai là tai biến mạch máu não chiếm 11%; đứng thứ ba là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính chiếm 8%; đứng thứ 7 là đái tháo đường và ung thư dạ dày.
Vậy đâu là nguyên nhân gây ra các bệnh không lây nhiễm? Theo các nghiên cứu trên thế giới và trong nước, các yếu tố liên quan đến lối sống được xác định là đóng vai trò quan trọng trong tất cả các bệnh lý nói trên; làm sao có được lối sống lành mạnh là biện pháp tốt nhất trong việc bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.
Lối sống lành mạnh bao gồm không hút thuốc lá, tập thể dục đều đặn, ăn uống hợp lý sẽ giúp làm giảm 80% nguy cơ xảy ra những căn bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường. Trong đó, nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường týp 2 giảm đến 92%; hạ thấp được 81% những cơn đau tim. Sự thay đổi thói quen không tốt là một thách thức cho mỗi người. Kết quả nghiên cứu hơn 23.000 người trưởng thành ở Mỹ và Châu Âu cho thấy chỉ có 9% đối tượng nghiên cứu thực hiện được đủ 4 tiêu chí là không hút thuốc, ăn uống hợp lý, tập thể dục trên 4 giờ mỗi tuần và giữ được chỉ số khối cơ thể (BMI) dưới 30kg/m2. Có 5% đối tượng nghiên cứu hoàn toàn không đạt bất cứ tiêu chí nào.
Chúng ta biết rằng, đối với tiêu chí rèn luyện cơ thể, tập thể dục đem lại nhiều lợi ích cho bản thân chúng ta. Một hình thức vận động đơn giản như đi bộ nhanh khoảng 30 phút mỗi ngày đã giúp ích giảm mạnh nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường, tim mạch và nhiều loại ung thư. Vận động cơ thể đều đặn giúp gia tăng chức năng bộ não, cơ thể linh hoạt trẻ trung, kéo dài tuổi thọ.
Đối với người thừa cân, béo phì nếu giảm bớt được một vài cân cũng góp phần tạo ra được sự chuyển biến tích cực đối với sức khỏe. Chúng ta cần xác định chỉ số khối cơ thể (BMI) theo công thức: trọng lượng cơ thể (kg) chia cho bình phương chiều cao (tính theo mét). Chỉ số BMI bình thường từ  18,5 đến 24,9 kg/m2. BMI từ 25 kg/m2 trở lên là thừa cân. BMI từ 30 kg/m2 trở lên là béo phì. Đối với người Châu Á, BMI lý tưởng là 22 kg/m2. Chế độ giảm cân gồm ăn nhiều rau quả, ngũ cốc thô, giảm đồ ngọt, mỡ động vật; thực hiện lối sống điều độ, cân bằng cảm xúc vì ở người bị stress có thể làm lượng mỡ tăng nhiều hơn.
Theo các nghiên cứu, 80-90% trường hợp ung thư là do hút thuốc lá. Hút thuốc làm cơ thể bị giảm lượng cholesterol tốt cho sức khỏe, gia tăng nguy cơ đông máu, làm lu mờ triệu chứng đau thắt ngực. Nhịp tim người hút thuốc lá thường cao hơn 15-25 nhịp so với người không hút thuốc lá; máu đến tim bị thiếu hụt, nếu hút 20 đến 30 điếu thuốc lá mỗi ngày nguy cơ tử vong vì bệnh tim mạch cao gấp 2 lần so với người không hút thuốc. Các nghiên cứu cho thấy nếu một người sau 30 ngày bỏ thuốc lá, lượng cholesterol xấu trong máu sẽ giảm đi và lượng cholesterol tốt sẽ tăng lên rõ rệt.
Trong cuộc sống nếu người có giao tiếp tốt, có lối sống cởi mở, lạc quan, người thân bạn bè tốt; biết quan tâm chia sẻ lẫn nhau thật sự sẽ làm tăng yếu tố miễn dịch, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch, đó là cách để có được cuộc sống hạnh phúc.
Những chỉ tiêu cải thiện sức khỏe có thể khác nhau ở mỗi người, tuy nhiên những yếu tố không hút thuốc lá, uống ít rượu, ngủ đủ, tập thể dục đều đặn, dinh dưỡng tốt và kiểm soát được trọng lượng cơ thể là những yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ nâng cao sức khỏe rất tốt.
Các chuyên gia y tế cho rằng không cần phải có những kế hoạch lớn lao, có thể chỉ cần ăn thêm một trái bắp hoặc hai quả chuối mỗi ngày; tăng cường ăn rau đậu, ăn cá nhiều hơn ăn thịt, chỉ nên uống một ly rượu nhỏ cho mỗi bữa ăn, ngủ ngắn buổi trưa 10-15 phút; chạy tại chỗ 5-10 phút mỗi ngày; đi bộ từ tầng dưới lên tầng trên thay vì đi thang máy…là dễ giảm đáng kể tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm; mỗi người hãy sẵn sàng thay đổi lối sống để phòng ngừa bệnh tật, lối sống lành mạnh sẽ giúp chúng ta cảm thấy thoải mái hơn, vui vẻ hơn, không dựa vào thuốc hay mổ xẻ. Những người sống cởi mở, chan hòa với người khác sẽ dễ dàng cảm nhận được sự hạnh phúc, sự thân thương trong các mối quan hệ rộng lớn hơn.
Sống cởi mở trái tim còn giúp khám phá những yếu tố bên trong của mỗi người, sự bình yên và vui sướng. Mỗi chúng ta hãy chọn một lối sống phù hợp để giúp có được một cuộc sống khỏe mạnh không bệnh tật. Việc quyết định thay đổi lối sống có lợi cho sức khỏe là hoàn toàn phụ thuộc vào mỗi chúng ta; khi có được đầy đủ thông tin chính xác, chúng ta tự đưa ra quyết định và hành động của mình. Thay đổi lối sống không chỉ giúp tăng cường sức khỏe, phòng chống bệnh tật mà còn chữa lành các vết thương tâm hồn của mỗi người.
Văn Hanh
    
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 218

Số lượt truy cập: 9297826

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang