Sốt rét là một trong những bệnh lâu đời nhất của nhân loại. Bệnh sốt rét do ký sinh trùng Plasmodium gây nên, bệnh được lây truyền qua vết đốt của muỗi cái Anopheles nhiễm ký sinh trùng.
Trên toàn cầu, ước tính có khoảng hơn 3 tỷ người có nguy cơ mắc sốt rét, trong đó 1,2 tỷ người có nguy cơ cao. Ở Việt Nam có khoảng 11 triệu người đang phải sống trong các khu vực có bệnh sốt rét. Các khu vực lưu hành sốt rét chủ yếu ở các tỉnh Tây Nguyên, ven biển miền Trung và Đông Nam Bộ. Plasmodium falciparum và P.vivax là những ký sinh trùng sốt rét phổ biến nhất.
Năm 2015 là một năm quan trọng đối với bệnh sốt rét, Tổ chức Y tế thế giới cùng các bên liên quan đã xây dựng Chiến lược kỹ thuật toàn cầu đối với bệnh sốt rét giai đoạn 2016 đến 2030; mục tiêu các quốc gia có bệnh sốt rét giảm 90% gánh nặng sốt rét vào năm 2030. Tổ chức Y tế thế giới khu vực Đông Nam Á cùng với các nước tiểu vùng Mê kông đã đưa ra Chiến lược loại trừ bệnh sốt rét cho tiểu vùng Mê kông mở rộng giai đoạn 2015-2030. Chiến lược có mục tiêu thúc đẩy giải quyết vấn đề kháng thuốc và loại trừ bệnh sốt rét ở Việt Nam cũng như các nước thành viên của tiểu vùng Mê kông; tập trung bảo vệ nhóm dân số có nguy cơ cao, đặc biệt là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, dân di biến động và người dân địa phương.
Ngày Thế giới phòng chống sốt rét 2015 (25/4/2015) đã đưa ra ý tưởng “Bảo vệ và củng cố thành quả vì một Việt Nam không còn sốt rét”. Tổ chức Y tế thế giới đánh giá những thành tựu của Việt Nam trong công tác phòng chống bệnh sốt rét là rất ấn tượng, tuy nhiên để chiến thắng bệnh sốt rét đòi hỏi phải có sự hợp tác tốt hơn và các chiến lược trọng điểm giữa Tổ chức Y tế thế giới, Chính phủ, các nhà tài trợ, các tổ chức xã hội dân sự và các đối tác khác. Chủ đề Ngày thế giới phòng chống sốt rét năm 2015 là “Đầu tư cho tương lai, đánh bại sốt rét”.
Ngày sốt rét thế giới năm 2016, huyện Khánh Vĩnh - tỉnh Khánh Hòa được chọn để Bộ Y tế tổ chức Lễ phát động hưởng ứng. Khánh Vĩnh là một trong những “điểm nóng” sốt rét của khu vực miền Trung – Tây Nguyên cũng như cả nước. Chủ đề của Ngày sốt rét thế giới năm 2016 được Tổ chức Y tế thế giới đưa ra là “chấm dứt hoàn toàn bệnh sốt rét”. Theo các chuyên gia phòng chống sốt rét, mặc dù trong những năm qua sốt rét giảm sâu nhưng chưa bền vững, số ca mắc và tử vong do sốt rét vẫn tập trung ở khu vực miền Trung – Tây Nguyên, tỉnh Bình Phước và Lâm Đồng. Các dự án phòng chống và loại trừ sốt rét tập trung nguồn lực cho các khu vực trọng điểm sốt rét, các địa phương khó khăn về ngân sách, thực hiện tốt các biện pháp bảo vệ người dân sống trong vùng sốt rét lưu hành như phun tẩm hóa chất diệt muỗi, cung cấp thuốc điều trị, cung cấp vật tư dụng cụ phòng chống sốt rét, duy trì hoạt động các điểm kính hiển vi, giáo dục truyền thông phòng chống sốt rét. Với chủ đề năm 2016 “Chấm dứt hoàn toàn bệnh sốt rét” như một tiếng kèn xung trận, thể hiện sự quyết tâm phấn đấu đạt được những mục tiêu phòng chống và loại trừ sốt rét ở giai đoạn 15 năm tới và hướng đến không còn sốt rét vào năm 2030.
Lâm Quyên