Tổ chức Y tế thế giới đã có biện pháp mạnh mẽ đó là xem SXH là bệnh cần ưu tiên, WHO đã ban hành chiến lược toàn cầu phòng ngừa, kiểm soát SXH giai đoạn 2012-2020; mục tiêu đặt ra là đến năm 2020 sẽ giảm 25% ca mắc, 50% số ca tử vong do SXH so với năm 2010. Để phòng chống tốt dịch bệnh SXH, các quốc gia cần xây dựng hệ thống dữ liệu dịch tễ học, giám sát chính xác, kiểm soát tốt vectơ vì SXH chưa có thuốc đặc trị và vắc xin phòng bệnh.
Theo Tổ chức Y tế thế giới trong 50 năm qua, số trường hợp mắc SXH trên thế giới tăng gấp 30 lần. Hiện nay 60% dân số trên thế giới sống trong vùng có nguy cơ lây truyền bệnh sốt xuất huyết (SXH); SXH đang lưu hành trên 128 quốc gia. Mỗi năm trung bình có 390 triệu trường hợp mắc SXH; trong đó có hơn 500.000 trường hợp SXH nặng; 2,5% những trường hợp SXH nặng đã bị tử vong.
Khu vực Đông Nam Á, Tây Thái Bình Dương và Châu Mỹ là 3 khu vực có số trường hợp mắc SXH rất cao. Năm 2008, 3 khu vực này có số trường hợp mắc SXH lên đến 1,2 triệu trường hợp; năm 2013 là 3 triệu trường hợp mắc SXH. Năm 2012 dịch SXH bùng phát ở quần đảo Madeira – Bồ Đào Nha với hơn 2.000 trường hợp mắc, sau đó dịch SXH lan ra 10 quốc gia ở Châu Âu. Tại Mỹ, bệnh SXH đã xuất hiện ở Florida và các nước ở khu vực Nam Mỹ có CostaRica, Honduras, Mexico và Brazil. Tại Châu Á, SXH thường xuyên lưu hành tại Singapore, Trung Quốc, Malaysia, Vatuatu và kể cả Nhật Bản. Toàn cầu đã phải chi phí cho công tác phòng, chống dịch bệnh SXH 8,65 tỷ USD, riêng 8 nước Nam Á là 3,77 tỷ USD.
Việt Nam là quốc gia đứng hàng thứ 3 trong 30 quốc gia có dịch bệnh SXH lưu hành. Theo ghi nhận của Cục Y tế Dự phòng – Bộ Y tế Việt Nam đã có các đỉnh dịch đó là vào năm 1987, hơn 354.500 trường hợp mắc SXH, trong đó có 1.566 trường hợp tử vong. Năm 1997, gần 235.000 trường hợp mắc SXH, trong đó có 337 trường hợp tử vong. Riêng năm 2014, gần 32.000 trường hợp mắc SXH, trong đó có 20 trường hợp tử vong. Tính đến nay, toàn quốc có khoảng 43.000 trường hợp mắc SXH tại 53 tỉnh, thành phố, trong đó có 28 trường hợp tử vong.
Theo số liệu thống kê trong nhiều năm qua, miền Nam chiếm gần 78% ca mắc SXH trong toàn quốc, chiếm 95% trường hợp tử vong của toàn quốc. Miền Trung chiếm khoảng 12% trường hợp mắc và 5% trường hợp tử vong do SXH; miền Bắc chiếm 7,2% trường hợp mắc, không có trường hợp tử vong; Tây Nguyên chiếm khoảng 2,6% trường hợp mắc, không có trường hợp tử vong. Trẻ em chiếm khoảng 49% trường hợp mắc SXH. Nếu xét về tuổi, đã có sự chuyển dịch về tuổi mắc bệnh SXH trong giai đoạn 1999-2014; bệnh nhân mắc SXH trên 15 tuổi tăng đều; năm 2014 đạt đến 44%. Ở khu vực phía Nam, bệnh SXH tại Việt Nam xuất hiện cả 4 typ huyết thanh là D1 (31,3%); D2 (19%); D3 (30,2%) và D4 (19,5%). Các nhà nghiên cứu về dịch bệnh SXH đã lưu ý các triệu chứng của bệnh SXH ngày càng có dấu hiệu nặng nề hơn, bệnh phải điều trị kéo dài hơn, điều này sẽ góp phần làm gia tăng gánh nặng bệnh SXH cho cá nhân, gia đình và xã hội; làm giảm chất lượng sống của người bệnh, ảnh hưởng đến tình hình kinh tế xã hội của từng địa phương và quốc gia.
Sự xuất hiện đồng thời cả 4 typ huyết thanh D1, D2, D3, D4 tại các địa phương đặc biệt các typ D2, D3 độc lực cao là một thách thức rất lớn. Người mắc bệnh SXH vẫn có thể mắc lại bệnh SXH với typ huyết thanh khác, và có thể lần mắc bệnh SXH sau sẽ nặng nề hơn lần mắc bệnh SXH trước đó.
Những thách thức khác đang làm gia tăng SXH đó là sự biến đổi của khí hậu, nhiệt độ tăng lên góp phần làm gia tăng khả năng phát tán của muỗi đến những vùng trước đây không có SXH. Sự phát triển của du lịch, thương mại, sự đi lại thường xuyên của con người, nên những hành khách bị nhiễm SXH đi lại từ nơi này sang nơi khác bằng đường hàng không có thể sẽ góp phần làm gia tăng tính cơ động của việc lây truyền SXH. Bên cạnh đó các nhà khoa học cũng lưu ý về tình trạng đô thị hóa nhanh chóng, phát triển dân số, những vùng miền địa phương có hệ thống cấp nước kém có tập quán trữ nước, sử dụng máy điều hòa thường xuyên, xử lý chất thải không tốt.. cũng góp phần làm duy trì và gia tăng SXH.
Tổ chức Y tế thế giới đã có biện pháp mạnh mẽ đó là xem SXH là bệnh cần ưu tiên, WHO đã ban hành chiến lược toàn cầu phòng ngừa, kiểm soát SXH giai đoạn 2012-2020; mục tiêu đặt ra là đến năm 2020 sẽ giảm 25% ca mắc, 50% số ca tử vong do SXH so với năm 2010. Để phòng chống tốt dịch bệnh SXH, các quốc gia cần xây dựng hệ thống dữ liệu dịch tễ học, giám sát chính xác, kiểm soát tốt vectơ vì SXH chưa có thuốc đặc trị và vắc xin phòng bệnh.
Thành Long