Theo BS CKII Nguyễn Thị Phương Mai - Phó giám đốc B BVĐK tỉnh, kỹ thuật ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu đang được sử dụng ngày càng nhiều và có hiệu quả trong hệ cơ xương. Các tổn thương mô mềm được điều trị với PRP bao gồm bệnh lý gân, viêm gân, xơ hóa cơ, và lỏng lẻo bao khớp. PRP cũng được sử dụng để điều trị những tổn thương nội khớp như viêm khớp, thoái hóa khớp, khuyết thiếu sụn khớp, tổn thương sụn khớp và viêm bao hoạt dịch. Ngoài ra, PRP được dùng ở nhiều chuyên khoa như hàm mặt, thẩm mỹ, cột sống, chấn thương và cho việc lành vết thương noí chung.
Một nghiên cứu hồi cứu thực hiện bởi Mautner và cộng sự năm 2013 trên 30 trường hợp được điều trị tiêm PRP dưới sự hướng dẫn của siêu âm. 81% cải thiện điểm VAS tại thời điểm 15 tháng theo dõi. Nghiên cứu này sử dụng PRP trên nhiều loại bệnh lý gân xương bánh chè, gân Achilles, viêm gân chóp xoay cho kết quả khả quan.
Đau là một triệu chứng chính của viêm gân mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay mạn tính. Vì vậy đánh triệu chứng đau là cở sở quan trọng cho việc đánh giá kết quả điều trị. Thang điểm VAS là thang điểm đánh giá cường độ đau theo cảm giác chủ quan của bệnh nhân tại thời điểm nghiên cứu trên cơ sở lượng hóa. VAS là một thang điểm có giá trị để đánh giá mức độ đau và những thay đổi của mức độ đau do điều trị. Hiện thang điểm VAS được sử dụng rất rộng rãi trên thế giới trong các nghiên cứu đánh giá hiệu quả điều trị trong thấp khớp học. Thang điểm VAS là một đoạn thẳng 10 cm, với hai đầu cố định. Mức độ đau được đánh giá bằng thang điểm VAS với điểm đau từ 0 (không đau) đến 10 (đau nhất có thể hình dung). Bệnh nhân được yêu cầu tự đánh giá điểm đau cho bản thân trên thước hiển thị số. Ghi lại mức độ đau của bệnh nhân để quyết định điều trị, theo dõi và so sánh giữa các lần khám.
Đối với đánh giá kết quả điều trị về chức năng vận động, bác sĩ Mai giới thiệu thang điểm DASH. Thang điểm DASH bao gồm 30 mục ở dạng câu hỏi. Đây là một phương tiện được sử dụng trên lâm sàng lẫn nghiên cứu để đánh giá những rối loạn của hệ cơ xương ở chi trên. Có một phiên bản ngắn hơn dành cho các nhà lâm sàng giúp cho việc thực hiện đo lường dễ dàng hơn và nhanh chóng hơn: thang điểm QuickDASH (thang điểm từ 0 đến 100).
QuickDASH một phiên bản rút gọn của phiên bản gốc DASH bao gồm 11 mục để đo lường chức năng thể chất và những triệu chứng ở những người có những rối loạn của hệ cơ xương ở chi trên. 11 câu hỏi trong QuickDASH đề cập đến những hoạt động hàng ngày, công việc nội trợ, mua sắm, giải trí, chăm sóc cá nhân, ăn, ngủ, làm việc, đau và tê/ ngứa. Giống như DASH, QuickDASH cũng chứa hai phần, mỗi phần gồm 4 mục tùy chọn (thể thao/ âm nhạc hoặc công việc) được tính toán riêng biệt để đo lường triệu chứng và chức năng cho vài quần thể có hiệu suất cao.
Mỗi mục trong chỉ số giảm chức năng/ triệu chứng QuickDASH và những phần tùy chọn được tính điểm theo thang điểm 5; chỉ số điểm càng cao tương ứng với chỉ số giảm chức năng/ độ trầm trọng của triệu chứng càng lớn. Điểm càng cao tương ứng với sự giảm chức năng và vận động càng lớn.
Trong nghiên cứu ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu trong điều trị viêm gân mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay mạn tính, BS CKII Nguyễn Thị Phương Mai đã đánh giá cải thiện tình trạng đau: thang điểm VAS tại các thời điểm trước điều trị và sau 4 tuần, 12 tuần và 26 tuần điều trị; Đánh giá cải thiện chức năng gân cơ của thang điểm QuickDASH tại trước điều trị và sau 4 tuần, 12 tuần và 26 tuần điều trị.
Sau khi nghiên cứu trên 50 bệnh nhân, bác sĩ Mai có kết luận mức độ cải thiện điểm VAS và điểm QuickDASH giảm dần tại các thời điểm tuần 0, tuần 4, tuần 12 và tuần 26 có ý nghĩa thống kê; Tỷ lệ cải thiện triệu chứng đau là 81.8% và cải thiện chức năng vận động là 78.7% sau 6 tháng điều trị; Độ dày gân duỗi giảm có ý nghĩa thống kê sau 26 tuần điều trị; Có mối liên quan tuyến tính thuận giữa độ dày gân duỗi và thang điểm VAS, QuickDASH tại mỗi thời điểm theo dõi điều trị.
Đối với tính an toàn của phương pháp điều trị bằng PRP tự thân: Biểu hiện thường gặp nhất là đau tại vị trí tiêm chủ yếu trong lần tiêm đầu tiên (80.0%), giảm còn 16.0% trong lần tiêm thứ 3; Không gặp các biến chứng nặng: nhiễm trùng, dị ứng hoặc chảy máu.
Huyết tương giàu tiểu cầu đã chứng tỏ tính hiệu quả và an toàn trong nghiên cứu điều trị viêm gân mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay mạn tính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa. Huyết tương giàu tiểu cầu cũng đã bắt đầu được ứng dụng mở rộng trong các điều trị bệnh lý khác của hệ cơ xương. Bác sĩ Mai cho rằng những ứng dụng của tiểu cầu ngày càng được mở rộng trong thời gian sắp tới bởi vì sự an toàn và hiệu quả của nó.
Hữu Lai