Báo cáo điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm, Bộ Y tế có những kết quả lưu ý về tăng huyết áp.
Có 8,4% đối tượng bị tăng huyết áp với huyết áp tâm thu ≥ 160 mmHg, huyết áp tâm trương ≥ 100 mmHg. Nếu tính cả những người dùng thuốc, tỉ lệ này tăng lên 13,9%. Tỉ lệ của nam giới cao hơn so với nữ giới, các nhóm tuổi lớn hơn thì cao hơn so với những người ở độ tuổi trẻ hơn.
Về mô tả giá trị huyết áp trung bình cho tất cả đối tượng nghiên cứu, kể cả người đang điều trị tăng huyết áp, huyết áp tâm thu trung bình là 124,6 mmHg, huyết áp tâm trương trung bình là 80,3 mmHg. Huyết áp trung bình của nam lớn hơn so với nữ, ở các nhóm tuổi lớn hơn thì cao hơn so với những người ở độ tuổi trẻ hơn.
Có khoảng 6 trong số 10 người bị tăng huyết áp chưa được chẩn đoán trước đó. Trong số những dùng thuốc điều trị tăng huyết áp (có 30,7% người bị tăng huyết áp), có khoảng 1/3 (11,2%) người đã kiểm sóat được huyết áp với huyết áp tâm thu ≤ 140 mmHg, huyết áp tâm trương nhỏ hơn 90 mmHg, như vậy có đến 19,3% chưa kiểm sóat được huyết áp dù đang được điều trị.
Đối với chỉ số người tăng huyết áp đang điều trị tại cơ sở y tế, chỉ có 4/10 người (40,2%) người tăng huyết áp đã được chẩn đoán trước đây và chỉ 1/4 (24,7%) được điều trị tại cơ sở y tế.
Đối với rối loạn đường huyết lúc đói, là giá trị đường huyết ≥ 6,1 mmol/L (110 mg/dl) và < 7,0 mmol/L (126 mg/dL), tỉ lệ này ở nam giới nhóm từ 18-39 tuổi là 10,8%, độ tuổi từ 40-69 là 17,4%; đối với nữ giới, nhóm từ 18-39 là 7,2%, nhóm từ 40-69 tuổi là 8,6%.
Đối với tăng đường huyết (≥ 7 mmol/L hoặc 126 mg/dL) hoặc hiện đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường, độ tuổi từ 18-39 ở nam giới có tỉ lệ 3,4%, độ tuổi từ 40-69 là 10,6%; đối với nữ giới, độ tuổi từ 18-39 là 3,5%, độ tuổi từ 40-69 là 10,1%.
Có 34,9% được chẩn đoán tăng đường huyết trước đây, có 23,3% bệnh nhân đái tháo đường đang điều trị tại cơ sở y tế.
Đối với tăng cholesterol toàn phần (≥ 5 mmol/L hoặc 190mg/dL), ở nhóm từ 18-29 tuổi có tỉ lệ 22,5 đối với nam, tỉ lệ này là 38,9 đối với nữ giới.
Đối với nam độ tuổi từ 30-49 tuổi tăng cholesterol toàn phần là 41,9%, nữ là 43,6%. Ở độ tuổi từ 50-69, nam giới tăng cholesterol toàn phần là 50,2%, nữ giới là 69,4%. Tỉ lệ chung cho cả 2 giới và từ 18-69 tuổi là 44,1%.
Đối với tăng cholesterol toàn phần ở mức ≥ 6,2 mmol /L hoặc < 40 mg/dL (≥ 240 mg/dL) hoặc đang dùng thuốc điều trị cholesterol, tỉ lệ chung cho cả 2 giới là 14,6%.
Đối với xét nghiệm HDL < 1,03 mmol/l hoặc < 40 mg/dL, ở nam giới tỉ lệ là 51,4% và nữ giới là 57,1%.
Đối với lượng muối natri ăn vào trung bình tính bằng gam trong 24 giờ, ở cả hai giới nam và nữ con số này là 8,1 gam; 7,1 gam đối với nữ và 9,1 gam đối với nam, cao hơn so với khuyến nghị của WHO là tiêu thụ nên ít hơn 5g muối hoặc 2 gam natri/ngày/người.
Phân tích các yếu tố nguy cơ kết hợp gồm 5 yếu tố hút thuốc hiện tại hàng ngày; tiêu thụ ít hơn 5 suất trái cây và/hoặc rau mỗi ngày; không đáp ứng khuyến nghị của WHO về họat động thể lực vì sức khỏe (<150 phút họat động vừa phải mỗi tuần hoặc tương đương); thừa cân hoặc béo phì (BMI ≥ 25 kg/m2); tăng huyết áp hoặc đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có từ 3 yếu tố nguy cơ trở lên là 15,8% ở cả hai giới (22,7% ở nam và 8,8% ở nữ). Tỉ lệ này cao hơn ở nhóm tuổi lớn hơn và ở nam cao hơn so với nữ.
Phân tích dân số nghiên cứu có nguy cơ mắc các biến cố tim mạch trong 10 năm tới ≥ 20% hoặc có bệnh tim mạch hiện tại. Chỉ số này được xác định căn cứ theo tuổi, giới tính, tình trạng hút thuốc, huyết áp, tiền sử đái tháo đường, cholesterol toàn phần và chỉ số khối cơ thể (BMI).
Kết quả cho thấy, tỉ lệ người có nguy cơ mắc biến cố tim mạch trong 10 năm ≥ 20% hoặc đang mắc bệnh tim mạch chiếm 15,3% dân số nghiên cứu ở độ tuổi từ 40-69, trong đó nam là 15% và nữ là 15,6%.
Những người có nguy cơ mắc biến cố tim mạch trong 10 năm ≥ 20% hoặc có bệnh tim mạch hiện đang được điều trị bằng thuốc hoặc được tư vấn để ngăn ngừa các cơn đau tim và đột quỵ, tỉ lệ này là 40,8% ở cả 2 giới, trong đó 41,6% đối với nam và 40,0% đối với nữ giới./.
Nghi Anh