Theo báo cáo của Viện Dinh dưỡng – Bộ Y tế, trong những năm qua Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu về cải thiện tình trạng dinh dưỡng Nhân dân.
Cụ thể, tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi của trẻ dưới 5 tuổi 9 (chiều cao/tuổi) đang giảm dần, từ năm 2010 đến 2020, tỉ lệ này trong toàn quốc giảm từ 29,3% xuống 19,6%. Tỉ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ học đường (từ 5-19 tuổi) là 14,8%.
Theo các chuyên gia của Viện Dinh dưỡng, vấn đề lưu ý là có sự khác biệt lớn về tình hình dinh dưỡng giữa các vùng, miền; cụ thể, năm 2019, tỉ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi vùng miền núi phía Bắc cao nhất với 37,4%, tiếp theo là vùng Tây Nguyên với tỉ lệ 28,8%.
Như vậy, tỉ lệ thấp còi ở trẻ em là người dân tộc thiểu số vẫn cao gấp 2 lần so với nhóm trẻ em là người Kinh (31,4% so với 15%); đối với tỉ lệ trẻ em người dân tộc thiểu số suy dinh dưỡng thể nhẹ cân cũng cao gấp 2,5 lần so với trẻ em người Kinh (21% so với 8,5%).
Ngày 27/1/2021 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 07/2011/NĐ-CP quy định chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025. Trong giai đoạn từ tháng 1/2022 đến tháng 12/2022, ngay khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 90/QĐ-TTg ngày 18/1/2022 phê duyệt Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 721/QĐ-BYT ngày 23/3/2022 về kế hoạch thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025; Quyết định số 2348/QĐ-BYT ngày 29/8/2022 sửa đổi một số nội dung của Quyết định số 721/QĐ-BYT ngày 23/3/2022 liên quan tiểu dự án 6 và 7; Quyết định số 1768/QĐ-BYT ngày 30/6/2022 về hướng dẫn thực hiện nội dung cải thiện dinh dưỡng thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.
Trong giai đoạn từ tháng 1/2023 đến tháng 10/2023, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1916/QĐ-BYT ngày 20/4/2023 về giao dự toán và phê duyệt nội dung họat động năm 2023; Công văn số 3189/BYT-KHTC ngày 25/5/2023; Quyết định số 2659/QĐ-BYT ngày 23/6/2023 về thống nhất phân bổ kinh phí tại trung ương.
Để giải quyết những khó khăn ở địa phương, Bộ Y tế đã ban hành hướng dẫn thực hiện nội dung “Cải thiện dinh dưỡng” dưỡng thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 3452/QĐ-BYT ngày 6/9/2023 thay thế cho Quyết định số 1768/QĐ-BYT ngày 30/6/2022.
Bộ Y tế đã tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ tuyến tỉnh các nội dung chuyên môn về dinh dưỡng học đường, dinh dưỡng khẩn cấp, quản lý và điều trị suy dinh dưỡng cấp tính, công tác giám sát và theo dõi các chỉ số của chương trình; tập huấn hướng dẫn công tác điều tra đánh giá giữa kỳ, các hội thảo tham vấn về xây dựng mô hình can thiệp trong giảm nghèo.
Viện Dinh dưỡng đã tiếp nhận và cấp phát vitamin A cho trẻ em, viên đa vi chất cho phụ nữ mang thai. Năm 2023 đã triển khai các đánh giá về tình trạng dinh dưỡng trẻ em học đường, thực trạng triển khai công tác dinh dưỡng học đường, xây dựng thực đơn bữa ăn học đường để từ đó đề xuất các can thiệp và hướng dẫn cho các tỉnh những năm tiếp theo.
Các tỉnh đã tổ chức triển khai các họat động tư vấn dinh dưỡng, mua đa vi chất bổ sung cho trẻ dưới 16 tuổi suy dinh dưỡng, các sản phẩm điều trị suy dinh dưỡng cấp tính theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế tại các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo, các trẻ dưới 16 tuổi tại các hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thóat nghèo.
Theo báo cáo của Viện Dinh dưỡng, kết quả giải ngân 6 tháng đầu năm 2023 nguồn NSTW là 10,99 tỷ đồng, đạt 4,07%, NSĐP là 1.414 tỷ đồng, đạt 6,62%.
Các chuyên gia nhận xét, trong giai đoạn vừa qua, Bộ Y tế đã bám sát các mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung thực hiện theo phân công, đảm bảo công tác tổ chức thực hiện, điều phối, phối hợp trong quản lý tổ chức thực hiện.
Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch phân công thực hiện các họat động cải thiện dinh dưỡng, ban hành các quyết định hướng dẫn thực hiện để đảm bảo cho các tỉnh thực hiện đúng, đủ các nội dung.
Bộ Y tế đã xây dựng phương án phân bổ kế hoạch vốn NSTW thực hiện các tiểu dự án theo đúng nguyên tắc, tiêu chí và định mức quy định gửi Bộ Lao động – TB&XH tổng hợp.
Đối với Tiểu dự án 2 – Cải thiện dinh dưỡng thuộc Dự án 3 chưa được cấp kinh phí năm 2022 nên chưa đánh giá mức độ đạt được so với mục tiêu đề ra. Đến thời điểm giữa năm 2023, hầu hết các tỉnh chưa triển khai được họat động can thiệp đến đối tượng hưởng lợi nên chưa có số liệu báo cáo; đến tháng 11/2023 Bộ Y tế tổng hợp, đối chiếu các chỉ tiêu của tiểu dự án theo Quyết định số 90/QĐ-TTg ngày 18/1/2022 của Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Y tế đang chuẩn bị đánh giá giữa kỳ, các chỉ số đầu ra cho toàn bộ chương trình.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục tăng cường công tác thực thi các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế chính sách quy định có liên quan, các chương trình, kế hoạch, đề án hỗ trợ cho họat động dinh dưỡng; tiếp tục rà sóat, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về dinh dưỡng nhằm bảo đảm tính phù hợp với thực tế và đồng bộ với hệ thống pháp luật khác có liên quan; xây dựng các chính sách liên quan đến dinh dưỡng nhằm đáp ứng các vấn đề dinh dưỡng mới nổi và cấp thiết./.
Quỳnh Anh