Chủ đề của Tuần lễ Tiêm chủng năm 2016 là “Thu hẹp khoảng cách tiêm chủng- Tiêm chủng dành cho tất cả mọi người”, thông điệp hưởng ứng “Tuần lễ Tiêm chủng năm 2016 là:
Chung tay cùng tiêm chủng bảo vệ cộng đồng;
Vì tương lai trẻ thơ hãy đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch;
Tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất phòng một số bệnh truyền nhiễm ở trẻ em;
Trẻ em được tiêm chủng miễn phí các vắc xin trong chương trình Tiêm chủng mở rộng;
Thu hẹp khoảng cách tiêm chủng- Tiêm chủng dành cho tất cả trẻ em;
Hãy cho trẻ em uống vắc xin phòng bệnh bại liệt vì một thế giới không còn bệnh bại liệt.
Tại hội nghị tăng cường công tác truyền thông y tế năm 2016, TS. Trương Đình Bắc- Phó Cục trưởng Cục Y tế Dự Phòng- Bộ Y tế đã có tham luận định hướng hoạt động truyền thông phòng, chống dịch bệnh và an toàn tiêm chủng năm 2016.
Theo TS.Bắc, về công tác chỉ đạo, hướng dẫn truyền thông phòng chống dịch bệnh có 03 văn bản quan trọng đó là kế hoạch phòng chống dịch, bệnh năm 2015; Chương trình “Cộng đồng chung tay phòng chống dịch bệnh” giai đoạn 2015-2020; Kế hoạch truyền thông phòng chống bệnh sốt xuất huyết, bệnh MERS-CoV, bệnh Ebola; Kế hoạch truyền thông về tiêm chủng giai đoạn 2014-2016.
Cục Y tế Dự phòng đã xây dựng thông điệp và thông tin báo chí về bệnh cúm gia cầm lây sang người A(H7N9), A(H5N1), Ebola, MERS-CoV, 28 bệnh truyền nhiễm và tiêm chủng vắc xin phòng bệnh. Xây dựng các tài liệu truyền thông mẫu và phát sóng trên truyền hình, phát thanh…về phòng chống dịch bệnh, lợi ích của vắc xin phòng bệnh… Xây dựng bộ công cụ ứng phó với tình huống y tế công cộng khẩn cấp; Xây dựng Quy trình chuẩn SOPs về truyền thông nguy cơ trong tình huống y tế công cộng khẩn cấp
Về truyền thông đại chúng, Cục Y tế Dự phòng chú trọng tổ chức các buổi giao lưu, tọa đàm trên truyền hình và báo điện tử về các biện pháp phòng chống dịch, bệnh, tiêm chủng và an toàn tiêm chủng. Phát clips trên đài truyền hình, phát thanh, chạy chữ khuyến cáo phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tổ chức cuộc thi xây dựng thông điệp phòng chống dịch bệnh và tiêm chủng mở rộng.
Thiết lập đường dây nóng, trả lời thắc mắc người dân những vấn đề liên quan dịch bệnh, tiêm chủng vắc xin phòng bệnh. Phối hợp mạng viễn thông nhắn tin khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng vắc xin phòng bệnh.
Thiết lập, vận hành các trang fanpage phòng chống dịch bệnh: phòng bệnh hơn chữa bệnh, diễn đàn tiêm chủng, phòng chống MERS-CoV, đặc biệt trang fanpage phòng chống MERS-CoV đã phát huy hiệu quả tốt trong công tác phòng chống MERS-CoV tại Việt Nam được đánh giá rất cao. Thông tin về tình hình dịch bệnh, các hoạt động phòng chống dịch trên website của Cục Y tế Dự phòng. Phối hợp các đơn vị tổ chức các hoạt động truyền thông tiêm chủng vắc xin phòng bệnh.
TS. Trương Đình Bắc đánh giá chung công tác truyền thông năm 2015 đã thực hiện tốt chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ: coi công tác truyền thông là quan trọng, truyền thông đi trước một bước. Đã làm tốt công tác truyền thông thường xuyên và truyền thông nguy cơ, kịp thời cung cấp thông tin, không để chậm trễ trong các tình huống…
Triển khai đa dạng các loại hình truyền thông: cung cấp tin bài cho báo chí, đường dây nóng, nhắn tin, Zalo, website, Facebook, fanpage, giao lưu trực tuyến, trả lời phỏng vấn trên truyền hình, báo đài, báo in, các chương trình nóng, ưu tiên, hội nghị cung cấp thông tin, tập huấn báo chí định kỳ, nói chuyện báo cáo tại ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, Ban tuyên giáo Trung ương…Đã định hướng được thông tin theo hướng mang lợi ích cho cộng đồng, không để người dân hoang mang, đã cởi mở hơn với các cơ quan báo chí.
Bên cạnh đó, có những khó khăn, thách thức như: lĩnh vực y tế dự phòng nóng và nhạy cảm; lực lượng cán bộ làm truyền thông của Cục Y tế Dự phòng ít người do không có biên chế; hệ thống thông tin trên mạng internet, mạng xã hội…phát triển bùng nổ, nếu không theo dõi, định hướng kịp thời và giải quyết nhanh các vấn đề thì xử lý sẽ rất khó khăn, phức tạp…
Để phòng, chống dịch bệnh và thực hiện an toàn tiêm chủng tốt năm 2016, TS.Trương Đình Bắc nhấn mạnh nội dung trọng tâm là tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách và các văn bản quy phạm pháp luật về phòng, chống dịch bệnh; Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm; khai báo các bệnh truyền nhiễm. Cung cấp cho người dân và cộng đồng thông tin về tình hình dịch bệnh, triệu chứng, dấu hiệu của bệnh; các biện pháp phòng chống dịch, bệnh, cách xử trí khi mắc bệnh.
Vận động người dân tích cực, chủ động diệt muỗi, lăng quăng (thu gom phế thải, lốp xe, những dụng cụ có khả năng chứa đọng nước, thả cá ăn bọ gậy trong các dụng cụ chứa nước lớn (bể nước mưa, chum, lu nước…thay rửa hàng tuần dụng cụ chứa nước nhỏ như vò vại, thay nước bình hoa, bỏ muối vào bát kê chân chạn…phòng chống muỗi đốt (ngủ màn, kem xoa); hợp tác trong các đợt phun hóa chất PCD.
Vận động chính quyền (trưởng thôn, ấp, dân phòng) và các đoàn thể tham gia hướng dẫn người dân, tăng cường kiểm tra và áp dụng xử phạt hành chính nếu không thực hiện.
Vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, thường xuyên rửa tay với xà phòng, vệ sinh đồ chơi trẻ em, đồ dùng sinh hoạt, nhà cửa, trường lớp, thôn xóm, xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, không phóng uế ra môi trường, không sử dụng cầu tiêu ao cá, giữ gìn vệ sinh nguồn nước…phòng chống bệnh tay chân miệng, bệnh dịch đường tiêu hóa.
Bảo đảm an toàn thực phẩm (vệ sinh trong ăn uống, không sử dụng thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc)
Truyền thông nguy cơ (đáp ứng theo các tình huống dịch) đặc biệt với các dịch bệnh mới nổi, dịch bệnh nguy hiểm, thiên tai thảm hỏa…
Đối với vấn đề bảo đảm an toàn tiêm chủng, chú ý vấn đề sử dụng vắc xin phòng bệnh, lịch tiêm chủng, theo dõi trẻ sau tiêm chủng, các phản ứng sau tiêm chủng và theo dõi, xử trí.
Vận động các bà mẹ tích cực tham gia tiêm chủng vắc xin phòng bệnh (đặc biệt là các vắc xin chương trình tiêm chủng mở rộng) nhằm đạt tỷ lệ tiêm chủng cao, không có thôn xã trắng về tiêm chủng. Chú trọng tăng tỷ lệ tiêm Quinvaxem, viêm gan B sơ sinh, Bạch hầu, bại liệt…. Tuyên truyền các vắc xin mới đưa vào chương trình (bại liệt tiêm, viêm não Nhật Bản..)
Cung cấp cho các nhà quản lý, các cơ quan, ban ngành, cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội những thông tin về tình hình dịch bệnh, dự báo dịch bệnh, các giải pháp phối hợp phòng chống hiệu quả.
Tình hình tiêm chủng, kế hoạch tổ chức các chiến dịch lớn; Những tấm gương tập thể, cá nhân tích cực tham, gia các hoạt động phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng cần được tuyên truyền và nhân rộng trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Lâm Quyên