Trong quản lý cung ứng vật dụng can thiệp phục vụ hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, tuyến tỉnh, huyện, xã phường cần hiểu rõ nhiệm vụ, quy trình thực hiện các hoạt động lập kế hoạch, mua sắm, phân phối, tiếp nhận, bảo quản vật dụng can thiệp nhằm đảm bảo cung ứng đầy đủ, kịp thời, có chất lượng tốt nhất tới người sử dụng.
Đối với quy trình cấp phát vật dụng can thiệp tại các tuyến tỉnh/thành phố, tần suất là định kỳ hàng quý/đột xuất, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa, các chương trình, dự án tiến hành việc phân bố vật dụng can thiệp cho cơ quan chuyên trách phòng chống HIV/AIDS tuyến huyện/chương trình dự án hỗ trợ tuyến huyện về quy trình, bộ phận phụ trách kho (Phòng Vật tư, Khoa Dược...) chuẩn bị hàng đề xuất theo kế hoạch phân phối đã phê duyệt.
Cán bộ bộ phận kho lấy hàng và sắp xếp hàng theo dự kiến cấp cho từng đơn vị, đối chiếu đảm bảo hàng đúng với kế hoạch phân phối. Tiến hành lập phiếu xuất kho cho đơn vị theo kế hoạch phân bổ. Bên giao và nhận kiểm tra đối chiếu để đảm bảo hàng giao nhận đúng theo kế hoạch. Sau khi xuất kho, thủ kho cập nhật thẻ kho/số xuất nhập. Hết thời hạn phân phối, bộ phận quản lý kho tổng kết và thông báo về việc cấp phát, giao nhận hàng. Đối với tuyến huyện, lập kế hoạch tiếp nhận vật dụng can thiệp từ kho tuyến tinh định kỳ hoặc đột xuất. Định kỳ hàng tháng hoặc đột xuất, đơn vị chuyên trách tuyến huyện cấp vật dụng can thiệp cho cộng tác viên tuyên xã.
Tiến hành các thủ tục xuất, nhập kho số lượng vật dụng theo Mẫu số 1-Phiếu nhập kho, Mẫu số 2-Thẻ kho ban hành và Mẫu số 3-Phiếu xuất kho ban hành kèm theo Quyết định số 01/QĐ-AIDS. Đối với tuyến xã/phường, lập kế hoạch tiếp nhận vật dụng can thiệp từ kho tuyến huyện định kỳ hoặc đột xuất. Định kỳ hàng tuần hoặc đột xuất, trạm y tế hoặc cộng tác viên tuyến xã phân phối vật dụng can thiệp (VDCT) cho tuyên truyền viên đồng đẳng, và/hoặc phân phối trực tiếp các VDCT cho các điểm phát cố định, cơ sở y tế hoặc cơ sở vui chơi giải trí. Tiến hành các thủ tục xuất, nhập kho số lượng vật dụng can thiệp theo mẫu ban hành kèm theo quy định. Đối với tuyên truyền viên đồng đẳng, tiếp nhận vật dụng can thiệp từ kho tuyến xã, tiến hành việc cấp phát VDCT cho các đối tượng thụ hưởng.
Đối với quy trình cấp phát vật dụng can thiệp theo các mặt hàng, nguyên tắc chung là VDCT được phân phát cho khách hàng chỉ mang tính chất hỗ trợ. Song song với việc phân phát phải hướng dẫn cho khách hàng sử dụng, đồng thời tổ chức tư vấn, truyền thông thay đổi hành vi dự phòng lây nhiễm HIV và chuyển gửi khách hàng. Nhân viên tiếp cận cộng đồng (NVTCCĐ) cần đánh giá hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV và khả năng tiếp cận của từng khách hàng để có hỗ trợ phù hợp, cụ thể như sau: Khách hàng có nguy cơ lây nhiễm HIV cao hoặc tần suất sử dụng nhiều lần/ngày hoặc khó tiếp cận nên được phân phát nhiều hơn khi tiếp cận. Khách hàng có nguy cơ lây nhiễm HIV thấp hoặc tần suất sử dụng thấp hoặc dễ tiếp cận thì nên tập trung vào việc truyền thông thay đổi hành vi. Ưu tiên phát miễn phí VDCT trên những địa bàn khó tiếp cận với các nguồn cung cấp. Số lượng VDCT phân phát không được quá định mức quy định của Bộ Y tế và các chương trình/dự án.
Đối với phương thức phân phát bơm kim tiêm (BKT) qua mạng lưới NVTCCĐ; Phân phát BKT qua các điểm cố định; Phân phát qua các cơ sở y tế; Phân phát BKT qua hộp cố định; Phân phát qua hệ thống nhà thuốc; Phân phát qua các cửa hàng tạp hóa, quán nước. Các địa phương căn cứ vào tình hình thực tế hoạt động nghiện chích ma túy (NCMT), đặc điểm của nhóm NCMT và đặc thù văn hóa - xã hội của địa phương mình để lựa chọn mô hình phân phát cho phù hợp và hiệu quả.
Về thu gom bơm kim tiêm đã qua sử dụng, cần đảm bảo việc thu gom bơm kim tiêm đã qua sử dụng với tỷ lệ tối thiểu bằng 70 % số bơm kim tiêm mới phát ra; Đảm bảo an toàn cho những người thu gom BKT (sử dụng bảo hộ lao động như găng tay, kẹp gắp BKT, hộp đựng BKT v.v.); Đựng các BKT đã qua sử dụng trong các hộp an toàn. Không tách riêng kim tiêm và bơm tiêm trước khi gửi đi tiêu huỷ; Hình thức thu gom BKT đã qua sử dụng: Nhận trực tiếp từ người NCMT thông qua trao đổi bơm kim tiêm, đặt thùng đựng BKT đã qua sử dụng đặt tại các điểm cung cấp BKT cố định hoặc gần các điểm tiêm chích, nhân viên tiếp cận cộng đồng thu gom BKT đã qua sử dụng tại các tụ điểm tiêm chích ma túy hoặc các địa điểm gần các tụ điểm tiêm chích ma túy. Tiêu hủy bơm kim tiêm đã qua sử dụng: Việc tiêu hủy bơm kim tiêm đã qua sử dụng thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 22, Quy chế quản lý chất thải y tế được ban hành kèm theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT ngày 03/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Y tế, theo một trong hai hình thức sau: Đốt trong lò chuyên dụng cùng với chất thải có khả năng gây lây nhiễm bệnh khác; Trường hợp cơ sở y tế các tuyến không có lò đốt đạt tiêu chuẩn, BQLDA tỉnh/TP hoặc quận/huyện có thể ký hợp đồng với công ty môi trường để tiến hành việc tiêu hủy BKT đã qua sử dụng.
Đối với phương thức cung cấp bao cao su (BCS), chất bôi trơn (CBT): Cung cấp BCS, CBT qua mạng lưới NVTCCĐ, tại các cơ sở dịch vụ lưu trú du lịch, các cơ sở y tế nhà nước và tư nhân như: cơ sở tư vấn, xét nghiệm HIV tự nguyện; Trung tâm Hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng thuộc ngành Lao động-Thương binh và Xã hội; các quán nước giải khát vỉa hè, các cửa hàng tạp hoá... Số lượng: không quá 3 chiếc BCS/1 lần cho một đối tượng. Địa phương căn cứ vào tình hình thực tế hoạt động mại dâm, đặc điểm của nhóm người bán dâm, nam quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM) và đặc thù văn hóa-xã hội của địa phương mình để lựa chọn mô hình phân phát cho phù hợp và hiệu quả. Chất bôi trơn chỉ được sử dụng để cung cấp cho các đối tượng là MSM không cung cấp cho các đối tượng can thiệp khác.
Đối với quy trình về quản lý thanh quyết toán, thực hiện theo hướng dẫn về thanh quyết toán tại công văn số 1024/BYT-AIDS ngày 07/3/2017 Hướng dẫn quyết toán thuốc do Dự án phòng , chống HIV/ AIDS cấp bằng hiện vật.
Thanh Tùng