Theo Vụ pháp chế - Bộ Y tế, khi xây dựng dự thảo luật phòng, chống tác hại của rượu, bia đối với các trường hợp không được uống rượu, bia, Vụ Pháp chế có những cơ sở đề xuất cụ thể như sau: Sử dụng rượu, bia làm giảm độ tập trung, ảnh hưởng đến năng suất, hiệu quả, an toàn lao động. Tiếp tục thực hiện và mở rộng đối tượng trên cơ sở Chỉ thị số 05/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc nâng cao hiệu quả sử dụng thời giờ làm việc của cán bộ, công chức, viên chức nhà nước.
Thực tiễn tại Việt Nam cho thấy có 20,8% trẻ vị thành niên nam thừa nhận đi xe sau khi uống rượu/bia và bị tai nạn cần nghỉ ít nhất 1 tuần (SAVY II, 2010).
Nghiên cứu của WHO tại Việt Nam từ tháng 7/2009 đến tháng 10/2010 trên 18.412 nạn nhân tai nạn giao thông nhập viện: 36% người đi xe máy có nồng độ cồn BAC cao hơn mức cho phép (50mg/dl); 66,8% lái xe ô tô có nồng độ cồn BAC cao hơn mức cho phép (0mg/dl).
Hiện nay Việt Nam có các văn bản quy định các trường hợp không được uống rượu, bia như luật giao thông đường bộ; Nghị quyết 88 của Chính phủ; Nghị định 171/2013; Quyết định 2329 của Tổng cục cảnh sát về QLHC về trật tự an toàn xã hội (2014).
Nội dung quy định, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đang trong thời gian làm việc, thời gian nghỉ giữa các ca trong ngày làm việc. Uống rượu, bia tại địa điểm có quy định không được bán rượu, bia theo quy định tại Điều 11 Luật này.
Đối với việc kiểm soát trong khuyến mại, quảng cáo, tài trợ các sản phẩm bia rượu, đã có trên 15 công trình nghiên cứu chứng minh tác động của quảng cáo, tiếp thị của rượu, bia, cụ thể:
Giảm độ tuổi khi bắt đầu uống, tăng lượng uống ở người trẻ tuổi: Mức độ tiêu thụ rượu gấp đôi trong quá trình xem phim ở những nam giới trẻ được xem phiên bản gốc của một bộ phim có hình ảnh rượu. (Koordeman et al., 2011a).
Mức độ tiêu thụ rượu cao gấp 2,7 nếu những người thường xuyên uống rượu được nhìn thấy một số quảng cáo rượu trước bộ phim. (Koordeman, Anschutz & Engels, 2009).
Thanh thiếu niên dưới 21 tuổi: Mỗi lần tiếp xúc với quảng cáo rượu bia làm tăng 1% lượng tiêu thụ rượu bia trong tháng trước đó. Mỗi đô la gia tăng cho việc quảng cáo rượu bia làm tăng 2,8% lượng tiêu thụ rượu bia trong tháng trước đó. (Snyder et al. (2006)).
Trên thế giới có gần 20 nước có chính sách cấm quảng cáo toàn bộ bia rượu. Có gần 30 nước có chính sách cấm một phần hoặc toàn bộ tài trợ. Rất nhiều nước không có quy định khuyến mại giá sản phẩm.
Dự thảo luật phòng, chống tác hại của rượu, bia nêu ra cần nghiêm cấm khuyến mại rượu, bia trực tiếp cho người tiêu dùng; dùng rượu, bia làm giải thưởng cho các cuộc thi, trừ cuộc thi về rượu, bia. Nghiêm cấm quảng cáo, giới thiệu sản phẩm dưới mọi hình thức, trên tất cả các phương tiện quảng cáo đối với rượu, bia từ 15 độ trở lên; nghiêm cấm, quảng cáo rượu, bia dưới 15 độ trên phương tiện giao thông, công trình giao thông, phương tiện quảng cáo ngoài trời, trang thông tin điện tử trừ trang thông tin điện tử của doanh nghiệp và trong ấn phẩm dành cho trẻ em, chương trình, kênh truyền hình hoặc phim dành cho trẻ em. Cấm quảng cáo rượu, bia dưới 15 độ trên báo hình, báo nói chỉ được thực hiện từ sau 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau.
Hoạt động tài trợ của tổ chức, cá nhân kinh doanh rượu, bia phải bảo đảm: Không được thực hiện các hoạt động tài trợ cho các sự kiện, hoạt động văn hóa, nghệ thuật, y tế, giáo dục, thể dục, thể thao, vui chơi giải trí; Không được tài trợ bằng sản phẩm rượu, bia, không được thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng về việc tài trợ đó và không được có tên sản phẩm rượu, bia trên vật phẩm tài trợ.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công thương quy định cụ thể về các biện pháp kiểm soát quảng cáo quy định tại điều này trong lĩnh vực được phân công quản lý.
Cũng theo dự thảo, Bộ Y tế ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về rượu, bia, quy định điều kiện an toàn đối với sản phẩm rượu, bia chưa có quy chuẩn; quy định việc công bố hợp quy, công bố phù hợp quy định về an toàn thực phẩm đối với rượu, bia.
Dự thảo Luật đề xuất không được bán rượu, bia tại các địa điểm: cơ sở y tế; cơ sở giáo dục; cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng, vui chơi, giải trí dành cho trẻ em; nơi làm việc của cơ quan, tổ chức; không bán rượu, bia bằng máy bán tự động; không được bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi, cho người đã có biểu hiện say rượu, bia.
Anh Huy