Ngày 09/12/2015, Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức Hội đồng đánh giá nghiệm thu đề tài “Nghiên cứu thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành về bệnh ung thư vú ở phụ nữ 20-60 tuổi trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa”. Đề tài do BS.CKII Nguyễn Hữu Châu- Trung tâm Nội tiết tỉnh Khánh Hòa làm chủ trì; chủ tịch hội đồng đánh giá nghiệm thu là GS.TS Nguyễn Chấn Hùng- Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam.
Theo báo cáo của BS.Nguyễn Hữu Châu, ung thư vú là ung thư thường gặp nhất tại Việt Nam và trên thế giới; ung thư vú gây tử vong hàng đầu cho phụ nữ. Theo báo cáo nghiên cứu của Bệnh viện K Trung ương, ung thư vú tại Việt Nam chẩn đoán thường đã vào giai đoạn muộn là gia đoạn 3-4 đến hơn 70%, trong khi lẽ ra bệnh có thể phát hiện sớm hơn. Trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa chưa có nghiên cứu về kiến thức, thái độ, thực hành vệ bệnh ung thư vú cho phụ nữ tỉnh Khánh Hòa, vì vậy việc thực hiện nghiên cứu này sẽ giúp xây dựng chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe, đồng thời là tiền đề cho các nghiên cứu chuyên sâu sau này liên quan đến ung thư vú và ung thư khác trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp chọn mẫu tỷ lệ với kích thước quần thể, có 1.200 phụ nữ tuổi 20-60, trong đó TP Nha Trang chiếm số lượng nhiều nhất với 360 người; huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh có số lượng tham gia nghiên cứu ít nhất với mỗi huyện là 40 người. Kết quả nghiên cứu cho thấy gần 68% đối tượng nghiên cứu có kiến thức đúng về bệnh ung thư vú; 46% đối tượng nghiên cứu có kiến thức đúng về các yếu tố nguy cơ ung thư vú; hơn 60% có kiến thức đúng về các dấu hiệu và triệu chứng ung thư vú.
Về thái độ, gần 72% có thái độ đúng về việc thăm khám, tầm soát, chẩn đoán ung thư vú; có 63% tin rằng sẽ điều trị khỏi ung thư vú nếu phát hiện bệnh sớm. Đối với thực hành, kết quả nghiên cứu cho thấy gần 50% đối tượng nghiên cứu tự khám vú hàng ngày; 14% đối tượng nghiên cứu đã khám vú định kỳ hàng năm tại cơ sở y tế chuyên khoa; 31% đối tượng nghiên cứu ít nhất một lần đã từng siêu âm tuyến vú; 64% từng một lần chụp nhũ ảnh.
Các nguồn thông tin đối tượng nghiên cứu mong đợi được tiếp cận là qua truyền hình (86%); radio (63%); báo chí (37%); cán bộ y tế (86%); bạn bè, người thân (36%); qua internet chiếm tỷ lệ 17%.
Hội đồng đánh giá nghiệm thu đề tài đã đưa ra nhiều nhận xét, ý kiến đóng góp để hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khoa học; cụ thể phần tổng quan của nghiên cứu tương đối đầy đủ, đã đề cập đến các khía cạnh liên quan của đề tài về gánh nặng của ung thư vú, các triệu chứng, chẩn đoán và các nghiên cứu liên quan. Đối với phần phương pháp cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu là phù hợp; phương pháp nghiên cứu phù hợp với đề tài nghiên cứu; báo cáo nghiên cứu được trình bày rõ ràng, mạch lạc, đúng quy cách. Nghiên cứu đã tham khảo 66 công trình nghiên cứu, trong đó có 25 nghiên cứu trong nước và 44 nghiên cứu nước ngoài; có các tài liệu nghiên cứu được cập nhật vào năm 2012, 2015 đề cập khá đầy đủ các yếu tố nguy cơ về tuổi, giới, gen di truyền, yếu tố di truyền, bệnh lành tuyến vú, tiền căn ung thư vú, yếu tố nội tiết, liệu pháp thay thế hocmon, lối sống và chế độ dinh dưỡng, hút thuốc uống rượu, bức xạ và đậm độ mô vú. Các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng; các phương pháp sinh thiết chẩn đoán ung thư vú; phương pháp tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú.
Theo đánh giá của GS.TS Nguyễn Chấn Hùng, nội dung báo cáo của nghiên cứu đã đạt được mục tiêu đề ra, kết quả phản ánh trung thực, nghiên cứu đáp ứng được các yêu cầu của một nghiên cứu khoa học. Về góp ý, hội đồng đã có những đóng góp cụ thể như chủ nhiệm đề tài cần có thêm phân tích và nhận xét so sánh với các tài liệu thu thập được; cần bổ sung phần phân tích đa biến để tăng giá trị của báo cáo nghiên cứu; bổ sung thêm các khuyến cáo về phòng chống ung thư vú nói riêng và chương trình mục tiêu quốc gia về phương pháp ung thư vú nói chung. Trung tâm Truyền thông GDSK tỉnh nêu ý kiến cần có thêm phần nghiên cứu khoa học sử dụng phương pháp định tính về kiến thức, thái độ, thực hành phòng chống ung thư vú ở phụ nữ để nghiên cứu toàn diện hơn.
Sau khi bỏ phiếu, kết quả hội đồng đánh giá nghiệm thu đề tài xếp loại đạt yêu cầu. Trước đó nghiên cứu đã được đăng trên tạp chí nghiên cứu khoa học Ung thư học Việt Nam số 04/12/2015 và tạp chí Khoa học Công nghệ của tỉnh Khánh Hòa.
Nghi Anh