Theo các chuyên gia ung thư, điều trị ung thư tuyến giáp biện pháp phẫu thuật đóng vai trò quan trọng. Đối với việc kiểm soát di căn hạch cổ hiện vẫn có nhiều quan điểm, việc vét hạch cổ dự phòng thường quy chưa được chấp nhận trong kiểm soát di căn hạch tiềm ẩn.

Một số tác giả khác cho rằng tỷ lệ biến chứng thấp, những lợi ích của vét hạch cổ mang lại lợi ích nhiều hơn các nguy cơ. Để phát hiện các hạch di căn tiềm ẩn, nhiều nghiên cứu báo cáo sử dụng các chất chỉ thị màu trong phát hiện các hạch cửa, kết quả cho thấy lợi ích của sinh thiết hạch cửa.

Các chuyên gia lưu ý, hạch cửa là hạch bạch huyết đầu tiên trong khu vực hạch vùng tiếp nhận bạch huyết từ khối u nguyên phát. Sinh thiết hạch cửa trong ung thư tuyến giáp cho phép đánh giá tình trạng di căn hạch tiềm ẩn, xác định được những bệnh nhân cần thiết thực hiện nạo vét hạch cổ dự phòng.

Từ tháng 10/2015 đến tháng 12/2016, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Xuân Hậu cùng cộng sự bệnh viện Đại học Y Hà Nội thực hiện nghiên cứu mô tả tiến cứu báo cáo đề tài “Kết quả hiện hình sinh thiết hạch cửa bằng xanh Methylen trong bệnh ung thư tuyến giáp”. Đối tượng nghiên cứu là 122 bệnh nhân được chẩn đoán ung thư tuyến giáp và được phẫu thuật tại khoa ung bướu – chăm sóc giảm nhẹ tại bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tác giả nghiên cứu thực hiện chẩn đoán giai đoạn lâm sàng theo phân loại của AJCC 2010, được tiêm chất chỉ thị màu.

BS Hậu báo cáo, tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 42,39; tỷ lệ nữ/nam là 5,78/1. Khám lâm sàng phát hiện u thùy phải tuyến giáp chiếm 38,5%; u thùy trái tỷ lệ 28,7%; u cả 2 thùy tuyến giáp chỉ có 0,8%; u ở eo tuyến giáp 2,5%, không sờ thấy u có 36 ca với tỷ lệ 29,6%.

Trong ung thư tuyến giáp, tình trạng di căn hạch làm tăng nguy cơ tái phát tại chỗ tại vùng. Nạo vét hạch cổ có thể làm giảm nguy cơ tái phát, tuy nhiên việc nạo vét có thể gây ra các biến chứng nặng nề cho cuộc phẫu thuật. Việc cân bằng giữa lợi ích giảm nguy cơ tái phát và xảy ra biến chứng phẫu thuật khi vét hạch cổ tạo nên sự tranh luận làm cho phẫu thuật viên khó khăn khi đưa ra các quyết định.

BS Hậu cho rằng, ưu điểm chính của kỹ thuật sinh thiết hạch cửa là xác định bệnh nhân ung thư tuyến giáp có hạch âm tính để giúp tránh việc vét hạch dự phòng không cần thiết. Sinh thiết hạch cửa sẽ giúp cho các bác sĩ không cần vét hạch cổ chọn lọc tránh tỷ lệ biến chứng xảy ra do thực hiện vét hạch cổ gây ra. Một ưu điểm khác là tại thời điểm phẫu thuật ban đầu, sinh thiết hạch cửa giúp xác định bệnh nhân có khả năng tái phát tại vùng cổ trung tâm. Kỹ thuật sinh thiết hạch cửa cho phép phát hiện sớm di căn hạch, từ đó bác sĩ đưa ra liều điều trị iod phóng xạ chính xác.

BS Nguyễn Xuân Hậu cho biết, kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ phát hiện hạch cửa là 100%, tỷ lệ phát hiện số hạch cửa trung bình là 4 hạch. Như vậy kết quả trong nghiên cứu giúp khẳng định thêm việc sinh thiết hạch cửa là khả thi, an toàn và có thể xác định bệnh nhân có thể được hưởng những lợi ích từ việc thực hiện vét hạch cổ chọn lọc. Trong nghiên cứu, tỷ lệ hạch cửa ở nhóm 6 nhiều nhất với tỷ lệ 86,8%; nhóm 6 là nhóm thu nhận bạch huyết đầu tiên của tuyến giáp do vậy tỷ lệ gặp nhiều hơn so với nhóm máng cảnh cùng bên. 

Trong ung thư tuyến giáp, tình trạng di căn hạch có liên quan chặt chẽ với kích thước và đặc điểm xâm lấn của khối u. Nhiều nghiên cứu nước ngoài có nhận xét khi kích thước u tuyến giáp càng lớn, u xâm lấn vỏ bao tuyến giáp sẽ làm tăng nguy cơ di căn hạch cửa. Trong nghiên cứu, bác sĩ Hậu nhận xét, u càng ở giai đoạn muộn thì tỷ lệ di căn hạch cửa càng cao và ngược lại (p < 0,05).

Về biến chứng xảy ra trong quá trình thực hiện, BS Hậu báo cáo, có 2 bệnh nhân chảy máu trong 24 giờ sau mổ, nguyên nhân chảy máu từ cơ trước giáp. Có 16,4% đối tượng nghiên cứu bị hạ canxi máu tạm thời và hồi phục trong vòng 30 ngày sau mổ. Nguyên nhân là do tình trạng viêm phù nề tuyến cận giáp sau mổ. Trong nghiên cứu không gặp trường hợp nào hạ canxi máu vĩnh viễn; không có trường hợp nào tổn thương thần kinh thanh quản quặt ngược, không có trường hợp nào xảy ra phản ứng với thuốc nhuộm xanh mêthylene trong quá trình sinh thiết hạch cổ. Tất cả bệnh nhân đều được vét hạch cổ dự phòng. Kết quả phẫu thuật đều thành công với độ an toàn cao. Tác giả nghiên cứu nhấn mạnh, thực hiện kỹ thuật sinh thiết hạch cửa trong ung thư tuyến giáp là khả thi, an toàn. Kỹ thuật này sẽ giúp bác sĩ điều trị xác định được bệnh nhân ung thư tuyến giáp có hạch âm tính từ đó có thể tránh được việc vét hạch dự phòng không cần thiết.

Mai Trang