Gan là cơ quan quan trọng trong cơ thể, giúp tích trữ các chất dinh dưỡng đã được hấp thu tại đường ruột, chuyển hóa chúng thành dạng cơ thể dễ sử dụng và vận chuyển chúng đến các cơ quan trong cơ thể.

Cụ thể, protein được hấp thu phân giải thành amino axit tại đường ruột, sau đó đến gan, amino axit được tái tổ hợp thành các protein cần thiết đối với con người và được chuyển đến các cơ quan khác. Tương tự, chất béo được phân giải; hấp thu tại đường ruột sẽ được tái tạo thành cholesterol, phospho lipit hay chất béo trung tính tại gan và được chuyển đến các cơ quan trong cơ thể. Bình thường gan có 3-5% chất béo. Khi chức năng gan suy giảm, hoặc lượng dinh dưỡng được vận chuyển đến gan quá nhiều trong thời gian dài, sự cân bằng cung và cầu sẽ bị phá vỡ, dẫn đến mỡ tích tụ nhiều trong gan. Khi gan có mỡ trên 30% sẽ bị coi là gan nhiễm mỡ. Ngoài nguyên nhân dư thừa dinh dưỡng, còn có nguyên nhân cơ thể hấp thu quá nhiều cồn, hình thành gan nhiễm mỡ “tích cồn”. Cồn được hấp thu 20% tại dạ dày; sau đó chuyển đến gan phân giải thành acetaldehyde, một chất độc đối với cơ thể. Chất này được phân giải thành axit acetic dưới tác động của enzyme, cuối cùng phân giải thành nước và khí cacbon dioxit rồi được bài tiết ra ngoài cơ thể. Lượng cồn không được phân giải hết sẽ đi khắp cơ thể nhiều lần cho đến khi chúng được phân giải hoàn toàn. Trạng thái cồn di chuyển khắp cơ thể chính là trạng thái “say” rượu. Nếu acetaldehyde không được phân giải hết mà tồn đọng lâu trong cơ thể sẽ sinh ra hiện tượng đau đầu, buồn nôn do độc tính của nó.

Theo Gs Hiromi Shinya – Trường Đại học Y khoa Albert Einstein Mỹ, việc phân giải cồn cần nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn tiêu tốn enzyme; trong quá trình phân giải cồn sản sinh nhiều gốc tự do oxy hóa, việc phân giải các gốc tự do oxy hóa này cũng tốn nhiều enzyme không kém. Do vậy, người thường xuyên hấp thu quá nhiều cồn; cơ thể sẽ thiếu hụt enzyme. Kết quả các tế bào gan sẽ bị các gốc tự do oxy hóa gây tổn thương, hình thành nên những tổn thương trên gan; hình thành tình trạng gan nhiễm mỡ do cồn. Điều này cũng xảy ra tương tự khi cơ thể sử dụng lượng lớn thuốc tây trong thời gian dài. Gs Hiromi lưu ý, việc hấp thu quá nhiều “thực phẩm động vật” và “cồn” là lý do chính làm gia tăng lượng mỡ nội tạng, thúc đẩy quá trình lão hóa trong cơ thể.

Hiện nay phương pháp điều trị những người có hội chứng chuyển hóa là chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế calo và vận động. Gs Hiromi cho rằng, các bệnh nhân béo bụng, gan nhiễm mỡ cần phải giảm thức ăn động vật tối đa. Mỗi tháng chỉ nên ăn thịt 1, 2 lần; đối với cá có thể ăn 2lần/tuần; tăng cường hấp thu protein từ các loại đậu. Ông khuyên nên ăn gạo lứt cùng các ngũ cốc khác, rau củ, tảo biển, hoa quả; uống đủ nước giúp lưu thông dạ dày, đường ruột. Thực hiện như vậy trong 3 tháng đến 6 tháng, dạ dày ruột sẽ cải thiện tốt.

Cơ thể con người 60-70% là nước, do vậy cần cung cấp đủ nước cho cơ thể. Nếu không có nước, enzyme không thể hoạt động được. Nước đóng góp nhiều việc duy trì cân bằng cho các vi khuẩn trong môi trường đường ruột và quá trình hình thành enzyme. Nước đóng vai trò trọng yếu ngay cả trong hệ thống miễn dịch của cơ thể. Ví dụ khí quản không đủ nước, thiếu độ ẩm, các tế bào miễn dịch không hoạt động, làm giảm sức đề kháng đối với các vi khuẩn, virut; vì vậy dễ mắc bệnh hơn. Não là nơi tập trung lượng lớn thần kinh, 83% là nước. Nước là vật trung gian để truyền đạt thông tin. Trong các tế bào thần kinh có những mạch nước siêu nhỏ, một khi thiếu nước, não không thể truyền đạt, xử lý thông tin tốt. Về biểu hiện nếu nhẹ thì bị đau đầu, nặng tổn thương ý thức, trí nhớ. Sau não các cơ quan ưu tiên cung cấp nước là phổi, gan, thận, cơ thịt, xương và da. Vì vậy khi có dấu hiệu lão hóa, các dấu hiệu đầu tiên sẽ thể hiện ngay trên da.

Gs Hiromi lưu ý, nước và các loại “đồ uống” hoàn toàn khác nhau; cơ thể chúng ta cần không phải là “đồ uống” mà là nước. Một người khỏe mạnh một ngày trung bình cần 2 lít nước; đối với người bệnh ung thư nhu cầu nhiều hơn 2-3lít nước/ngày. Khi thiếu nước, nơi chịu ảnh hưởng nhanh nhất là máu và bạch huyết. Máu vận chuyển oxy và chất dinh dưỡng đến tế bào; bạch huyết vận chuyển tế bào chết và chất thải. Mạch máu và mạch bạch huyết được ví như đường cấp nước và đường nước thải của cơ thể. Khi cơ thể thiếu nước, lượng nước trong máu và bạch huyết giảm xuống, làm tăng nồng độ máu; máu cô đặc; tuần hoàn khó khăn, huyết áp tăng cao, nhịp tim tăng cao; mao mạch đóng lại. Trên da thấy các dấu hiệu của thiếu nước. Ông khuyên những người hay phải diễn thuyết, ca hát hãy uống 1 lít nước trước và sau khi thực hiện công việc kể cả khi không thấy khát.     

Nguyên Khải