Hiện nay Việt Nam đang nằm trong giai đoạn loại trừ Sởi, tỷ lệ tiêm chủng 2 mũi vắc xin Sởi trên phạm vi toàn quốc đạt trên 95% và có tỷ lệ mắc thấp.
Tỷ lệ mắc Sởi của Việt Nam liên tục giảm từ năm 1984 đến nay (Từ 1.566,2/100.000 dân năm 1984 xuống 29,8/100.000 dân năm 2010, sau chiến dịch tiêm vắc xin Sởi cho trẻ từ 1-5 tuổi trên toàn quốc cuối năm 2010 tỷ lệ mắc Sởi tiếp tục giảm còn 8,6/100.000 năm 2011), đi cùng tỷ lệ tăng dần của các mũi tiêm vắc xin Sởi cho trẻ dưới 1 tuổi. Tuy nhiên, từ năm 2005-2009, tỷ lệ mắc Sởi có xu hướng tăng nhẹ. Từ giữa năm 2013 đến những tháng đầu năm 2014 đã có hơn 20 tỉnh, thành phố ghi nhận khoảng 1.500 trường hợp mắc bệnh Sởi. Công tác giám sát Sởi đang được thực hiện để phát hiện ra nhóm dân cư hoặc vùng có nguy cơ cao, dự đoán và dự phòng các vụ dịch có thể xảy ra. Nhằm giảm tỷ lệ mắc các bệnh Sởi, Rubella góp phần tiến tới loại trừ bệnh Sởi vào năm 2017, giảm gánh nặng bệnh tật của hội chứng Rubella bẩm sinh, tiến tới loại trừ bệnh Rubella trong tương lai, từ đó nâng cao thể chất trẻ em Việt Nam, được sự hỗ trợ của Liên Minh Toàn cần vắc xin và Tiêm chủng (GAVI) và Bộ Y tế phê duyệt, Chương trình tiêm chủng mở rộng Việt Nam đã triển khai chiến dịch tiêm vắc xin Sởi-Rubella miễn phí cho khoảng 23 triệu trẻ từ 12 tháng đến 14 tuổi trong toàn quốc.
Từ tháng 1-11/2015, CN Huỳnh Thị Hoa Sen – Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh Khánh Hòa đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá kết quả chiến dịch tiêm vắc xin Sởi – Rubella cho trẻ em tại tỉnh Khánh Hòa năm 2014-2015”.
Nghiên cứu nhằm thực hiện các chỉ số đánh giá tỷ lệ trẻ tiêm vắc xin Sởi – Rubella trong chiến dịch theo huyện, thị; Tỷ lệ phản ứng sau tiêm chủng trong chiến dịch; So sánh số mắc sốt phát ban nghi Sởi/Rubella trước và sau can thiệp: số ca mắc sốt phát ban nghi Sởi/Rubella và tỷ lệ mắc trên 100.000 dân (số liệu lấy từ tháng 02 đến tháng 10).
Đối tượng nghiên cứu là toàn bộ trẻ trong độ tuổi tiêm chủng của chiến dịch, số trẻ mắc Sởi/Rubella trên toàn tỉnh Khánh Hòa thông qua số liệu báo cáo dịch năm 2014-2015 bao gồm: các báo cáo chiến dịch tiêm chủng vắc xin Sởi-Rubella, biểu mẫu giám sát các ca sốt phát ban nghi Sởi/Rubella theo hệ thống giám sát BTN của dự án TCMR, báo cáo dịch tuần và báo cáo tình hình bệnh truyền nhiễm hàng tháng.
Theo báo cáo của tác giả nghiên cứu, kết quả tiêm vắc xin Sởi – Rubella cho trẻ 1-14 tuổi tại tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2014-2015, tổng số trẻ được tiêm là 263.055 đạt tỷ lệ 97,99%. Tỷ lệ chung của toàn tỉnh là 97,99% thấp hơn so với tỷ lệ tiêm của toàn quốc là 0,21% (tỷ lệ chung của toàn quốc là 98,2%). Số trẻ không được tiêm vắc xin Sởi – Rubella trên toàn tỉnh là 5401 trẻ, chiếm 2,01% do một số trường hợp chống chỉ định, tạm hoãn, có giấy mời nhưng gia đình không đưa trẻ đi tiêm hoặc gia đình không đồng ý tiêm.
Số trẻ có phản ứng nhẹ sau tiêm là 168, nhóm tuổi từ 11-14 tuổi có tỷ lệ phản ứng cao nhất 0,089%; thấp nhất là nhóm 1-5 tuổi (0,036%). Nhóm 11-14 tuổi chủ yếu tiêm tại trường học và là lứa tuổi có nhiều thay đổi tâm sinh lý nên có hiện tượng phản ứng dây chuyền mang tính chất tâm lý. Chung cho cả 3 nhóm tuổi (từ 1-14 tuổi) có tỷ lệ phản ứng sau tiêm chủng là 0,064%. Điều này có nghĩa cứ 1000 trẻ em từ 1-14 tuổi được tiêm vắc xin Sởi – Rubella, sẽ có thể có 64 trẻ bị phản ứng nhẹ sau tiêm chủng. Toàn tỉnh có tỷ lệ phản ứng sau tiêm thấp hơn so với toàn quốc là 0,016% (toàn quốc là 0,08).
Đối với tỷ lệ tiêm theo địa phương, các huyện thị xã thành phố toàn tỉnh đều đạt tỷ lệ tiêm chủng trên 97%. Để đạt được mục tiêu 95% số trẻ được tiêm chủng trên quy mô xã, phường, thị trấn, không bỏ sót đối tượng đòi hỏi công tác điều tra đối tượng phải thực hiện nghiêm túc đầu tư nhiều thời gian, công sức của nhiều lực lượng, đặc biệt những nơi xa xôi, hẻo lánh, vùng thường xuyên có biến động dân cư. Một số điểm tiêm khi điều tra còn bỏ sót đối tượng, nên phải điều tra lại để tiêm vét mất nhiều công sức và thời gian.
Nhiều địa phương có địa bàn rộng nên phải thành lập nhiều điểm tiêm lưu động do đó gặp khó khăn trong việc đáp ứng đầy đủ điều kiện yêu cầu theo quy định của Thông tư 12/2014/TT-BYT của Bộ Y tế. Một số điểm tiêm chưa bố trí đủ chỗ ngồi đợi trước tiêm. Một số địa phương điểm tiêm bố trí gần khu vực sản xuất có nhiều tiếng ồn ảnh hưởng đến công tác khám sàng lọc.
Do tình hình thời tiết, khí hậu thay đổi trong thời điểm triển khai chiến dịch nên trẻ dễ mắc nhiều bệnh nhiễm trùng cấp tính phải hoãn tiêm nên phải tổ chức tiêm vét trong nhiều ngày. Khá nhiều nơi ở các vùng sâu, vùng xa phương tiện giao thông đi lại gặp nhiều khó khăn nên một số cha mẹ ngại đưa trẻ đi tiêm chủng. Vì vậy, phải vận động nhiều lần gia đình mới đưa trẻ đến điểm tiêm.
CN Hoa Sen cũng cho biết, tỷ lệ mắc sốt phát ban nghi Sởi/Rubella/100.000 dân giảm rõ rệt ở tất cả các địa phương sau can thiệp chiến dịch tiêm vắc xin Sởi – Rubella cho trẻ từ 1-14 tuổi triển khai vào các tháng cuối năm 2014 và đầu năm 2015.
Toàn tỉnh giảm từ 22,88 trước can thiệp xuống còn 10,19 sau can thiệp. Điều này chứng tỏ công tác phòng bệnh bằng vắc xin rất có hiệu quả, cụ thể sau khi triển chiến dịch tiêm vắc xin Sởi – Rubella số mắc sốt phát ban nghi Sởi/Rubella trên 100 ngàn dân giảm 1 cách rõ rệt ở tất cả các địa phương trong toàn tỉnh.
Tác giả nghiên cứu cũng có kiến nghị cụ thể đó là cần tăng cường công tác thông tin giáo dục truyền thông cho các bà mẹ, người nuôi dưỡng trẻ để tỷ lệ tiêm chủng vắc xin đầy đủ cho trẻ trong tiêm chủng thường xuyên và trong các chiến dịch.
Lứa tuổi từ 11-14 tuổi, đây là lứa tuổi bắt đầu có thay đổi về tâm sinh lý. Vì vậy, để tránh tình trạng ngất, mệt mang tính dây chuyền sau tiêm so tâm lý lo âu và sợ hãi của trẻ, các Trạm Y tế cần phối hợp với nhà trường tổ chức bố trí các buồng tiêm kín đáo hợp lý, trẻ cần ăn no trước tiêm, cán bộ y tế, giáo viên cần có thái độ ân cần, nhẹ nhàng, giải thích và động viên, tạo tâm lý tự tin cho trẻ.
 Nguyên Khải