Ngày 14/6/2016, tại TP Nha Trang, Cục Phòng chống HIV/AIDS- Bộ Y tế tổ chức Hội thảo kiện toàn cơ sở điều trị HIV/AIDS, kế hoạch mở rộng Bảo hiểm Y tế (BHYT) và cơ chế tài chính cho thuốc ARV trong khám bệnh, chữa bệnh HIV/AIDS.
Tham dự hội thảo có Lãnh đạo Sở Y tế, Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS 17 tỉnh khu vực miền Trung và Tây Nguyên; TS.Nguyễn Hoàng Long- Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS.
Theo PGS.TS Bùi Đức Dương- Phó cục Trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS- dịch HIV/AIDS vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại, có chiều hướng gia tăng. Hiện nay trên toàn quốc có trên 227.000 người nhiễm HIV, trong đó số người nhiễm HIV được đưa vào điều trị ARV đến 31/3/2016 là trên 108.500 người. Theo số liệu báo cáo năm 2015, số người nhiễm HIV được đưa vào điều trị là 106.500 người vượt chỉ tiêu đề ra (105.000 người), nhưng số người HIV/AIDS được điều trị cũng mới chỉ đạt trên 46% nhu cầu điều trị HIV/AIDS tại Việt Nam. Dự kiến đến năm 2020, có khoảng 210.000 người cần điều trị HIV. Bên cạnh đó, Việt Nam thực hiện cam kết theo sáng kiến của Liên hợp quốc hướng đến mục tiêu 90-90-90 vào năm 2020.
Trong bối cảnh các nguồn kinh phí viện trợ của PEPFAR, Quỹ Toàn Cầu ngày càng cắt giảm; Chính phủ đã có chỉ đạo chuyển dần nhiệm vụ điều trị người nhiễm HIV/AIDS từ các chương trình, dự án sang nhiệm vụ của Quỹ BHYT theo Quyết định số 1899/QĐ-TTg.
Thực tế hiện nay, việc thực hiện chi trả cho điều trị HIV/AIDS qua Quỹ BHYT còn gặp nhiều khó khăn, trong tổng số 349 cơ sở điều trị HIV/AIDS hiện nay phần lớn chưa đủ điều kiện để ký hợp đồng khám chữa bệnh cho người HIV với Bảo hiểm Xã hội vì các lý do như: nhiều cơ sở điều trị đặt tại TTYT một chức năng,Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS các tỉnh không có chức năng khám chữa bệnh; Kể cả các cơ sở điều trị hiện nay đang đặt tại Bệnh viện được hỗ trợ từ các dự án thường hoạt động độc lập, chưa kết nối vào hệ thống khám chữa bệnh chung của bệnh viện; Nhiều bác sĩ chưa có chứng chỉ hành nghề theo quy định để ký BHYT; Các cơ sở điều trị đủ điều kiện khám chữa bệnh qua Quỹ BHYT còn lúng túng trong khâu tổ chức thực hiện, quy trình quản lý, cung ứng thuốc, báo cáo…do đó chưa thực hiện được việc khám chữa bệnh chi trả cho người HIV/AIDS qua BHYT; Số bệnh nhân đang điều trị HIV/AIDS có thẻ BHYT chiếm tỷ lệ thấp (30-50% tùy từng địa phương), bên cạnh đó nhiều người có thẻ BHYT vẫn không tiếp cận được khám chữa bệnh qua BHYT do cơ sở y tế chưa ký hợp đồng với Bảo hiểm Xã hội.
Để giải quyết những khó khăn, Bộ Y tế đã có các văn bản 1240/BYT-AIDS ngày 26/2/2015 và công văn 9293/BYT-AIDS ngày 27/11/2015 đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố cần chủ động công tác kiện toàn cơ sở điều trị theo hướng đủ điều kiện khám chữa bệnh cho người HIV được chi trả qua Quỹ BHYT. Song song với công tác kiện toàn, các tỉnh/ thành phố đưa ra các giải pháp để mở rộng bao phủ BHYT cho người HIV, và theo chỉ đạo của Chính phủ là 100% người nhiễm HIV phải có thẻ BHYT.
Cũng theo PGS.TS Bùi Đức Dương, 17 tỉnh/ thành phố miền Trung và Tây Nguyên tình hình dịch HIV/AIDS mặc dù không nghiêm trọng, số người hiện đang điều trị tại khu vực này thấp chỉ có trên 4.600 bệnh nhân được điều trị tại 53 cơ sở. Tuy nhiên, phần lớn các tỉnh này là các tỉnh còn khó khăn, địa hình phức tạp, khả năng cung cấp dịch vụ y tế nói chung và HIV/AIDS nói riêng còn hạn chế. Người nhiễm HIV chủ yếu là hộ nghèo, điều kiện đời sống gặp nhiều khó khăn, trong số đó nhiều người chưa tiếp cận được với thuốc ARV và các dịch vụ y tế khác.
Đại biểu tham dự hội thảo được nghe các chuyên gia trình bày những nội dung: “Bộ công cụ đánh giá công tác kiện toàn; Quy định chung về ký hợp đồng khám chữa bệnh, thẩm định và thanh toán hợp đồng khám chữa bệnh BHYT tại các cơ sở y tế; Quy trình khám bệnh, chữa bệnh HIV/AIDS lồng ghép với quy trình khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế tiếp cận BHYT; Kế hoạch mở rộng BHYT và cơ chế tài chính thuốc ARV cho điều trị HIV/AIDS từ quỹ BHYT”. Các đại biểu thảo luận, tìm các giải pháp; lựa chọn phương án kiện toàn phù hợp, xây dựng kế hoạch và thực hiện khám chữa bệnh cho người HIV/AIDS được chi trả qua quỹ BHYT, thúc đẩy các giải pháp mở rộng BHYT trong nhóm người nhiễm HIV tại từng tỉnh, thành phố.
Nghi Anh