Tại Hội thảo phòng chống ung thư TP. Hồ Chí Minh lần thức 18 được tổ chức vào tháng 12/2015, PGSTS. Trần Văn Thiệp cùng các cộng sự đã báo cáo đề tài “Kết quả 10 năm sau đoạn nhũ tiết kiệm da – tái tạo vú tức thì điều trị ung thư vú giai đoạn sớm tại Bệnh viện Ung bướu TP. Hồ Chí Minh”.
Nghiên cứu dược thực hiện loạt ca từ năm 2003-2008 và theo dõi đến ngày chấm dứt nghiên cứu là 15/5/2015 hoặc đến khi người bệnh tử vong, người bệnh sau phẫu thuật được đánh giá kết quả về tái phát, di căn xa, sống còn toàn bộ và sống còn không bệnh 10 năm và các yếu tố ảnh hưởng đến các biến số.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có 169 người bệnh tham gia nghiên cứu, tuổi trung bình là 40,5 (từ 23-58 tuổi), tuổi nhỏ hơn và bằng 35 tuổi có 40 trường hợp (23,7%); kích thước bướu trung bình 2,1cm (khoảng 0,5 – 5cm). Carcinôm xâm lấn chiếm 162 trường hợp (96%). Xếp hạng T1 là 105 trường hợp (65%), grad 1: 20 ca (12,7%), giải phẫu bệnh dạng NOS chiếm tỷ lệ 91%.
Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu được đoạn nhũ chừa núm vú là 40,2%; đối tương nghiên cứu có hạch di căn sau mổ là 45 (chiếm tỷ lệ 27,6%); diện cắt dương tính 3 trường hợp; thụ thể nội tiết dương tính có 105 trường hợp (chiếm 65,2%). Hóa trị hỗ trợ có tỷ lệ 83,3%; xạ trị bổ túc 45,1% và biện pháp nội tiết hỗ trợ 64%. Trung vị thời gian theo dõi là 97 tháng; số đối tượng nghiên cứu theo dõi đến khi chấm dứt nghiên cứu hoặc người bệnh tử vong là 123/169 trường hợp (73%).
Số trường hợp tái phát tại chỗ là 12 trường hợp (7,1%); trung vị thời gian từ lúc mổ đến tái phát là 27 tháng (thay đổi từ 14-116 tháng). Có 3 trường hợp tái phát tại chỗ và có di căn xa cùng lúc. Nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê khi xem xét yếu tố tái phát tại chỗ tại vùng liên quan các yếu tố tiên lượng lâm sàng, bệnh học và phương pháp điều trị.
Đối với di căn xa nghiên cứu ghi nhận có 22 trường hợp (13%), trung vị thời gian từ lúc mổ đến di căn là 38 tháng (từ 9-126 tháng). Có 3 trường hợp tái phát dạng di căn xa muộn sau 100, 110 và 126 tháng, di căn tại phổi, gan và hạch trung thất, hiện tại đã có 01 trường hợp tử vong. Nghiên cứu cho thấy di căn xa có sự khác biệt có ý nghĩa thống kế theo yếu tố grad mô học và tình trạng di căn hạch nách sau mổ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ đối tượng nghiên cứu sống còn không bệnh 10 năm là 78,1%. Ở nhóm đối tượng nghiên cứu có di căn hạch tỷ lệ sống còn không bệnh 10 năm là 67,2%, thấp hơn so với nhóm không di căn hạch, tỷ lệ này là 82,5%. Di căn xa là yếu tố chính gây tử vong, gây giảm sống còn toàn bộ 10 năm với tỷ lệ 15,6% so với nhóm không di căn xa tỷ lệ sống còn 10 năm là 99,2%.
Theo tác giả nghiên cứu, trong 07 trường hợp tái phát tại chỗ đơn thuần có 04 trường hợp tái phát da và mô dưới da đơn thuần, 03 ca tái phát thành ngực đơn thuần. Kích thước trung bình tái phát là 2cm, cùng góc tư với bướu nguyên phát là 2/3 trường hợp. Điều trị sang thương tái phát tại chỗ đơn thuần gồm 04 ca đoạn nhũ và 02 ca cắt rộng sang thương và xạ trị. Thời gian trung vị sống còn sau tái phát tại chỗ là 121 tháng, trung vị sống còn sau tái phát mô dưới da dài hơn sống còn sau tái phát thành ngực là 120 tháng.
Như vậy đánh giá kết quả 10 năm điều trị 169 ca ung thư vú giai đoạn sớm thời gian sống còn toàn bộ 10 năm là 87,6%; sống còn không bệnh 10 năm là 78,1%. Hạch nách di căn sau mổ là yếu tố tiên lượng có ý nghĩa đến sống còn không bệnh và toàn bộ.
Phương pháp tái tạo vú sau đoạn nhũ ra đời trên 30 năm qua, kỹ thuật này ngày càng hoàn thiện, chiếm gần 1/3 trong xử trí ung thư vú. Hiện nay đoạn nhũ tiết kiệm da và tái tạo vú tức thì là phẫu thuật tiêu chuẩn, an toàn và đáng tin cậy cho người bệnh ung thư vú ở giai đoạn sớm và đã mở rộng cho ung thư tiến triển tại chỗ được đáp ứng hóa tiền phẫu, đã được chỉ định chuẩn trong các hướng dẫn điều trị tại các nước Âu – Mỹ và Châu Á. Việc đánh giá nguy cơ trước khi phẫu thuật là rất quan trọng để có kế hoạch chọn lựa phương pháp tái tạo phù hợp nhằm cải thiện kết quả ung thư, thẩm mỹ, giảm biến chứng, tăng hài lòng và chất lượng sống của người bệnh.
Tại khoa ngoại 4 Bệnh viện Ung bướu TP. Hồ Chí Minh, phương pháp đoạn nhũ tiết kiệm da – tái tạo vú tức thì là phẫu thuật được ưa chọn cho các người bệnh ung thư vú giai đoạn sớm với nhiều cải tiến kỹ thuật và cho kết quả rất đáng khích lệ.
Hoa Phượng