Khi một bệnh nhân đến phòng cấp cứu với cảm giác đau ngực hoặc những triệu chứng nghi ngờ nhồi máu cơ tim, thì ECG là xét nghiệm cần phải làm ngay trong vòng 10 phút tính từ thời điểm bệnh nhân nhập viện. Một ECG có thể cung cấp những thông tin hữu ích đối với một bệnh nhân hội chứng vành cấp.
Theo chuyên gia tim mạch, ECG là phương thức duy nhất có khả năng chẩn đoán được nhồi máu cơ tim ST chênh lên (STEMI). Nó là công cụ quan trọng nhất trong việc xác định thời điểm khởi phát biến cố mạch vành và tái thông mạch máu ngay lập tức. Nó đóng vai trò như là cơ sở duy nhất để quyết định rằng liệu bệnh nhân có cần liệu pháp tiêu sợi huyết hay can thiệp mạch cấp cứu hay không? Do đó, ECG vẫn là trung tâm của quá trình ra quyết định trong quản lý bệnh nhân hội chứng vành cấp. ECG giúp cung cấp thông tin hữu ích đối với liệu pháp tái tưới máu đã thành công hay không.
ECG có thể xác định động mạch thủ phạm, định khu tổn thương nằm ở đầu gần hay đầu xa và qua đó dự đoán được mức độ, diện tích vùng cơ tim gặp nguy hiểm. Định danh động mạch thủ phạm còn giúp dự đoán các biến chứng có thể xảy ra dựa trên cơ sở bản đồ cấp máu của mạch vành.
ECG là công cụ đơn giản nhất và hữu ích nhất để chẩn đoán nhồi máu thất phải. Nó cũng là phương tiện hữu ích nhất trong việc xác định một số biến chứng của nhồi máu cơ tim cấp, bao gồm các rối loạn dẫn truyền nhĩ thất và trong thất, cũng như các rối loạn nhịp nhanh và nhịp chậm khác, điều thường xảy ra trong quá trình nhập viện đặc biệt là sau khi khởi phát triệu chứng.
Trong kỷ nguyên của những công nghệ hiện đại và đắt tiền, ECG vẫn là phương thức quan trọng và ít tốn kém nhất trong việc đánh giá và quản lý bệnh nhân có bệnh lý động mạch vành. Do đó ECG vẫn sẽ tiếp tục cung cấp những thông tin rất hữu ích mà không thể đạt được với các công nghệ đắt tiền khác.
Các chuyên gia tim mạch xác nhận hội chứng mạch vành cấp là do vỡ mảng xơ vữa, dẫn đến tắc nghẽn một phần hoặc toàn bộ lòng mạch bằng một cục huyết khối. Tùy thuộc vào mức độ tắc nghẽn mạch vành, tổn thương thiếu máu cơ tim sẽ xảy đến với các hình thái khác nhau như nhồi máu cơ tim ST chênh lên, nhồi máu cơ tim ST không chênh hoặc đau thắt ngực không ổn định.
STEMI: Thiếu máu cục bộ cấp tính kết hợp ST chênh lên phản ánh sự tắc nghẽn hoàn toàn của lòng mạch vành bởi cục huyết khối. Khi điều này xảy ra, hoại tử cơ tim với sự tăng lên của các marker sinh học là điều gần như chắc chắn.
Nhồi máu cơ tim ST không chênh (NSTEMI): Thiếu máu cục bộ cấp dẫn đến ST chênh xuống, sóng T đảo ngược hoặc các bất thường ST-T không đặc hiệu khác, phản ánh tắc nghẽn một phần hoặc không hoàn toàn lòng mạch vành bởi cục huyết khối. Kiểu thiếu máu này có thể có hoặc không kèm theo hoại tử cơ tim. Khi có hoại tử cơ tim xảy ra với men tim trong máu tăng lên thì NSTEMI xuất hiện. Còn khi không có bằng chứng của hoại tử cơ tim, bối cảnh lâm sàng này được gọi là đau thắt ngực không ổn định. Việc xác định có hoại tử cơ tim hay không thường dựa vào sự tăng lên của các men troponin tim trong máu. Bất chấp triệu chứng hay biến đổi trên ECG, chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp sẽ không được xác lập cho đến khi nào có sự tăng lên có ý nghĩa của men tim.
Hội chứng vành cấp với ST chênh lên hầu như luôn luôn là do huyết khối làm tắc nghẽn hoàn toàn lòng mạch vành, kết quả là dòng máu cung cấp cho vùng cơ tim đó bị chấm dứt hoàn toàn. Tuy nhiên, điều này cũng có thể xảy ra vì co thắt vành.
ST chênh lên bởi huyết khối tắc nghẽn hoàn toàn lòng mạch sẽ luôn luôn dẫn đến hoại tử cơ tim. Vì vậy men tim sẽ tăng lên. Nếu mạch vành bị tắc không được tái thông kịp thời, sóng Q bệnh lý sẽ xuất hiện. Do đó mà thuật ngữ nhồi máu cơ tim ST chênh lên đồng nghĩa với nhồi máu cơ tim có sóng Q.
ST chênh lên do co thắt vành: Còn được gọi là đau thắt ngực Prinzmetal, thường chỉ thoáng qua và có thể đảo ngược được bằng thuốc giãn vành như nitroglycerin. Hoại tử cơ tim thường không xảy ra trừ khi co thắt vành kéo dài trên 20 phút.
Sự hiện diện của ST chênh lên trong bối cảnh của hội chứng vành cấp chỉ ra rằng toàn bộ độ dày của cơ tim đều bị thiếu máu. Kiểu thiếu máu cục bộ này được gọi là nhồi máu cơ tim xuyên thành.
Nghi Anh