Từ tháng 6/2016 đến tháng 9/2017, nhóm tác giả nghiên cứu Trần Thiết Sơn cùng cộng sự Trường Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Tây Nguyên tiến hành nghiên cứu mô tả hàng loạt ca báo cáo đề tài “Đánh giá kết quả phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới và một số biến chứng phổ biến”.
Đối tượng nghiên cứu là các trường hợp có chỉ định phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới được tiến hành phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới tại Bệnh viện Xanh Pôn từ tháng 6/2016 đến tháng 9/2017.
Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng thiết kế nghiên cứu mô tả loạt ca với kỹ thuật chọn mẫu thuận tiện: với tất cả những bệnh nhân nào đủ tiêu chuẩn chọn vào và loại ra trong thời gian nghiên cứu đều được lấy vào nghiên cứu. Trong thời gian trên, tác giả đã khảo sát được 28 trường hợp.
Kết quả phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới với 28 bệnh nhân chấp nhận quay trở lại tái khám và tham gia phỏng vấn, có 16 bệnh nhân đánh giá đạt yêu cầu, đạt tỷ lệ 57,1%. Kết quả này tương đồng với kết quả trong một nghiên cứu về phẫu thuật cải thiện tình trạng sa trễ do mạc được thực hiện bởi hội phẫu thuật tạo hình nhãn khoa Anh Quốc (British Oculoplastics Surgical Society) với tỷ lệ thành công của phẫu thuật là 57,4%. Chứng tỏ rằng, để phấn đấu đạt được sự hài lòng của bệnh nhân có nhu cầu trẻ hóa vùng mi mắt, kết quả phẫu thuật của tác giả tại Việt Nam cũng tương tự các nước trên thế giới. Đánh giá kết quả phẫu thuật theo thời gian hậu phẫu cho thấy tỷ lệ hài lòng tăng dần theo thời gian. Với những trường hợp sau mổ dưới 3 tháng tỷ lệ hài lòng chỉ 25%, sau đó, tỷ lệ này tăng dần đến trên 6 tháng đều ở mức trên 60%. Như vậy có thể thấy mức độ hài lòng của bệnh nhân phụ thuộc vào sự ổn định của tình trạng mi dưới sau mổ. Người bệnh chỉ đánh giá hài lòng khi chủ quan họ cảm thấy hình thái mi dưới sau mổ cao hơn hoặc bằng với mức mong đợi của họ. Sự đánh giá này là sự tổng hòa của tất cả các yếu tố liên quan đến hình thái mi dưới (màu sắc da, tình trạng thừa da, mỡ, kết cấu khuôn mặt, chất lượng da mi, cơ địa bệnh nhân, sự sưng nề, tụ máu, chất lượng sẹo …). Các yếu tố như sưng nề, tụ máu, tình trạng sẹo là những yếu tố ảnh hưởng rõ nhất tới đánh giá này.
Với những trường hợp trước mổ có màu da mi dưới thâm tỷ lệ hài lòng chỉ chiếm 42,9% trong khi với những trường hợp không thâm tỷ lệ hài lòng cao hơn hẳn (61,9%). Kết quả này phản ánh quan điểm về màu sắc da mi dưới tuy không trực tiếp ảnh hưởng đến sự sa trễ mi dưới hay kết quả sau mổ nhưng lại gián tiếp tác động đến sự đánh giá của người bệnh.
Các biến chứng của phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới: Trong quá trình theo dõi trên 28 trường hợp không thấy có xuất hiện biến chứng trễ mi, một biến chứng rất nặng nề trong phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới. Một tình trạng trễ mi khác thường được nhắc tới là trường hợp trễ mi tạm thời mức độ nhẹ trong khoảng 1 tháng đầu sau phẫu thuật. Trong nghiên cứu, tác giả ghi nhận được 3 biến chứng phổ biến nhất bao gồm tụ máu, sưng nề và sẹo cứng. Tỷ lệ tụ máu sau mổ chỉ chiếm 25% các trường hợp.
Tình trạng sưng nề trong thời gian từ 1 tuần đến 1 tháng chiếm phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ 53,6%. Đây cũng là thời gian sinh lý bình thường của một quá trình viêm và liền thương.
Trong nghiên cứu có 57,1% các trường hợp có thời gian sẹo phản ứng mạnh dưới 1 tháng. Theo thời gian sẹo trở về ổn định dần và nhóm có thời gian phản ứng sẹo trên 3 tháng chỉ chiếm 10,8%.
Tỷ lệ hài lòng của bệnh nhân tỉ lệ nghịch với thời gian sưng sau mổ, những trường hợp sưng nề dưới 1 tuần tỷ lệ hài lòng cao hơn hẳn nhóm trên 1 tuần (80% so với 44,4%), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Điều này chứng tỏ rằng sưng nề kéo dài là dấu hiệu khó chịu nhất của bệnh nhân sau phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới.
Sẹo phản ứng càng kéo dài thì tỷ lệ hài lòng của bệnh nhân càng ít: sẹo phản ứng dưới 1 tháng có tỷ lệ hài lòng đạt 68,8% trong khi sẹo phản ứng kéo dài trên 1 tháng tỷ lệ hài lòng chỉ đạt 41,7%. Tuy sự khác biệt chưa đủ ý nghĩa thống kê, song cũng tương tự như biến chứng sưng nề, sẹo phản ứng không chỉ làm cho bệnh nhân khó chịu về mặt cơ năng mà còn là dấu hiệu làm giảm thẩm mỹ, cũng đồng nghĩa với việc không đạt với kỳ vọng của bệnh nhân.
Tác giả nghiên cứu có kết luận đối tượng có nhu cầu phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới chủ yếu là giới nữ, bắt đầu ở độ tuổi trên 35, nhưng cao nhất là trên 50 tuổi; Những đối tượng thực hiện phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới ở Việt Nam chủ yếu là vừa thừa da, vừa thừa mỡ mi dưới; thừa da mi dưới kết hợp thừa da mi trên và loại rãnh lệ chủ yếu thuộc loại 3.
Kết quả phẫu thuật thẩm mỹ mi dưới được đánh giá theo bệnh nhân đạt 57,1%; trong đó phương pháp được đánh giá đạt cao nhất là mổ thừa mỡ đơn thuần mi dưới (66,7%).
Thời gian hậu phẫu càng dài, tỷ lệ đánh giá sự hài lòng của bệnh nhân càng cao.
Một số biến chứng thường xảy ra sau mổ: tụ máu, sưng nề và phản ứng sẹo, trong đó, tỷ lệ tụ máu thấp nhất (25%) và thời gian tụ máu không quá 1 tháng; sưng nề phổ biến trong vòng từ 1 tuần – 1 tháng; phản ứng sẹo sau mổ phổ biến trong thời gian từ 1 – 3 tháng; Hai yếu tố sưng nề và sẹo cứng đã ảnh hưởng đến sự hài lòng của bệnh nhân.
Tường Huân