Theo các chuyên gia ung thư, các phương tiện tầm soát ung thư vú hiện nay là siêu âm vú, chụp nhũ ảnh; chụp cộng hưởng từ vú.

Đối với siêu âm vú, siêu âm có khả năng đánh giá mô vú được mô tả cách đây gần 60 năm. Với ưu điểm đơn giản, dễ thực hiện, rẻ tiền nên siêu âm vú hiện là phương tiện đầu tay giúp phát hiện và mô tả các tổn thương vú.  Nhiều nghiên cứu đa trung tâm cho rằng siêu âm vú phát hiện nhiều ung thư vú giai đoạn sớm, hơn là chỉ sử dụng đơn độc chụp nhũ ảnh. Tuy nhiên siêu âm đầu dò cầm tay có một số hạn chế như tốn thời gian để kiểm tra kỹ toàn bộ vú, tỷ lệ âm tính giả cao và phụ thuộc vào người thực hiện. Trải qua thời gian, siêu âm vú đã có nhiều công nghệ tiến bộ như doppler màu, siêu âm quét khối vú 3D, siêu âm đàn hồi mô. Đặc biệt siêu âm quét khối vú 3D và siêu âm đàn hồi mô đang trở nên là phương pháp hiệu quả trong phát hiện tổn thương vú.

Siêu âm quét khối vú tự động 3D (Automated Breast Volume Scanner _ ABVS). Siêu âm vú tự động (Automated Breast Ultrasound – ABUS) đã được giới thiệu cách đây hơn 1 thập kỷ, với chất lượng hình ảnh ban đầu chưa đủ tốt để cho ra kết quả. Tuy nhiên 5 năm sau, những thế hệ mới của ABUS là ABVS – hệ thống siêu âm quét khối vú 3D tự động – sử dụng những đầu dò tần số cao đã cải tiến chất lượng hình ảnh lên nhiều lần. Đến tháng 9/2012 FDA đã đồng ý cho việc sử dụng hệ thống ABVS trong việc tầm soát ung thư vú ở những đối tượng có mô tuyến vú dày, tuyến vú đặc và có kết quả chụp nhũ ảnh âm tính.

Ngày nay với sự phát triển của công nghệ chẩn đoán hình ảnh, sự ra đời của hệ thống quét khối vú 3D tự động tích hợp với hệ thống siêu âm đo độ đàn hồi mô ARFI – ACUSON S2000 ABVS, dường như tỏ ra hiệu quả với vai trò như là một công cụ hỗ trợ trong tầm soát chẩn đoán sớm ung thư vú.

Tác giả Bùi Thị Như Quỳnh, Bệnh viện Phụ sản Đà Nẵng cho biết, hệ thống ABVS đang được tích cực nghiên cứu trên thế giới cả về công nghệ sàng lọc và cả về hệ thống tự động thay thế siêu âm 2D thông thường. Việc ứng dụng hệ thống này trong tầm soát ung thư vú vẫn còn mới, tuy nhiên những nghiên cứu ban đầu về hệ thống cũng đã cho thấy kết quả khả quan.

Theo nhiều nghiên cứu, ABVS không kém so với siêu âm 2D trong việc phát hiện và chẩn đoán phân biệt của các tế bào ung thư vú, đồng thời vượt quá ở một số tính năng. Thông tin của ABVS đem lại tương đương với siêu âm 2D trong việc mô tả các đặc điểm của khối vú và phân độ Bl-RADS. Theo tác giả Berg, tỷ lệ ung thư vú phát hiện bởi ABVS là 3,6/1000 tương đương với các kết quả nghiên cứu về siêu âm 2D (2,7-4/1000). Tuy nhiên ABVS có nhiều ưu điểm hơn siêu âm 2D.

Ngoài ra các nghiên cứu so sánh giữa ABVS và siêu âm 2D về phân biệt giữa khối u lành tính và ác tính cho thấy có sự tương đương hoặc cao hơn về độ chính xác của hệ thống ABVS. Các nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ đã chỉ ra rằng việc sử dụng kết hợp hai phương pháp: chụp nhũ ảnh và siêu âm quét vú 3D cho phép phát hiện nhiều trường hợp ung thư ở phụ nữ có yếu tố nguy cơ ung thư vú và mô tuyến vú dày đặc, cải thiện độ nhạy của việc phát hiện khối u lên tới 77,5%, từ đó đưa vào quy trình tầm soát ung thư vú ở những phụ nữ có mô vú đặc. Theo tác giả Kelly và đồng nghiệp, độ nhạy của riêng hệ thống siêu âm vú tự động là 67%, trong khi của nhũ ảnh là 40%, nếu kết hợp 2 phương pháp thì độ nhạy tăng lên là 81%.

Độ nhạy cao của ABVS là nhờ vào phát hiện dấu hiệu co kéo trên mặt cắt coronal mà theo tác giả Lin X và cộng sự đây là dấu hiệu có độ đặc hiệu 100%, độ nhạy 80% và độ chính xác 91,4% trong việc khối u lành tính và ác tính. Điều mà không thể phát hiện được trên siêu âm 2D. Wang và Chen cũng cho rằng ABVS là một phương thức đầy hứa hẹn cho chẩn đoán lâm sàng vú nhờ vào dấu hiệu co kéo và viền giảm âm trên mặt phẳng coronal.

Những nghiên cứu ban đầu của các nhà lâm sàng Nga cho thấy những kết quả khích lệ: không có trường hợp ung thư vú nào bị bỏ sót. ABVS cho kết quả độ nhạy 100%, độ đặc hiệu 40% và 88% độ chính xác của loại trừ bệnh học.

Một nghiên cứu khác của tác giả Xu và đồng nghiệp về vai trò của hệ thống ABVS phối hợp với siêu âm đàn hồi mô giúp nâng cao tỷ lệ chính xác và đặc hiệu của chẩn đoán.

Văn Hanh