Ngày 15/12/2015, Vụ Bảo hiểm Y tế; Trung tâm Truyền thông GDSK Trung ương; Bộ Y tế đã tổ chức tập huấn truyền thông Bảo hiểm y tế. Tham dự có các lãnh đạo tỉnh, thành phố các tỉnh phía Nam cùng các Trung tâm Y tế Dự phòng các quận, huyện TP Hồ Chí Minh.
Theo TS.Lê Văn Khảm- Phó vụ Trưởng Vị Bảo hiểm Y tế- hiện nay có một số thách thức trong công tác BHYT là tỷ lệ tham gia BHYT thấp trong một số nhóm đối tượng:người lao động trong các doanh nghiệp, người thuộc hộ gia đình cận nghèo, người thuộc hộ gia đình là nông nghiệp, ngư nghiệp…. Chất lượng dịch vụ y tế chưa đáp ứng nhu cầu, bao gồm cả thủ tục hành chính; quyền lợi của người có thẻ BHYT chưa minh bạch, rõ ràng, chưa đảm bảo đầy đủ theo quy định, có hạn chế về mặt thủ tục; hiện tượng lạm dụng BHYT của cơ sở y tế và người bệnh. Phương thức thanh toán chi phí còn bộc lộ nhiều hạn chế, làm ảnh hưởng đến quyền lợi người bệnh và hoạt động của cơ sở y tế. Vai trò, trách nhiệm của các bên liên quan đến BHYT chưa được thực thi đầy đủ.
Theo TS. Lê Văn Khảm, mục tiêu thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân giai đoạn 2012-2015 và 2020 (Quyết định số 538/QĐ-TTg ngày 29/03/2013) gồm 3 mục tiêu là (1) tăng tỷ lệ dân số tham gia BHYT: tiếp tục duy trì các nhóm đối tượng đã đạt tỷ lệ 100%; mở rộng các nhóm đối tượng để đến năm 2015 đạt tỷ lệ trên 70% (75%) dân số tham gia BHYT, đến năm 2020 có trên 80% dân số tham gia BHYT. (2) Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đảm bảo quyền lợi theo quy định của pháp luật, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người tham gia BHYT. (3) Từng bước đổi mới cơ chế tài chính, phấn đấu đến năm 2015 giảm chi tiêu trực tiếp từ tiền túi của hộ gia đình xuống dưới 40%.
Chỉ tiêu cụ thể BHYT bao phủ tại các địa phương là trên 70% (75%) dân số tham gia BHYT; đến năm 2020 trên 80% dân số tham gia BHYT. Đối với các tỉnh, thành phố đã đạt và vượt chỉ tiêu này ngay từ năm 2012 thì tiếp tục duy trì và mở rộng tỷ lệ bao phủ BHYT tùy thuộc vào điều kiện thực tế của địa phương.
Các giải pháp để thực hiện mục tiêu là (1) xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật. (2) Cam kết chính trị và sự tham gia của hệ thống chính trị, thực hiện BHYT toàn dân là nhiệm vụ chiến lược trong phát triển kinh tế- xã hội, là quyền của công dân, là trách nhiệm của nhà nước và toàn xã hội. (3)Tăng tỷ lệ bao phủ đối với một số nhóm đối tượng: người lao động trong các doanh nghiệp; người thuộc hộ gia đình cận nghèo; học sinh, sinh viên; hộ gia đình nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có mức sống trung bình; người tham gia BHYT theo hộ gia đình. (4) Nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh. (5) Y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu. (6) Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHYT. (7) Đổi mới cơ chế tài chính y tế. (8) Các giải pháp khác: thanh tra, kiểm tra, năng lực quản lý nhà nước, ứng dụng công nghệ thông tin.
TS. Khảm lưu ý ngay trong quý I năm 2016, nội dung truyền thông BHYT cần tập trung vào vấn đề gia tăng số người tham gia BHYT theo hộ gia đình; người tham gia BHYT được hưởng quyền lợi theo quy định; ghi nhận giá trị về quyền lợi CSSK, bảo vệ tài chính. Bên cạnh đó, tập trung vào nhóm đối tượng đích là thành viên hộ gia đình cận nghèo (và hộ khác). Thông điệp truyền thông bao gồm: quyền lợi khi khám chữa bệnh; cơ hội được hỗ trợ khi tham gia BHYT; nhận diện nhu cầu về SKSS; sự sẵn có của dịch vụ y tế ở từng địa phương. Qua đó, giúp người dân hiểu biết, thay đổi nhận thức và tích cực tham gia BHYT.
Các hình thức truyền thông cần phù hợp đặc điểm nhóm đối tượng đích; môi trường văn hóa, điều kiện cư trú, làm việc; điều kiện tiếp cận thông tin; nhân lực để tổ chức thực hiện. Có thể kết hợp nhiều hình thức truyền thông trên cùng nhóm đối tượng đích; khuyến khích áp dụng các hình thức độc đáo, sử dụng các thông điệp có tính sáng tạo; tính thường xuyên, liên tục là cần thiết. Đối với hình thức thăm hộ gia đình, nhân viên y tế hoặc nhân viên bảo hiểm xã hội, hội viên của đoàn thể (người đã tham gia BHYT) gặp gỡ chủ hộ và thành viên trong gia đình phân phát tờ rơi để cung cấp thông tin, giải đáp các câu hỏi, vận động tham gia BHYT. Đối với hình thức thảo luận nhóm tập trung, nhân viên y tế hoặc nhân viên bảo hiểm xã hội cùng với cộng tác viên tập hợp đại diện các hộ gia đình (xóm, cụm dân cư) cùng thảo luận các nội dung: nhận diện các vấn đề đối tượng quan tâm, cung cấp thông tin về cơ hội tham gia BHYT, lợi ích và quyền lợi về khám chữa bệnh, giải đáp những băn khoăn, trao đổi thông tin. Sử dụng các phương tiện hỗ trợ như tranh lật, tờ rơi, kể cả nhân vật trải nghiệm (người có thẻ BHYT đã đi khám chữa bệnh).
Hữu Tráng