Ngày 31/7/2017, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1125/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mục tiêu Y tế -Dân số có nội dung quy định “Thuốc ARV từ năm 2019 thanh toán từ Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) đối với đối tượng có thẻ BHYT, các đối tượng khác chưa được thanh toán thuốc từ Quỹ BHYT do ngân sách chương trình thanh toán”.
Theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS, chi phí điều trị trung bình đối với bệnh nhân bậc 1 khoảng 5 triệu đồng/năm và 18 triệu đồng/năm đối với bệnh nhân điều trị phác đồ bậc 2. Do vậy, người nhiễm nếu không tham gia BHYT phải tự chi trả các chi phí điều trị có thể không có khả năng thanh toán dẫn đến bỏ điều trị, kháng thuốc và thất bại điều trị, làm gia tăng sự lây nhiễm HIV cho cộng đồng. Điều trị ARV là điều trị liên tục và suốt đời, vì vậy việc tham gia BHYT của người nhiễm HIV là hết sức cần thiết giúp người nhiễm duy trì tốt việc điều trị bệnh.
Ngày 15/11/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2188/QĐ-TTg quy định việc thanh toán thuốc ARV được mua sắm tập trung cấp quốc gia sử dụng nguồn quỹ khám bệnh, chữa bệnh BHYT và hỗ trợ người sử dụng thuốc ARV của Thủ tướng Chính phủ đã quy định tại khoản 2 Điều 5 “UBND các tỉnh có trách nhiệm bố trí các nguồn kinh phí mua thẻ BHYT cho người nhiễm HIV để bảo đảm 100% người nhiễm HIV có thẻ BHYT” và Điều 4 quy định “Căn cứ vào khả năng ngân sách, các địa phương đảm bảo hỗ trợ chi phí cùng chi trả thuốc ARV cho người nhiễm HIV/AUIDS có thẻ BHYT”.
Tương tự, với các xét nghiệm theo dõi điều trị CD4, xét nghiệm tải lượng vi rút đang được các dự án quốc tế tài trợ miễn phí (Quỹ Toàn cầu) sẽ ngừng hỗ trợ trong thời gian đến, người nhiễm HIV/AIDS có thẻ BHYT sẽ được khám chữa bệnh và thanh toán từ quỹ BHYT các chi phí khám chữa bệnh, xét nghiệm , thuốc nhiễm trùng cơ hội.
Để thực hiện Quyết định số 2188/QĐ-TTg ngày 15/11/2016, tỉnh cần triển khai các hoạt động (1) rà soát tình hình tham gia BHYT của người nhiễm HIV tại các cơ sở điều trị thuốc ARV và người nhiễm đang được quản lý; (2) tăng cường tuyên truyền, vận động người nhiễm HIV tham gia BHYT theo hình thức tự nguyện.
Theo các chuyên gia, tại quy định của Khoản 1, Điều 22 của Luật BHYT năm 2008, người tham gia BHYT phải đồng chi trả chi phí khám chữa bệnh tùy theo các nhóm đối tượng tham gia BHYT, do đó người nhiễm HIV phải cùng chi trả thuốc ARV theo quy định của Luật; tuy nhiên, việc cùng chi trả là rất khó khăn cho người nhiễm HIV, trong khi bệnh nhân HIV/AIDS đang được điều trị từ các chương trình dự án được miễn phí, do đó việc huy động các nguồn lực để hỗ trợ phần cùng chi trả thuốc ARV cho người nhiễm HIV/AIDS duy trì điều trị liên tục là cần thiết. Hỗ trợ phần cùng chi trả này giúp cho bệnh nhân duy trì điều trị ARV liên tục, tránh kháng thuốc, hạn chế tỷ lệ nghèo hóa đối với người bệnh.
Điều 4 của Quyết định 2188 của Thủ tướng Chính phủ quy định các tỉnh cần đảm bảo phần cùng chi trả ARV cho người nhiễm HIV có thẻ BHYT ( thông qua các Quỹ hỗ trợ khám chữa bệnh người nghèo, Quỹ hộ trợ người nhiễm HIV/AIDS) và các nguồn huy động hợp pháp khác. Cơ chế hỗ trợ được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư số 28/2017/TT-BYT ngày 28/9/2017 quy định quản lý.
Mục tiêu kế hoạch của tỉnh đặt ra phải đạt 100% người nhiễm HIV điều trị ARV tại các cơ sở điều trị có thẻ BHYT; đến hết năm 2020 100% người nhiễm HIV được quản lý có thẻ BHYT; hàng năm, phải đảm bảo 100% người nhiễm HIV điều trị ARV có thẻ BHYT được hỗ trợ cùng chi trả đối với thuốc ARV khi tham gia điều trị thuốc ARV.
Những nhóm người nhiễm HIV/AIDS được hỗ trợ mua thẻ BHYT gồm người thuộc hộ gia đình cận nghèo, người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình được xác định theo tiêu chí quy định tại Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 105/2014/NĐ-CP; gồm người tham gia BHYT theo hộ gia đình, trừ các đối tượng quy định tại Khoản 1,2,3,4 Điều 12, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT năm 2014 và các đối tượng quy định nêu tại các nhóm đối tượng nêu trên.
Huy Hoàng