Đội ngũ điều dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc người bệnh, hỗ trợ và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, giúp người bệnh được chăm sóc tốt nhất trong quá trình khám, điều trị tại các cơ sở y tế, đặc biệt là điều dưỡng các khoa lâm sàng.
Trình độ chuyên môn của điều dưỡng thể hiện qua mức độ tự tin trong việc tiếp cận, thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng trên người bệnh và tư vấn hỗ trợ cho người bệnh trong quá trình khám, chữa bệnh. Theo qui định điều dưỡng có chức danh nghề nghiệp khác nhau thực hiện các nhiệm vụ khác nhau, tuy nhiên tại các cơ sở y tế tuyến huyện trình độ chuyên môn của điều dưỡng còn nhiều hạn chế và chưa được phân nhiệm vụ theo chức danh nghề nghiệp. Một số nghiên cứu đã cho thấy một tỷ lệ tương đối lớn điều dưỡng chưa có nhiều cơ hội thực hành các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản và chuyên sâu, và do đó mức độ tự tin khi thực hiện các kỹ thuật này cũng khá thấp, và chưa được tham gia nhiều chương trình đào tạo liên tục theo Thông tư 23 của Bộ Y tế.
Từ tháng 11/2016 đến tháng 7/2017, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Thị Hoài Thu – Trường Đại học Y Hà Nội và Sở Y tế Bắc Giang thực hiện nghiên cứu cắt ngang mô tả báo cáo đề tài “Thực trạng thực hiện kỹ thuật điều dưỡng chuyên ngành nội và hồi sức cấp cứu nhi tại các bệnh viện huyện tỉnh Bắc Giang”.
Địa điểm nghiên cứu: 08 BVĐK huyện tỉnh Bắc Giang: Sơn Động, Lục Nam, Lạng Giang, Yên Dũng, Yên Thế, Hiệp Hòa, Tân yên, Việt Yên.
Đối tượng nghiên cứu:
- Toàn bộ 110 điều dưỡng các khoa lâm sàng: khoa Nội, Nội nhi, khoa Hồi sức cấp cứu, Hồi sức cấp cứu-Nhi.
- Lãnh đạo bệnh viện, Trưởng phòng chỉ đạo tuyến cơ sở ĐTLT, Trưởng khoa, điều dưỡng trưởng khoa.
- Báo cáo số liệu về công tác ĐTLT.
BS Hoài Thu cho biết, hút đờm dãi là kỹ thuật dễ thực hiện, qui trình không phức tạp trong nhóm kỹ thuật nội, hồi sức cấp cứu, dù không được thực hành thường xuyên (dưới 31%), thỉnh thoảng mới thực hành (trên 56%) nhưng mức độ tự tin vẫn cao trên 50,0%.
Các kỹ thuật nhỏ, chuyên sâu như: trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch não tủy; chuẩn bị đặt catheter thường xuyên rất thấp (dưới 10,0%), không thực hiện trên 73,0%; mức độ tự tin các nhân viên rất thấp (dưới 17,0%, thậm chí 0,0%), thấp hơn mức độ tự tin của điều dưỡng trong nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Hoài Thu (trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch não tủy có tỷ lệ tự tin là trên 50,0%). Hai kỹ thuật này có qui trình thực hiện rất khó, phức tạp, chỉ số ít điều dưỡng có thể thực hiện tự tin kỹ thuật này. Ngoài ra do số lượng bệnh nhân có chỉ định kỹ thuật này ít (bệnh nhân đều là bệnh nhân nặng cần chuyển lên tuyến trên để điều trị hoặc người nhà xin chuyển tuyến). Thỉnh thoảng mới có một vài bệnh nhân, không phải điều dưỡng nào cũng được thực hiện kỹ thuật này nên mức độ tự tin của điều dưỡng thấp.
Có 4/9 kỹ thuật điều dưỡng nội, hồi sức cấp cứu mức độ thực hành thường xuyên ở điều dưỡng hạng III bằng không, nhưng mức độ thực hành thường xuyên ở điều dưỡng hạng IV vẫn từ 2,5% đến 20,3%, tuy nhiên mức độ tự tin giữa hai nhóm điều dưỡng không có sự khác biệt quá lớn, đều dưới 40,0% (Trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch màng phổi, màng tim, màng bụng; Trợ giúp bác sĩ mở và đặt khí quản; nuôi dưỡng qua ống thông dạ dày; cấp cứu ngừng tim, ngừng thở). Nhìn chung đây là các kỹ thuật chuyên sâu, phức tạp, số lượng bệnh nhân ít nên mức độ thực hành thường xuyên, mức độ tự tin của điều dưỡng thấp, dù có được ĐTLT thường xuyên thì mức độ tự tin cũng không thể có tỷ lệ cao như các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản. Số lượng bệnh nhân tại các bệnh viện tuyến trung ương đông hơn, điều dưỡng được thực hành nhiều hơn nên mức độ tự tin cao hơn tuyến tỉnh, tuyến huyện.
Tác giả nghiên cứu có kết luận, mức độ thực hiện và mức độ tự tin của điều dưỡng khi thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng chuyên ngành nội, nhi, HSCC: 01/9 kỹ thuật thực hành thường xuyên, mức độ tự tin trên 50,0% (ghi điện tim). 01/9 kỹ thuật thực hành thường xuyên dưới 31,0%, mức độ tự tin trên 50,0% (hút đờm dãi). Nhu cầu đào tạo liên tục: (1) Chuẩn bị đặt catheter tĩnh mạch trung tâm. (2) Trợ giúp bác sĩ mở và đặt khí quản. (3) cấp cứu ngừng tim, ngừng thở. (4) Trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch màng phổi, màng tim, màng bụng. (5) Trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch não tủy.
Phúc Nguyên