Theo TS. Nguyễn Thị Minh Tâm- Trưởng phòng Dự phòng lây nhiễm HIV- Trưởng bộ phận can thiệp giảm hại và dự phòng Cục phòng chống HIV/AIDS, các tỉnh/ thành phố triển khai hoạt động can thiệp Dự án y tế có 17 tỉnh; đối với dự án VUSTA phối hợp triển khai có 15 tỉnh, trong đó có tỉnh Khánh Hòa.
Kết quả 6 tháng đầu năm 2019 cho thấy, tần suất đồng đẳng viên tiếp cận tối thiểu người nhiễm HIV, bệnh nhân điều trị ARV 01 lần/tháng và cấp trung bình 10 chiếc bao cao su (BCS)/tháng; Đối với người nghiện chích ma túy (NCMT), tần suất đồng đẳng viên tiếp cận tối thiểu 01 lần/ tháng, cấp trung bình 60 bơm kim tiêm (BKT) và 10 chiếc BCS/tháng; Đối với người bán dâm, tiếp viên nhà hàng, khách sạn có nguy cơ cao, đồng đẳng viên tiếp cận tối thiểu 01 lần/ tháng và cấp trung bình 30 chiếc BCS/tháng; Đối với nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM), đồng đẳng viên tiếp cận tối thiểu 01 lần/ tháng và cấp trung bình 20 chiếc BCS và 20 chiếc chất bôi trơn/tháng.
Định mức phân phát bơm kim tiêm cho người tiêm chích ma túy của dự án VUSTA trước đây chỉ có 45 BKT/người/tháng, từ tháng 10/2018 tăng lên 60 BKT/người nghiện chích ma túy/ tháng.
Trong 6 tháng đầu năm 2019, BKT 1ml phân phát được hơn 3,7 triệu chiếc; đối với BKT 3ml là hơn 10,5 triệu chiếc; nước cất gần 4,4 triệu chiếc; hộp an toàn là 53.111 hộp; BCS phân phát gần 9,7 triệu chiếc; CBT phân phát gần 1,5 triệu chiếc. So sánh các tỉnh, thành phố dự án Quỹ Toàn cầu có số tiếp cận đối tượng nghiện chích ma túy là 70.529 người so với toàn quốc 89.468 người đạt tỷ lệ 78,8%; Đối với phụ nữ bán dâm là 22.820 người /28.155 người, đạt tỷ lệ 81,1%; Đối với MSM là 30.098 người/ 30.863 người, đạt tỷ lệ 97,5%; Đối với vợ chồng bạn tình người nhiễm HIV là 14.331 người/ 19.162 người đạt tỷ lệ 74,8%. Đối với số người xét nghiệm và biết kết quả xét nghiệm 6 tháng đầu năm 2019, nhóm NCMT có 73.367 người (88,3%); phụ nữ bán dâm là 16.319 người (93,4%); MSM có 31.148 người (98,1%); vợ chồng bạn tình người nhiễm là 15.659 người (90,2%).
TS. Tâm cho biết, triển khai các hoạt động can thiệp, cấp phát vật dụng can thiệp có những khó khăn do kế hoạch hoạt động phê duyệt muộn, vì vậy mạng lưới nhân viên tiếp cận cộng đồng được ký hợp đồng chậm; hoạt động tập huấn cho đồng đẳng viên mới tuyển dụng triển khai chậm so với tiến độ thực hiện kế hoạch; một số tỉnh, thành phố gặp khó khăn trong việc thuê kho lưu trữ, bảo quản vật dụng can thiệp.
Đối với mạng lưới nhân viên tiếp cận cộng đồng khó khăn gặp phải là số lượng đồng đẳng viên thường biến động qua các năm, phải tuyển mới hàng năm ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả tiếp cận; có những tỉnh triển khai hoạt động can thiệp giảm hại tại các huyện chưa được hỗ trợ kinh phí dự án, chủ yếu là qua các đồng đẳng viên của chương trình mục tiêu quốc gia và qua mạng lưới y tế cơ sở nên việc tiếp cận và phân phát vật dụng can thiệp gặp khó khăn.
Theo kết quả giám sát tại các tỉnh, thành phố, nhu cầu vật dụng can thiệp ở những người NCMT có thể phân phát tối đa 90 BKT/người/tháng tùy theo từng đối tượng và phân phát tối đa 10 BCS/người/tháng; Đối với phụ nữ bán dâm phân phát tối đa 90 BCS/người/tháng; đối với nhóm MSM phân phát tối đa 25 BCS và 25 chất bôi trơn/người/tháng.
Một số khó khăn khác là việc cấp phát BKT 1ml người NCMT ít tiếp cận; việc thu gom, tiêu hủy BKT đã qua sử dụng gặp nhiều khó khăn (không đạt được mức 70% theo quy định dự án), việc ký hợp đồng tiêu hủy BKT cũng gặp khó khăn vì phải ký hợp đồng với công ty môi trường.
TS. Nguyễn Thị Minh Tâm cho biết, trong thời gian đến sẽ tăng cường qua mạng lưới nhân viên tiếp cận cộng đồng, nhân viên y tế thôn bản, trạm y tế, các cơ sở cung cấp dịch vụ phòng chống HIV/AIDS; triển khai mở rộng cấp phát BKT, nước cất qua hộp cố định; cấp phát BCS, chất bôi trơn tại nhà trọ, nhà nghỉ, khách sạn, các địa điểm dịch vụ lưu trú. Đối với dự án VUSTA đề xuất tăng chỉ tiêu tiếp cận các nhóm đối tượng can thiệp trong kế hoạch hàng năm cho phù hợp với tình hình thực tế địa phương; tăng định mức cấp phát vật dụng can thiệp cho các đối tượng can thiệp cho thống nhất với định mức của dự án Quỹ Toàn cầu thành phần y tế; cần nghiên cứu hình thức thu gom, trao đổi BKT phù hợp đối tượng; trình Bộ Y tế phê duyệt chủ trương chuyển đổi một phần BKT 1ml sử dụng các chương trình y tế khác như tiêm chủng, đái tháo đường.....
Anh Huy