Tại Hội nghị khoa học Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Khánh Hòa được tổ chức vào tháng 10/2015, BSCKII. Nguyễn Thị Kim Loan - Bệnh viện Y học cổ truyền Bến Tre báo cáo đề tài nghiên cứu “Xác định hiệu quả thủ thuật cuộn da cột sống và phục hồi chức năng kết hợp với bài thuốc “Thập toàn đại bổ” phục hồi vận động cho trẻ bại não”. Nghiên cứu đã được nhiều đại biểu quan tâm lắng nghe.
Nghiên cứu thực hiện với 3 mục tiêu: Xác định hiệu quả phục hồi vận động ở trẻ bại não với phương pháp cuộn da cột sống và phục hồi chức năng kết hợp với bài thuốc “Thập toàn đại bổ”. So sánh mục tiêu một với phương pháp cuộn da cột sống và phục hồi chức năng đơn thuần đồng thời nghiên cứu theo dõi tác dụng ngoài ý muốn của bài thuốc. Tiêu chuẩn đánh giá sự phục hồi vận động chi theo thang điểm Barthel, tiến hành trước điều trị, sau điều trị 3 tháng, chia làm 5 độ tốt, khá, trung bình, yếu và kém.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có 188 bệnh nhân tham gia, gồm 101 nam (53,7%), nữ 87 (46,3%). Độ tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 8 tuổi, trẻ thiếu cân chiếm tỷ lệ 57,4%; Theo điểm Barthel của 2 nhóm trước nghiên cứu, điểm trung bình trước nghiên cứu nhóm chứng là 28 điểm, điểm cao là 45; đối với nhóm có can thiệp là 33, điểm cao 50.
Hiệu quả phục hồi vận động bại não sau nghiên cứu xếp loại theo Barthel cho thấy có 2 phương pháp cuộn da cột sống và phục hồi chức năng kết hợp với bài thuốc “Thập toàn đại bổ”  và phương pháp cuộn da cột sống và phục hồi chức năng đơn thuần đều có khả năng phục hồi vận động cho trẻ bại não. Sau liệu trình điều trị 3 tháng, nhóm nghiên cứu phục hồi chức năng vận động có kết hợp với bài thuốc “Thập toàn đại bổ” tốt hơn so với nhóm chứng; loại tốt gấp 3 lần, loại khá đạt 43,8% cao hơn so với nhóm chứng là 33,3%. Đối với kết quả so sánh hiệu quả cân nặng, tỷ lệ đủ cân ở nhóm nghiên cứu cao hơn nhóm chứng là 70,4%.
Theo tác giả nghiên cứu, người nhà chăm sóc trẻ tốt, ăn uống tập luyện, uống thuốc đầy đủ theo liều hướng dẫn, viên thuốc hoàn mềm trẻ dễ uống; qua theo dõi dùng thuốc không thấy có tác dụng phụ, trẻ hấp thu thuốc tốt, ăn ngủ bình thường.
Hiệu lực phục hồi vận động theo chỉ số Barthel cho trẻ bại não ở cả 2 nhóm đều cải thiện, tuy nhiên có kết hợp bài thuốc Thập toàn đại bổ hiệu quả hơn so với phương pháp can thiệp đơn thuần sau 3 tháng điều trị, trẻ ăn ngủ tốt, trọng lượng cơ thể tăng hơn có ý nghĩa thống kê.
Bại não là một trong các di chứng dạng tàn tật có tỷ lệ cao, chiếm 30 – 40% tổng số tàn tật ở trẻ em. Hiện tại đa số các gia đình trẻ bại não gặp trở ngại về thời gian, kinh tế để theo một chương trình điều trị kéo dài. Ngày nay có nhiều phương pháp trị liệu của y học hiện đại nhưng vẫn chưa có loại thuốc nào có tác dụng đặc trị điều trị bại não.
Theo y học cổ truyền, đối với bệnh lý mãn tính cần phải phối hợp phương pháp dùng thuốc và không dùng thuốc thì bệnh sớm hồi phục. Phương pháp cuộn da cột sống được thực hiện bằng cách cho bệnh nhân nằm sấp, thầy thuốc úp 2 bàn tay luân phiên dùng 2 ngón trỏ vào cùng với ngón cái, vừa kéo da ngay bên trên giữa cốt sống lên, vừa dùng ngón tay cái đẩy tới nhẹ nhàng (thủ thuật bổ), cuộn từ thắt lưng (huyệt mệnh môn) lên tới cổ (huyệt á môn), sau đó lặp lại, tốc độ 10đường/1phút. Ngày cuộn 1 lần – 3 lần, mỗi lần 5 phút, liên tục 30 ngày, tham gia kéo dài 3 tháng.
Đối với phương pháp vật lý trị liệu cho trẻ tập thụ động như tập phục hồi vận động tay, tập vùng đầu, tập chi dưới, tập toàn thân; liệu trình ngày tập một lần/30 phút/3 tháng. Đối với tập vật lý trị liệu chủ động như đi thanh ngang, đẩy xe, đạp xe đạp, kéo ròng rọc, các hình thức đồ chơi.
Bài thuốc Thập toàn đại bổ tham gia sử dụng trong nghiên cứu gồm Đảng sâm 1g, Thục địa 1g, Bạch truật 0,65g, Xuyên khung 0,3g, Cam thảo 0,12g, Đương qui 0,6g, Bạch thược 1g, Huỳnh kỳ 0,45g, Bạch linh 0,65g, Quế nhục 0,24g và mật ong. Cách dùng 2 – 3 lần, mỗi lần 1 viên/ngày, dạng viên hoàn mềm.
Nghiên cứu của BS Kim Loan được thực hiện từ tháng 1/2009 đến tháng 10/2011; bệnh nhân từ 2 – 15 tuổi; Bại não được xác định gồm 3 yếu tố: có rối loạn vận động có tính chất lâu dài trước 3 tuổi do một tổn thương tế bào não không tiến triển, bệnh nhân có chậm phát triển trí tuệ, rối loạn giác quan: ngôn ngữ và nhận thức.
Mai Trang