Tại Hội nghị khoa học Phẫu thuật Thần kinh lần thứ 16 được tổ chức tại TP Nha Trang tháng 12/2015; tác giả Phạm Anh Tuấn, Lê Đức Định Miên cùng cộng sự báo cáo nghiên cứu “Đánh giá hiệu quả bước đầu của phương pháp tiêm Steroid ngoài màng cứng qua đường liên bản sống trong điều trị đau lưng vùng thấp mạn tính”.
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 5/2014 đến tháng 5/2015, có 56 đối tượng đủ điều kiện tham gia nghiên cứu tại Khoa Ngoại Thần kinh - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP Hồ Chí Minh. Đối với lý do vào viện có 46 đối tượng nghiên cứu nhập viện vì đau lưng, 09 người vì đau lưng lan chân theo rễ thần kinh và 01 trường hợp nhập viện vì tê chân. Trong đó có 06 trường hợp đã phẫu thuật cột sống, 01 trường hợp có tiền căn tiêm Steroid ngoài màng cứng cách nhập viện 3 tháng. Qua thăm khám có 11 trường hợp chỉ đau lưng; 45 trường hợp có cả triệu chứng đau lưng và đau chân theo rễ thần kinh. Đánh giá triệu chứng, mức độ đau lưng theo thang điểm VAS, có 37,5% bệnh nhân có điểm VAS là 8; 26,8% có điểm VAS là 7/10. Đối với triệu chứng đau rễ, điểm VAS thay đổi từ 0-8 điểm; trong đó 30,4% bệnh nhân có điểm VAS là 6/8.
Theo tác giả nghiên cứu, bệnh nhân được đánh giá thang điểm VAS sau thủ thuật theo mốc thời gian 1 ngày, 2 tuần và 4 tuần. Kỹ thuật tiêm được thực hiện; bệnh nhân nằm sấp, gập lưng chụp X-quang kỹ thuật số (C-arm) xác định đúng tầng cần tiêm. Đâm kim Tuohy 18G vào khoảng liên gai áp dụng kỹ thuật “Loss of resistance technique”. Khi kiểm tra kim đã vào đúng khoang ngoài màng cứng, tiêm Triamcinolone Acetonide 80mg/2ml vào mỗi vị trí.
Theo tác giả nghiên cứu, tiêm qua đường liên bản sống có nguy cơ đâm kim vào khoang dưới màng cứng, đường vào của thuốc là mặt sau của bao màng cứng. Một số nghiên cứu trên thế giới cho rằng phương pháp tiêm Sterid ngoài màng cứng thắt lưng có hiệu quả trong điều trị đau lưng và đau theo rễ do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, ít có hiệu quả trong bệnh lý hẹp ống sống. Việc áp dụng kỹ thuật “Loss or resistane technique” để xác định khoang ngoài màng cứng và chụp X-quang kỹ thuật số sau bơm khoảng 2ml thuốc cản quang tan trong nước, điều này giúp giảm thiểu biến chứng đâm kim vào bao màng cứng và tiêm Steroid vào khoang dưới nhện.
Tác giả nghiên cứu lưu ý trong quá trình theo dõi, không ghi nhận biến chứng viêm màng não nhiễm trùng, tổn thương thần kinh, sốt hay động kinh, tuy nhiên vì số trường hợp nghiên cứu chỉ có 56, vì vậy cần thực hiện thêm nhiều trường hợp hơn nữa để đánh giá đầy đủ phương pháp tiêm Steroid ngoài màng cứng.
Kết quả sau tiêm Steroid, hầu hết các đối tượng nghiên cứu đều có điểm VAS giảm, chỉ 01 trường hợp có triệu chứng không cải thiện, đây là trường hợp bệnh nhân đã được phẫu thuật hội chứng chùm đuôi ngựa do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. “Tiêm Steroid ngoài màng cứng là phương pháp an toàn, hiệu quả trong điều trị đau lưng mạn tính vùng thấp”- tác giả kết luận như vậy cho nghiên cứu của mình.
Chúng ta biết rằng, có đến 70% người từng bị đau lưng vùng thấp ít nhất một lần trong đời. Việc điều trị bệnh lý này vẫn còn là thách thức. Phương pháp tiêm chất giảm đau ngoài màng cứng được áp dụng từ năm 1901. Tuy đã có nhiều nghiên cứu nhưng đến nay phương pháp này vẫn có nhiều tranh luận về hiệu quả, thời gian tác dụng, tính an toàn của phương pháp điều trị đau. Mục tiêu nghiên cứu các tác giả Phạm Anh Tuấn và cộng sự là đánh giá mức độ giảm đau và đánh giá tính an toàn, các biến chứng của phương pháp tiêm Steroid ngoài màng cứng ở bệnh nhân đau lưng vùng thấp mạn tính.
Trần Hưng