Ngày 07/5/2018, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có công văn số 1580/BHXH-CSYT hướng dẫn các tỉnh thanh toán các xét nghiệm theo dõi điều trị HIV/AIDS theo chế độ bảo hiểm y tế (BHYT).
Theo đó Bảo hiểm xã hội tỉnh đề nghị các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế cung cấp hợp đồng ký kết với Viện Dịch tễ Trung ương, Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh hoặc Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh thành phố về việc chuyển bệnh phẩm (hoặc người bệnh) đi thực hiện các xét nghiệm CD4, tải lượng HIV, xét nghiệm khẳng định nhiễm HIV để bổ sung phụ lục hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế làm cơ sở thanh toán như hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam tại công văn số 510/BHXH-CSYT ngày 22/2/2017 về việc thanh toán bảo hiểm y tế cho một số dịch vụ kỹ thuật y tế chuyển sang cơ sở khám chữa bệnh khác để thực hiện.
Ông Phạm Lương Sơn – Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam cho biết, các cơ sở khám chữa bệnh cần lưu ý đối với các xét nghiệm CD4, tải lượng HIV chỉ chuyển bệnh phẩm hoặc người bệnh đến cơ sở y tế đã được phép thực hiện các xét nghiệm đó, trong trường hợp người bệnh đang được quản lý và điều trị HIV/AIDS tại các cơ sở khám chữa bệnh có chức năng điều trị HIV/AIDS thực hiện quy định tại Thông tư số 09/2011/TT-BYT ngày 26/01/2011 của Bộ Y tế.
Đối với xét nghiệm khẳng định nhiễm HIV, cơ sở khám chữa bệnh gồm bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh có chức năng điều trị HIV/AIDS chỉ chuyển bệnh bệnh phẩm hoặc người bệnh đến cơ sở y tế đã được Bộ Y tế ra quyết định công nhận phòng xét nghiệm của cơ sở khám chữa bệnh đó, theo quy định của Thông tư số 15/2013/TT- BYT ngày 24/5/2013 của Bộ Y tế hướng dẫn đảm bảo chất lượng thực hiện kỹ thuật xét nghiệm HIV hoặc đã được bộ Y tế, cơ quan được Bộ Y tế phân cấp, ủy quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện khẳng định kết quả xét nghiệm HIV dương tính theo quy định tại Điều 5, Điều 6 Nghị định số 75/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ quy định điều kiện thực hiện xét nghiệm HIV đối với các trường hợp đã có kết quả xét nghiệm sàng lọc HIV dương tính theo đúng hướng dẫn quốc gia về xét nghiệm HIV ban hành theo quyết định số 1098/QĐ-BYT ngày 04/4/2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Theo quan điểm Bộ Y tế, mục đích xét nghiệm HIV để đảm bảo an toàn truyền máu, các chế phẩm của máu, cấy ghép mô và nội tạng, cho tinh dịch, trứng, phôi. Hai là xét nghiệm HIV để xác định tỷ lệ nhiễm HIV trong một số nhóm quần thể nhất định theo thời gian và địa điểm nhằm theo dõi sự phân bố, chiều hướng phát triển của dịch HIV qua đó có cơ sở xây dựng kế hoạch, dự phòng, khống chế và đánh giá hiệu quả các biện pháp phòng, chống HIV/AIDS. Ba là xét nghiệm HIV để xác định tình trạng nhiễm HIV của người được làm xét nghiệm và cuối cùng xét nghiệm HIV được dung cho mục đích nghiên cứu.
Ngoài phải đảm bảo được bí mật, tự nguyện, được tư vấn và sau xét nghiệm cho khách hàng, nguyên tắc xét nghiệm HIV đề ra là phải tuân thủ chiến lược và phương cách xét nghiệm, đảm bảo chất lượng xét nghiệm.
Tại tiết b, điểm 1, mục IV của quyết định 1098/QĐ-BYT ngày 04/4/2013 lưu ý, nếu kết quả xét nghiệm sàng lọc dương tính, mẫu bệnh phẩm cần được gửi lên phòng xét nghiệm khẳng định HIV.
Theo báo cáo Bộ Y tế, tính đến ngày 18/6/2018, qua rà soát ca bệnh cập nhật các tỉnh thành phố hiện toàn quốc trong số trường hợp nhiễm HIV còn sống là 208.803 người, số bệnh nhân AIDS hiện tại là 91.578 người, số người nhiễm HIV tử vong là 97.545 trường hợp. Chi tiết, trong tháng 5/2018 có 837 số người nhiễm HIV, tháng 6/2018 có 646 người nhiễm HIV mới xét nghiệm và số xét nghiệm từ trước, giảm so với cùng kỳ tháng 6/2017 là 914 trường hợp, giảm 268 trường hợp. Số bệnh nhân AIDS tăng 115 trường hợp, số tử vong tăng 364 trường hợp.
Hiện tổng số bệnh nhân đang điều trị methadone là 53.627 trường hợp, số bệnh nhân đạt được liều duy trì là 42.409 trường hợp, số bệnh nhân đang dò liều là 11.218 trường hợp.
Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện về dự án Luật sửa đổi Luật Phòng chống HIV/AIDS chuẩn bị ban hành các thông tư, hướng dẫn thực hiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế đối với người nhiễm HIV và người sử dụng các dịch vụ y tế liên quan đến HIV/AIDS (sửa đổi Thông tư 15/2015/TT-BYT ngày 26/6/2015), hướng dẫn quản lý, theo dõi điều trị người nhiễm HIV, người phơi nhiễm HIV (sửa đổi Thông tư số 32/2013/TT-BYT ngày 17/10/2012), ban hành hướng dẫn thực hiện xét nghiệm tải lượng HIV1 khi theo dõi điều trị HIV/AIDS.
Bộ Y tế chỉ đạo các tỉnh, thành phố triển khai kế hoạch giảm kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV/AIDS tại cơ sở y tế, xây dựng triển khai kế hoạch hoạt động triển khai phòng chống ma túy, tổ chức các cuộc họp của Hội đồng thuốc phê duyệt các đơn, hàng thuốc Chương trình mục tiêu Y tế dân số, chương trình quỹ toàn cầu, Chương trình Pepfar. Một hoạt động chú ý cần rà soát tình hình phân bổ ngân sách địa phương cho công tác phòng chống HIV/AIDS. Trong thời gian đến tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các văn bản pháp quy, các hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật về phòng, chống HIV/AIDS, triển khai nghiên cứu ước tính quần thể MSM, theo dõi điều trị methadone, ARV tại các tỉnh, thành phố.
Lâm Quyên