Theo BSCKII. Lê Anh Dũng – Giám đốc Trung tâm phòng chống Sốt rét - KST - Côn trùng tỉnh Khánh Hòa nhận xét, trong năm 2015, dự án phòng chống sốt rét đã triển khai có hiệu quả tại địa phương.
Một số chỉ số ký sinh trùng sốt rét, sốt rét ác tính giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2014 và những năm trước đây. Chỉ số bệnh nhân sốt rét (BNSR)/1.000 dân số chung giảm thấp nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, nhận định một cách khách quan có thể do thời tiết năm 2015 lượng mưa ít hơn mọi năm, số ngày mưa năm giảm, hạn hán kéo dài, các ổ nước, sông suối cạn kiệt làm môi trường sinh sản muỗi Anopheles bị hạn chế. Mật độ muỗi giảm, mầm bệnh được kiểm soát tốt là nguyên nhân chính bệnh sốt rét tỉnh Khánh Hòa giảm mạnh. Trong thời gian tới, tiếp tục duy trì các yếu tố bền vững, tranh thủ mọi nguồn lực, vật lực đầu tư cho công tác phòng chống sốt rét để đảm bảo sự ổn định và tiếp tục từng bước loại trừ bệnh sốt rét.
Theo BS. Dũng chia sẻ, công tác phòng chống sốt rét của tỉnh còn gặp một số khó khăn đó là, người dân các xã thuộc 2 huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và một số xã Ninh Tây, thị xã Ninh Hòa; xã Sơn Tân, thôn Suối Lau, xã Suối Cát, huyện Cam Lâm và Cam Thịnh Tây, Tp. Cam Ranh thiếu đất canh tác nên vẫn còn phá rừng làm rẫy, tạo nên những điểm sốt rét nhỏ lẻ rãi rác cách xa làng (Malaria pots). Ngoài ra người dân vẫn còn vào rừng khai thác lâm, thổ sản, quặng thiết, quặng wonfram khá phổ biến và khó kiểm soát được; Số hộ nghèo của các xã nói trên còn ở mức cao, nhiều nhà cửa tạm bợ, việc trang bị thêm các phương tiện để ngủ trong gia đình (giường, chiếu, chăn, màn...) còn thiếu cũng là điều kiện để muỗi tiếp cận đốt gây bệnh cho người. Do tình hình sốt rét giảm trong những năm gần đây và bệnh sốt rét được phát hiện sớm, điều trị kịp thời, bệnh rất ít tái phát lại nên người dân xuất hiện tư tưởng chủ quan không chỉ trong nhân dân vùng lưu hành sốt rét mà ngay trong đội ngũ cán bộ y tế. Đội ngũ cán bộ chuyên trách các xã và cán bộ phụ trách các điểm kính hiển vi biến động do điều động công tác hoặc cử đi học để nâng cao trình độ cũng ảnh hưởng nhiều đến công tác phát hiện và điều trị sốt rét tại các địa phương. BS. Dũng lưu ý hiện nay đã bắt đầu có hiện tượng ký sinh trùng kháng thuốc sốt rét thể hiện qua kết quả nghiên cứu đánh giá tại xã Sơn Thái – huyện Khánh Vĩnh và qua giám sát bệnh án ở một số Bệnh viện các huyện. Muỗi Anopheles ở các điểm nhà rẫy xuất hiện với mật độ cao trong khi việc bảo vệ gặp nhiều khó khăn do ở xa làng, chưa có đường xá để tiếp cận. Nhà cửa tạm bợ đa số làm bằng tre nứa lợp tranh, diện tích nhà không đủ rộng để mắc màn và vách không kín, không có nhiều bề mặt để phun tồn lưu hóa chất diệt muỗi. Công tác tuyên truyền cho dân mang màn theo khi đi rừng ngủ rẫy ở một số địa phương thực sự chưa tốt và ý thức của người dân tự bảo vệ mình khỏi muỗi đốt chưa cao, tập quán ngủ không cần màn vẫn còn phổ biến.
BSCKII. Lê Anh Dũng nhấn mạnh trong năm 2016, để công tác phòng chống sốt rét đạt được những mục tiêu đề ra cần quyết tâm thực hiện các giải pháp như đẩy mạnh công tác truyền thông cho người dân nhiều hơn nữa các nội dung phòng chống sốt rét đặc biệt cho các đối tượng đi rừng ngủ rẫy. Công tác phòng chống vector cần đầu tư có trọng tâm, trọng điểm không dàn trải, chỉ phun cho dân cư sống vùng ven bìa rừng và các điểm nhà rẫy tập trung; tẩm toàn bộ số màn không phải là màn tồn lưu lâu dài (LLINs) cho dân sống trong vùng sốt rét lưu hành vừa và vùng sốt rét lưu hành nặng. Công tác phát hiện sớm cần được chú ý bằng cách tăng cường hoạt động của các điểm kính hiển vi kết hợp với phát hiện bằng test nhanh ngay tại các Trạm Y tế xã. Đối với công tác điều trị diệt mầm bệnh cần đẩy mạnh việc phát hiện chủ động tại các ổ bệnh nhất là trong các điểm nhà rẫy tập trung, kết hợp với cấp phát thuốc có quản lý và hướng dẫn sử dụng kỹ càng cho các đối tượng đi rừng ngủ rẫy, không cấp phát tràn lan gây hiện tượng kháng thuốc. Công tác giám sát tiếp tục duy trì các hoạt động giám sát dịch tễ sốt rét, giám sát chẩn đoán điều trị, giám sát hoạt động các điểm kính và giám sát việc sử dụng thuốc men hóa chất, vật tư của tuyến huyện, tuyến xã. Trung tâm Phòng chống sốt rét – KST – Côn trùng tỉnh tiếp tục mở các lớp tập huấn nâng cao trình độ xét nghiệm tìm ký sinh trùng sốt rét cho kỹ thuật viên các điểm kính và xét nghiệm các bệnh viện tuyến huyện, các phòng khám khu vực; tập huấn về vấn đề chẩn đoán và điều trị theo phác đồ mới do Bộ Y tế ban hành. Cuối cùng là ngành y tế tiếp tục tranh thủ triển khai tốt các dự án do các tổ chức quốc tế tài trợ cho công tác phòng chống sốt rét như Dự án Sáng kiến khu vực ngăn chặn sốt rét kháng thuốc Artemisinin (RAI); Dự án Quỹ toàn cầu phòng chống sốt rét...
Anh Huy