Liên kết website








Giáo dục sức khỏe
Kết quả hoạt động phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con
[Đăng ngày: 30/11/2016]
Tại cuộc họp điều phối kết nối hoạt động giữa Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS và  các huyện có dự án Quỹ Toàn cầu phòng chống HIV/AIDS, ThS. Trần Thị Kim Dung- Phó Giám đốc Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh Khánh Hòa cho biết 9 tháng đầu năm 2016 đã có hơn 2.600 phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV.
Cụ thể trong thời kỳ mang thai, số phụ nữ xét nghiệm là 2.566 trường hợp; xét nghiệm lúc chuyển dạ là 39 trường hợp; số phụ nữ mang thai được tư vấn, xét nghiệm và quay lại nhận kết quả đạt 100%. Kết quả xét nghiệm HIV dương tính ở phụ nữ mang thai là 05 trường hợp; số phụ nữ mang thai HIV dương tính đã sinh con được điều trị dự phòng lây truyền mẹ con là 10 trường hợp; số trẻ em sinh ra sống trong số sinh ra từ mẹ nhiễm HIV là 10 trường hợp; số trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được làm xét nghiệm EID trong 2 tháng đầu sau sinh là 08 trường hợp.
Đánh giá hoạt động phòng lây truyền mẹ con, về thuận lợi ThS.Kim Dung chia sẻ chương trình phòng lây truyền mẹ con được tỉnh và ngành y tế đặc biệt quan tâm. Dự án cung cấp đầy đủ sinh phẩm, vật tư tiêu hao cho việc xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai tại TP Nha Trang. Cung cấp đầy đủ thuốc điều trị phòng lây truyền mẹ con trên phạm vi toàn tỉnh; hoạt động được thường xuyên giám sát, hỗ trợ kỹ thuật.
Về mặt khó khăn, tồn tại đó là một số xã, phường, thị trấn chưa thực hiện tốt việc tư vấn xét nghiệm HIV sớm cho phụ nữ mang thai; chưa triển khai xét nghiệm sàng lọc HIV đến xã, phường, thị trấn. Về giải pháp, trong thời gian tới tiếp tục tăng cường tư vấn xét nghiệm HIV sớm (3 tháng đầu thai kỳ) cho phụ nữ mang thai; triển khai xét nghiệm sàng lọc HIV nhanh bằng phương pháp lấy máu đầu ngón tay tại tuyến xã, phường, thị trấn.
Về chỉ tiêu dự kiến năm 2017, số huyện triển khai phòng lây truyền mẹ con là 01 đơn vị; số phụ nữ mang thai được tư vấn và xét nghiệm HIV đầy đủ là 4.000 người; số phụ nữ mang thai có HIV dương tính được điều trị dự phòng lây truyền mẹ con là 10 người; số trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được làm xét nghiệm EID trong vòng 2 tháng đầu sau sinh là 10 người.
Chúng ta biết rằng sự lây truyền HIV trong thời kỳ mang thai có thể xảy ra sớm ngay khi người mẹ mang thai mới được 8 tuần và có thể kéo dài trong suốt thai kỳ. Tuy nhiên, người ta nhận thấy có tỷ lệ lây truyền HIV qua nhau thai cao vào thời kỳ tuổi thai được trên 18 tuần.
Các nhà khoa học đã tìm thấy HIV trong gan, thận, não của bào thai 13 tuần tuổi của người mẹ nhiễm HIV. Ngoài ra, người ta còn tìm thấy có các bất thường về tổ chức học, đặc biệt ở não và tuyến hung của các bào thai nhiễm HIV. Ở một số trẻ sinh ra từ người mẹ nhiễm HIV đã có các rối loạn miễn dịch, đặc biệt là sự bất thường về số lượng tế bào CD4 cho thấy có sự lan truyền HIV rất sớm từ mẹ sang con. Sự lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể xảy ra trong suốt thời kỳ mang thai qua bánh nhau. Các nhà chuyên môn còn gọi đây là kiểu “lây truyền dọc”.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng vai trò của bánh nhau trong việc lây truyền HIV trong tử cung rất phức tạp và còn nhiều điểm chưa rõ. Cấu trúc và đặc điểm chức năng của bánh nhau thay đổi theo tiến triển của thai nghén. Bình thường, mặt bánh nhau có cấu tạo đặc biệt, bao gồm nhiều “màng ngăn”. Các vách ngăn này có chức năng như các “hàng rào” bảo vệ, chỉ “cho phép” những gì tinh túy nhất của người mẹ như chất dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất, kháng thể... được đi qua để sang nuôi dưỡng bào thai, chứ không cho vi khuẩn, virut... chui sang để gây hại cho thai nhi. Như vậy, thông thường nhờ có bánh nhau nên cho dù có nhiễm virut ở mẹ thì virut cũng bị màng ngăn của nhau thai chặn lại và không truyền qua thai được.
Tuy nhiên, khi bánh nhau có vấn đề như bị nhiễm khuẩn (làm tổn hại đến vách ngăn này) hoặc bề dày của bánh nhau (vách ngăn) mỏng đi vào nửa sau thai kỳ, HIV tự do hay nằm trong các tế bào dễ dàng di chuyển qua bánh nhau vào thai nhi. Khoảng 20- 30% số trẻ em bị lây truyền HIV từ mẹ được cho là bị lây truyền qua bánh nhau. Tỷ lệ này có thể tăng lên nếu tuổi của mẹ tăng, mẹ bị sơ nhiễm HIV trong khi đã có thai (khi đó nồng độ HIV trong máu rất cao) hoặc nếu mẹ đã mang thai rồi mới bị nhiễm HIV thì nguy cơ lây truyền HIV sang con qua bánh nhau tăng lên. Tương tự như vậy, người mẹ bị nhiễm HIV ở giai đoạn muộn mới mang thai thì nguy cơ này cũng tăng lên.
Sự lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể xảy ra muộn quanh thời kỳ chuyển dạ. Nguyên nhân khi đứa trẻ “đi qua” đường sinh dục của mẹ để ra ngoài đã tiếp xúc trực tiếp với dịch âm đạo (nuốt nước ối, virut trong máu và dịch âm đạo của mẹ có chứa HIV)  hoặc do sự trao đổi máu mẹ - thai nhi khi chuyển dạ (ở giai đoạn này các cơn co tử cung của mẹ có thể “bơm mạnh” máu mẹ chứa HIV vào tuần hoàn của thai nhi làm cho trẻ dễ bị nhiễm HIV từ mẹ). Có khoảng 50- 60% số trẻ em bị lây truyền HIV trong giai đoạn này. Tuy nhiên nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con trong khi sinh sẽ tăng lên trong trường hợp đẻ khó, chuyển dạ kéo dài, phần mềm của người mẹ bị dập nát, thai bị xây xước, sang chấn...
Thời gian từ khi vỡ ối đến khi sinh càng dài thì nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con càng cao, nhất là khi thời gian này trên 4 giờ. Các nghiên cứu cho thấy, cứ mỗi giờ sau khi vỡ ối, nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con tăng thêm 2%. Nghiên cứu các trẻ sinh đôi, sinh ba... của các bà mẹ bị nhiễm HIV cho thấy, đứa trẻ sinh ra trước thường có nguy cơ bị nhiễm HIV cao hơn đứa trẻ sinh ra sau (đứa trẻ ra trước tiếp xúc trực tiếp với nhiều dịch tiết âm đạo có chứa HIV của mẹ nhiều hơn, nên nguy cơ bị nhiễm HIV lớn hơn so với đứa ra sau). Cũng vì lý do này mà một số chuyên gia cho rằng, việc rửa âm đạo khi chuyển dạ bằng các chất diệt virut vừa không gây nguy hại cho mẹ và thai nhi vừa làm giảm nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con khi sinh.
Sau khi sinh, trẻ vẫn có thể nhiễm HIV trong quá trình bú sữa mẹ, vì lúc này virut HIV dễ dàng truyền sang cơ thể bé qua các vết nứt ở núm vú của người mẹ khi trẻ đang mọc răng, bị tổn thương ở niêm mạc miệng hay HIV trong sữa mẹ có thể lây sang con theo đường tiêu hóa. Thời gian bú mẹ càng dài, trẻ càng có nhiều nguy cơ nhiễm HIV hơn. Do vậy, phụ nữ nhiễm HIV nên nuôi con bằng sữa thay thế.
Tường Huân
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 155

Số lượt truy cập: 9297546
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang