[Đăng ngày: 03/11/2016]
Tế bào gốc là những tế bào từ đó sinh ra tất cả các loại tế bào khác của cơ thể có chức năng chuyên biệt; thí dụ các tế bào máu, tế bào não, cơ tim hay xương…Không một tế bào nào khác của cơ thể, ngoài các tế bào gốc, có khả năng tự nhiên sinh ra các loại tế bào mới.
Trứng được thụ tinh là tế bào gốc toàn năng đầu tiên. Ở giai đoạn phôi dâu, các tế bào năng này bắt đầu biệt hóa để trở thànhthành các tế bào gốc đa năng. Phôi dâu chuyển thành phôi nang, gồm khoảng 50 - 150 tế bào. Phôi dâu có một xoang với một khối tế bào bên trong và một lớp các dưỡng bào bên ngoài. Khối tế bào bên trong tức đĩa phôi gồm những tế bào gốc đa năng, sẽ phân lớp và tạo ra các tế bào chuyên biệt để trở thành tất cả các loại tế bào của cơ thể.
Các tế bào gốc đa năng có thể phân chia thành nhiều tế bào gốc đồng nhất hay có thể biệt hóa thành bất cứ loại tế bào nào khác của cơ thể. Tính linh hoạt này khiến cho các tế bào gốc phôi có thể dùng để tái sinh hoặc sửa chữa mô và các tạng bị tổn thương
Đến cuối tuần lễ thứ 2 của phôi kỳ thì đĩa phôi lúc đó mới chỉ có 2 lớp là nguyên ngoại bì và nguyên nội bì. Tiếp theo xuất hiện một lớp thứ 3 chen vào giữa là nguyên trung bì. Nguyên trung bì sẽ biệt hóa thành các tế bào trung mô, hợp thành mô liên kết ở trạng thái chưa biệt hóa gồm những tế bào non có thể sinh ra mọi loại mô liên kết trưởng thành như mô sợi, sụn, xương, cơ xương, mô mạch máu, ngà răng…
Trong những trường hợp người bệnh không lành xương do mất đoạn xương lớn như trong bệnh ung thư hoặc chấn thương, thì ghép xương là tiêu chuẩn vàng. Tuy nhiên ghép xương tự thân có nhiều nhược điểm, bệnh nhân đau đớn; phản ứng miễn dịch thải loại mảnh ghép, chi phí điều trị tăng cao.
Hiện nay có cách tiếp cận mới cho trường hợp mất đoạn xương lớn là sử dụng các kỹ thuật tế bào gốc: tuyển chọn tế bào gốc đưa vào nơi xương gãy bằng sử dụng một bộ giàn collagen và sau đó là một gen tạo hình xương (gen BMP) đưa trực tiếp tới nơi tế bào gốc với sử dụng xung siêu âm.
Ở phòng thực nghiệm, một cách tiếp cận khác là làm biến đổi tế bào gốc có sẵn tại nơi xương gãy hoặc lấy từ các nơi khác. Phương án chuyển đổi này có khả năng tái sinh làm lành các mất đoạn xương và do đó làm giảm thời gian nằm viện, giảm thời gian phải nghỉ việc và giảm chi phí điều trị trong tương lai. Hơn nữa, điều trị can thiệp này có thể tiến hành vài ba lần khi cần thiết.
Tế bào gốc trong mô là loại tế bào có khả năng tạo xương, chúng có xu hướng tạo mô xương khi được đặt trong môi trường thích hợp. Phương pháp sử dụng TBGTM, thường được lấy từ tủy xương vùng mào chậu và tiêm trực tiếp vào vị trí không lành xương. Phương pháp này đã được nhiều tác giả chứng minh là giúp kích thích sự lành xương. Các tế bào đơn nhân tủy xương bao gồm các tế bào đầu dòng và các tế bào gốc có khả năng tạo mạch máu và tạo xương. Các nghiên cứu đã kết luận rằng “Sự kết hợp các tế bào đơn nhân tủy xương tự thân với mảnh ghép xương đồng loại có thể là một phương pháp hiệu quả trong điều trị khớp giả xương dài bằng cách tận dụng các đặc tính tốt của xương ghép tự thân và giảm thiểu được những nhược điểm của nó”. Vì vậy, tế bào gốc có khả năng kích thích sự lành xương trong các trường hợp không lành xương khi dùng đơn độc hoặc kết hợp.
Chúng ta tin rằng, trong một tương lai gần khi có sự kết hợp của các nhà sinh học, kỹ sư sinh học cũng như các bác sĩ lâm sàng thì chắc chắn sẽ có được những bước phát triển vượt bậc trong điều trị sử dụng tế bào gốc.
Ngày 21, 22-10, tại Nha Trang diễn ra hội nghị Việt – Pháp mở rộng ghép tủy xương và tế bào gốc tạo máu lần thứ 4. Hội nghị do Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP.Hồ Chí Minh phối hợp với trường đại học C.H.U Grenoble, Trung tâm Truyền máu Grenoble (Pháp) tổ  chức. Tham dự có hơn 250 đại biểu là giáo sư, tiến sĩ, dược sĩ, y sĩ, cử nhân, kỹ thuật viên đầu ngành trong nước và hơn 20 chuyên gia về ghép tế bào gốc đến từ Pháp, Bỉ, Mỹ…
Tại hội nghị, các đại biểu đã được cập nhật và thảo luận về các công trình nghiên cứu khoa học mới nhất ở các lĩnh vực: điều trị huyết học (bệnh lý huyết học ác tính, di truyền, mãn tính và ghép tế bào gốc tạo máu); xét nghiệm kỹ thuật cao (HLA độ phân giải cao, dấu ấn miễn dịch tế bào); truyền máu và truyền máu trong ghép tế bào gốc tạo máu; ngân hàng tế bào gốc. Hội nghị là môi trường để các chuyên gia y tế có cơ hội học hỏi, nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị ghép tế bào gốc. Qua đó, giúp các bệnh nhân mắc các bệnh nan y về máu có cơ hội điều trị khỏi bệnh triệt để.
Hiện tại, cả nước có 9 trung tâm triển khai được kỹ thuật ghép tế bào gốc tạo máu, các trung tâm đã thực hiện ghép thành công 578 ca, trong đó, Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP. Hồ Chí Minh thực hiện 222 ca và đây cũng là bệnh viện đầu tiên trong cả nước thực hiện ca ghép tế bào gốc thành công vào năm 1996.
Mai Trang







    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 259

Số lượt truy cập: 9361131

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang