Theo bà Astrid Bant, chuyên gia lĩnh vực sức khỏe sinh sản, làm việc tại Quỹ Dân số Liên Hiệp quốc, già hóa dân số là một thành tựu của phát triển, mang cả cơ hội lẫn thách thức. Thế kỷ 21 đánh dấu thế kỷ già đầu tiên của nhân loại. 

Dự báo đến năm 2030, số lượng người cao tuổi (NCT) trên thế giới là 1,4 tỷ người; lớn hơn số trẻ em 0-9 tuổi với 1,3 tỷ. Hơn 60% NCT từ 60 tuổi trở lên đang sinh sống ở các nước nghèo; khu vực Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực già hóa nhanh nhất. Già hóa dân số không chỉ tác động đến NCT mà còn tác động sâu rộng tới tất cả các nhóm dân số và toàn xã hội; do vậy các quốc gia phải có chính sách toàn diện để đáp ứng nhu cầu NCT, cần cải thiện, bổ sung nguồn dữ liệu có chất lượng để làm bằng chứng cho xây dựng chính sách và kế hoạch ngành. Hệ thống y tế cần đáp ứng với sự gia tăng của các bệnh lây nhiễm và không lây nhiễm, gia tăng các vấn đề về sức khoẻ tâm thần (Alzheima, Dementia, stress); điều chỉnh hệ thống y tế hướng tới cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện đáp ứng nhu cầu của NCT, trong khuôn khổ bảo hiểm y tế toàn dân.

Ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng Cục trưởng phụ trách Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa Gia đình - Bộ Y tế chia sẻ, tại Việt Nam, NCT có đến 72,3% sống cùng với con cháu; tình trạng phụ nữ cô đơn cao gấp 5,4 lần so với nam giới. Đời sống NCT khó khăn, 70% NCT khong có tích lũy vật chất; tuổi càng cao nghèo càng cao. Việt Nam đang gặp thách thức lớn trong công tác lập kế hoạch, xây dựng chính sách; chưa có chương trình, giải pháp thích ứng tốt với già hóa; chưa có quỹ chăm sóc NCT, chưa có hệ thống cơ sở chăm sóc dài hạn tập trung.

Quan điểm của TS. Sebastian Eckardt, Trưởng nhóm Kinh tế của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, liên quan về năng suất của NCT, ông cho rằng năng lực tư duy tích lũy, ví dụ khả năng nói có trọng lượng cho tới cuối cuộc đời; về tri thức ngầm đối với việc giải quyết vấn đề hàng ngày có chiều hướng không giảm theo độ tuổi; trong vài thập niên qua kỹ năng tư duy của NCT được cải thiện; sự thay đổi nghề nghiệp thấp hơn so với người trẻ, do vậy có lợi cho chi phí đào tạo. Ông lưu ý ở Châu Á chưa có nghiên cứu về những thách thức hệ thống lương hưu giải quyết vấn đề năng suất của người lao động có tuổi. Đặc biệt, ở Châu Á thường tập trung tiết kiệm vì sức khỏe và tuổi già do hệ thống an sinh xã hội chậm phát triển. Đối với đầu tư cho con người, chú ý chất lượng giáo dục và các khoảng đầu tư khác để hình thành vốn con người trong cả vòng đời, đặc biệt là sự nuôi dưỡng ban đầu và việc học hỏi trong suốt cuộc đời.

TS. Mary Beth Arensberg - Chuyên gia của tập đoàn Abbott lưu ý với đại biểu là 45% NCT trên thế giới cho biết việc ăn uống khỏe mạnh khi nghỉ hưu là ưu tiên số một; NCT có nguy cơ thiếu dinh dưỡng; dễ mắc các bệnh liên quan tới thiếu dinh dưỡng. Sức khỏe NCT ảnh hưởng từ thể chất và không gian xã hội của mỗi người; chi phối lên cơ hội và hành vi của NCT. Các yếu tố nguy cơ có thể là sử dụng thuốc lá; thiếu hoạt động thể chất, lạm dụng đồ uống có cồn và chế độ ăn không đầy đủ. Bà khuyến nghị các quốc gia cần có kế hoạch dinh dưỡng cho NCT; kế hoạch gồm các chiến lược: tăng cường chất lượng các biện pháp chăm sóc dinh dưỡng; tăng cường tiếp cận các dịch vụ chăm sóc dinh dưỡng chất lượng cao; thực hiện các nghiên cứu lâm sàng về chăm sóc dinh dưỡng. Bà Mary nhấn mạnh “Sống cuộc đời tuyệt vời nhất với sức mạnh của sức khỏe”. Hãy biến sự gia tăng của NCT thành cơ hội phát triển quy mô thị trường, xem NCT khỏe mạnh như tài sản và phải hiểu thật rõ sự phân bổ nhu cầu của NCT. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào chương trình hợp tác công, tư để tăng cường chất lượng chăm sóc NCT, quảng bá những hình ảnh NCT khỏe mạnh tạo ảnh hưởng chung, mang lại lợi ích cho sức khỏe cộng đồng NCT.

Bà Britta Monika Baer - Tổ chức Y tế Thế giới cho rằng đối với chăm sóc sức khỏe NCT, cần chú ý giảm thiểu tiếp xúc các yếu tố nguy cơ; ngăn ngừa sự suy yếu chức năng gây té ngã, chứng mất trí. Hệ thống y tế địa phương cần cung cấp dịch vụ bảo đảm việc chăm sóc sức khỏe NCT liên tục; lực lượng nhân viên y tế có đủ và có kỹ năng trong chăm sóc sức khỏe NCT; NCT được tiếp cận với thuốc và các công cụ y tế mới. Như vậy, phát triển lực lượng cán bộ y tế và đảm bảo chất lượng của dịch vụ chăm sóc sức khỏe NCT dài lâu là rất quan trọng.

Bà Britta khuyến nghị, ở cấp tỉnh Sở Y tế cần có những tiêu chí chăm sóc sức khỏe NCT tại cấp xã, phường; đẩy mạnh công tác truyền thông đến lãnh đạo các cấp. Tiêu chí chăm sóc dài hạn gồm: (1) Dữ liệu về NCT được phân loại, đánh giá hoạt động sinh hoạt hàng ngày; (2) Có các câu lạc bộ NCT có chất lượng; (3) Có nhân viên chăm sóc chính thức và không chính thức (tình nguyện viên) để chăm sóc NCT trong cộng đồng; (4) Có hệ thống tốt về chăm sóc sức khỏe tại hộ gia đình; (5) Có chương trình chăm sóc sức khỏe răng miệng cho NCT; (6) Có hệ thống chăm sóc NCT phụ thuộc; (7) Có ban quản lý chăm sóc NCT phụ thuộc tại các xã, phường, thị trấn.

Các nhóm chăm sóc gia đình sẽ lên kế hoạch chăm sóc cụ thể đối với NCT. Các tình nguyện viên, câu lạc bộ NCT, nhân viên y tế địa phương cùng tham gia vào nhóm chăm sóc gia đình. Tỉnh cần có những chế độ giám sát, kiểm tra và khen thưởng những nhóm chăm sóc gia đình làm tốt. Về hỗ trợ xã hội, bà Britta lưu ý cần có nhiều trung tâm phục hồi chức năng ở cộng đồng, các thể có sự tham gia của các khu vực tư nhân. Sở Y tế cần có kế hoạch đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực ở tất cả các cấp đối với quản lý chăm sóc, nhân viên chăm sóc, các tình nguyện viên và các câu lạc bộ NCT.