Theo chuyên gia tim mạch, ECG là phương thức duy nhất có khả năng chẩn đoán được nhồi máu cơ tim ST chênh lên (STEMI). Nó là công cụ quan trọng nhất trong việc xác định thời điểm khởi phát biến cố mạch vành và tái thông mạch máu ngay lập tức. Nó đóng vai trò như là cơ sở duy nhất để quyết định rằng liệu bệnh nhân có cần liệu pháp tiêu sợi huyết hay can thiệp mạch cấp cứu hay không?
Do đó, ECG vẫn là trung tâm của quá trình ra quyết định trong quản lý bệnh nhân hội chứng vành cấp. ECG giúp cung cấp thông tin hữu ích đối với liệu pháp tái tưới máu đã thành công hay không.
ECG có thể xác định động mạch thủ phạm, định khu tổn thương nằm ở đầu gần hay đầu xa và qua đó dự đoán được mức độ, diện tích vùng cơ tim gặp nguy hiểm. Định danh động mạch thủ phạm còn giúp dự đoán các biến chứng có thể xảy ra dựa trên cơ sở bản đồ cấp máu của mạch vành.
Hội chứng vành cấp với ST chênh lên hầu như luôn luôn là do huyết khối làm tắc nghẽn hoàn toàn lòng mạch vành, kết quả là dòng máu cung cấp cho vùng cơ tim đó bị chấm dứt hoàn toàn. Tuy nhiên, điều này cũng có thể xảy ra vì co thắt vành.
ST chênh lên bởi huyết khối tắc nghẽn hoàn toàn lòng mạch sẽ luôn luôn dẫn đến hoại tử cơ tim. Vì vậy men tim sẽ tăng lên. Nếu mạch vành bị tắc không được tái thông kịp thời, sóng Q bệnh lý sẽ xuất hiện. Do đó mà thuật ngữ nhồi máu cơ tim ST chênh lên đồng nghĩa với nhồi máu cơ tim có sóng Q.
ST chênh lên do co thắt vành: Còn được gọi là đau thắt ngực Prinzmetal, thường chỉ thoáng qua và có thể đảo ngược được bằng thuốc giãn vành như nitroglycerin. Hoại tử cơ tim thường không xảy ra trừ khi co thắt vành kéo dài trên 20 phút.
Sự hiện diện của ST chênh lên trong bối cảnh của hội chứng vành cấp chỉ ra rằng toàn bộ độ dày của cơ tim đều bị thiếu máu. Kiểu thiếu máu cục bộ này được gọi là nhồi máu cơ tim xuyên thành.
Đối với biến đổi ECG trong STEMI, các chuyên gia tim mạch cho biết, ST chênh lên bởi huyết khối tắc nghẽn; Khi một động mạch vành bị tắc hoàn toàn bởi cục huyết khối, dòng vành sẽ bị chấm dứt. Trừ khi có tuần hoàn bàng hệ cấp máu đủ, các tế bào cơ tim sẽ phải trải qua quá trình của tổn thương thiếu máu cục bộ.
Những thay đổi hoại tử trong cơ tim thường không rõ ràng về mặt vi thể trong suốt giờ đầu sau khi khởi phát triệu chứng. Thậm chí ở một số bệnh nhân men troponin có thể không tăng. Tuy nhiên ECG thường sẽ biểu thị những thay đổi mạnh mẽ nhất trong thời điểm này. Do đó ECG vẫn là phương thức quan trọng nhất trong việc phân tầng bệnh nhân có triệu chứng đau ngực và có ý nghĩa quyết định chẩn đoán STEMI. Nó cũng đóng vai trò quyết định liệu rằng có hay không có sử dụng liệu pháp tiêu sợi huyết hay can thiệp mạch vành cho bệnh nhân.
Khi một động mạch vành bị tắc hoàn toàn, biến đổi ECG theo trình tự sau sẽ xảy ra trừ phi động mạch bị tắc được tái thông ngay lập tức. Sóng T cao nhọn hay sóng T khổng lồ. Đoạn ST chênh lên.Thay đổi ở phức bộ QRS với sự phát triển của sóng Q bệnh lý (sóng Q hoại tử) hoặc giảm biên độ của sóng R.
Sóng T khổng lồ: Một trong những bất thường sớm nhất xảy đến trên ECG của STEMI là sóng T trở nên cao nhọn ở các chuyển đạo của vùng thiếu máu. Sóng T khổng lồ thường xảy ra trước khi ST chênh lên và khá hữu ích trong việc định danh động mạch thủ phạm cũng như ước định thời gian thời phát của thiếu máu cơ tim cấp.
Đoạn ST chênh lên: thường sẽ đến ngay lập tức sau khi xuất hiện sóng T khổng lồ. ST chênh lên kết hợp với triệu chứng đau ngực hướng tới một diễn tiến cấp tính. Các chuyển đạo có ST chênh lên thường nằm cạnh nhau, đánh dấu vùng tổn thương và giúp ích trong việc định danh động mạch thủ phạm. Mức độ chênh lên của đoạn ST cũng giúp dự đoán mức độ nặng của vùng cơ tim bị tổn thương.
Hồng Sơn