Tại Hội nghị Khoa học Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa mở rộng, được tổ chức vào tháng 10/2015, Điều dưỡng Hoàng Công Phúc đã có báo cáo đề tài “Thay dây tĩnh mạch (Diapact CRRT venous Bloodline) dùng trong lọc máu liên tục bằng dây tĩnh mạch thận nhân tạo”.
Theo tác giả, đây là sáng kiến giúp làm giảm bớt chi phí tốn kém trong quá trình lọc máu, giúp cho những người bệnh có hoàn cảnh kinh tế khó khăn có thể tiếp cận được kỹ thuật, đồng thời sáng kiến giúp rút ngắn thời gian gián đoạn điều trị liên tục cho bệnh nhân, đặc biệt phương pháp cũng có nhiều ưu điểm đối với những bệnh nhân có rối loạn đông máu dễ bị đông máu ở đường tĩnh mạch.
Lọc máu liên tục là kỹ thuật cao, đòi hỏi thời gian điều trị kéo dài, chi phí điều trị lớn, vì vậy sáng kiến cải tiến là giúp giảm bớt chi phí cho người bệnh trong quá trình lọc máu liên tục. Sáng kiến làm giảm sự gián đoạn trong quy trình lọc máu liên tục bằng cách thay dây tĩnh mạch của hệ thống lọc máu liên tục khi bị đông bằng dây tĩnh mạch của thận nhân tạo, việc thay này chỉ trong vài phút không làm gián đoạn việc lọc máu vốn là rất cần thiết và khẩn trương ở những bệnh nhân nặng. Trước khi có sáng kiến, mỗi khi dây tĩnh mạch của hệ thống lọc máu liên tục bị đông, phải ngưng lọc máu, hủy bỏ toàn bộ dây và màng lọc máu liên tục, thay bằng màng lọc và dây mới gây tốn kém và mất thời gian.
Giải pháp sáng kiến được thực hiện cụ thể là khi hệ thống máy báo động; cửa máy lọc máu liên tục cho thấy cho hiện tượng gia tăng áp lực máu về đường tĩnh mạch vượt quá giới hạn điều trị cài đặt của máy, dẫn đến máy ngừng hoạt động. Vì vậy ngay khi hệ thống chưa báo động, trong quá trình dùng nước muối NaCl 0,9% 100ml/giờ rữa màng; kết hợp phương pháp lọc máu dịch thay thế sau màng xen kẽ dịch thay thế trước màng trong thời gian điều trị; quan sát thấy bầu dây đường về có nhiều mảng máu đông bám vào, có nguy cơ đông bầu PV làm lưu lượng máu đường về hạn chế, lúc này giá trị thông số tăng nhưng chưa đến mức giới hạn cài đặt của máy, kỹ thuật viên chủ động thay dây tĩnh mạch thận nhân tạo.
Trước khi thay dây, người kỹ thuật viên chuẩn bị dây (Dialog Bloodline V) thận nhân tạo, làm đầy sẵn dung dịch NaCl 0,9% trong dây; đuổi hết không khí rồi khóa 2 đầu nối dây; giảm tốc độ bơm máu 50ml/phút, ấn stop. Dùng chai muối NaCl 0,9% để trả máu về, khóa đầu máu ra của nhánh cathetter cho đến khi dây hết sạch máu, nhấn stop. Sau đó người kỹ thuật viên dùng hai kẹp hai đầu dây đường máu vào (màu đỏ) và đường máu ra (màu xanh) gắn vào quả lọc, tiếp tục kẹp khóa đầu dây về gắn vào đầu nối Cathetter và khóa luôn nhánh còn lại (màu xanh) của Cathetter, sau đó lần lượt tháo các đầu nối đã khóa lại, lắp dây thận nhân tạo đã chuẩn bị sẵn vào trình tự các đầu nối đã tháo ra, mở tất cả các đầu nối đã khóa, kiểm tra toàn bộ hệ thống dây an toàn, khởi động lại và cài đặt các thông số như ban đầu, di chuyển mũi tên đến ô “therapy” trên màn hình. Tất cả các bước thực hiện thao tác thay dây tĩnh mạch dùng trong lọc máu liên tục bằng dây tĩnh mạch thận nhân tạo mất khoảng 5 phút.
Theo đánh giá của Lãnh đạo bệnh viện, sáng kiến cải tiến nói trên dễ thực hiện và an toàn cho người bệnh. Sáng kiến có thể được áp dụng cho tất cả các đơn vị nào có sử dụng phương thức lọc máu liên tục bằng máy Diapact CRRT. Sáng kiến đem lại lợi ích về kinh tế vì bộ màng lọc và dây lọc máu liên tục có giá tiền khoảng 4 triệu đồng, hãng sản xuất không sản xuất dây tĩnh mạch riêng; nếu như trước đây mỗi khi bị đông máu dây tĩnh mạch phải thay toàn bộ dây và màng lọc, khi áp dụng sáng kiến, dây thận nhân tạo giá chưa đến 70.000 đồng, thay dây tĩnh mạch của thận nhân tạo có thể thay vài lần nếu màng lọc máu liên tục còn tốt, thời gian có thể kéo dài hơn 10 giờ.
Hồng Sơn