[Đăng ngày: 13/11/2016]
Tại Hội nghị Khoa học kỹ thuật Y tế công cộng năm 2016, PGS.Ts Đặng Văn Chính, viện Y tế Công cộng thành phố Hồ Chí Minh đã báo cáo đề tài nghiên cứu “Đặc điểm dịch tễ học mù mắt tại thị xã Vĩnh Châu, Sóc Trăng”.
Thị xã Vĩnh Châu có 10 xã, phường diện tích 473,4 km2, dân số 178.167 người (17/6/2016), hơn 50% dân tộc Kmer, nông nghiệp chiếm tỷ trọng 72%. Vĩnh Châu là địa phương có diện tích trồng hành và sản lượng thu hoạch hành tím lớn nhất cả nước. Trung bình mỗi năm, người dân thị xã trồng 2 vụ hành tím, vụ hành phụ từ tháng 9 đến tháng 12 và vụ hành chính từ tháng 12 đến tháng 3. Diện tích trồng mỗi năm từ 6.000-7.000 hecta hành tím, sản lượng từ 120.000-130.000 tấn hành. Diện tích canh tác hành tím tập trung chủ yếu ở xã Vĩnh Hải (1850 ha), phường 2 (1084 ha) Lạc Hòa (1027 ha), Vĩnh Phước (769 ha). Các xã phường còn lại diện tích canh tác khoảng 100-300 ha.
Theo tác giả nghiên cứu số liệu về mù 2 mắt và mù 1 mắt được sử dụng dựa trên điều tra của Trung tâm y tế thị xã Vĩnh Châu năm 2015 thông qua mạng lưới trung tâm y tế xã/phường, tổng cộng có 1248 trường hợp mù 1 mắt và 2 mắt tại 10 xã/phường được ghi nhận. Một số thông tin quan trọng đã được cuộc điều tra ghi nhận bao gồm năm sinh, giới, năm xảy ra mù mắt và nguyên nhân dẫn đến mù mắt.
Số liệu về dân số được thu thập từ Chi cục dân số và kế hoạch hóa gia đình và Chi cục thống kê thị xã Vĩnh Châu.
PGS.Ts Đặng Văn Chính phân tích, tỷ lệ mù 2 mắt sau khi được chuẩn hóa theo giới và nhóm tuổi dựa trên ước lượng dân số Việt Nam năm 2015 của Vĩnh Châu, Sóc Trăng là 0,147%. Tỷ lệ này thấp hơn so với tỷ lệ chung của cả nước (0,59% năm 2015), thấp hơn kết quả trong báo cáo điều tra mù tại thị xã Vĩnh Châu của Viện mắt Trung ương (0,37% năm 2006) và báo cáo của Trung tâm Y tế thị xã Vĩnh Châu (0,34%) năm 2013. Tỷ lệ mù một mắt và ít nhất sau khi được chuẩn hóa ở thị xã Vĩnh Châu là 0,479% và 0,626%. Khi phân tích theo xã/phường, phường 2, xã Vĩnh Hải và xã Lạc Hòa có tỷ lệ mù một mắt và ít nhất một mắt rất cao so với các xã/phường còn lại, (1,007% và 1,168% ở phường 2; 0,969% và 1,141% ở xã Vĩnh Hải; 0,44% và 0,629% ở xã Lạc Hòa). Khi phân tích theo độ tuổi thì phần lớn các trường hợp mù mắt đều dưới 50 tuổi (66% mù một mắt và 63,6% mù ít nhất một mắt). Đây là độ tuổi lao động, tỷ lệ này khác biệt so với nhiều nghiên cứu trên thế giới khi mù mắt thường xảy ra ở người trên 50 tuổi.
Nhìn chung số trường hợp mù mắt đang có xu hướng giảm từ 2010-2014. Nữ có tỷ lệ bị mù cao hơn nam: 0,178% so với 0,115% đối với mù hai mắt và 0,522% so với 0,435% đối với mù một mắt.
Viêm loét giác mạc là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù mắt tại Vĩnh Châu cao gấp 3 lần tại phường 2 (0,589% và 0,638%) và xã Vĩnh Hải (0,543% và 0,576%). Kết quả này cho thấy viêm loét giác mạc tại Vĩnh Châu, đặc biệt tại phường 2, xã Vĩnh Hải và xã Lạc Hòa đang là vấn đề sức khỏe y tế công cộng.
Theo Whitcher, viêm loét giác mạc cần được quan tâm nhiều hơn tại các nước đang phát triển và viêm loét giác mạc được xem như một bệnh dịch thầm lặng. Kết quả nghiên cứu cho thấy viêm loét giác mạc là nguyên nhân cao nhất dẫn đến mù hai mắt và mù một mắt, chiếm hơn 1/5 các nguyên nhân mù hai mắt và chiếm hơn 1/5 các nguyên nhân mù hai mắt và hơn 3/7 (45,7%) nguyên nhân mù một mắt ở Vĩnh Châu. Theo WHO, mù mắt xảy ra chủ yếu ở nhóm người trên 50 tuổi và đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu (51%). Tương tự như vậy, theo số liệu điều tra toàn quốc về mù và giảm thị lực tại Trung Quốc thì đục thủy tinh thể vẫn là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến mù (41,06%) sau đó là viêm loét giác mạc (15,38%). Thực trạng mù mắt tại Vĩnh Châu là rất khác so với bình thường, tỷ lệ mù xảy ra chủ yếu ở người dưới 50 tuổi và viêm loét giác mạc là nguyên nhân chính. Mù do đục thủy tinh thể ở Vĩnh Châu chỉ chiếm 12,1% đối với mù hai mắt và 6,4% đối với mù một mắt.
Tác giả nghiên cứu có kết luận mù mắt tại xã Vĩnh Châu, Sóc Trăng là vấn đề y tế công cộng. Tỷ lệ mù ít nhất một mắt của Vĩnh Châu là 6 người/1.000 dân, riêng tại phường 2 và xã Vĩnh Hải tỷ lệ này cao gấp hai lần (11 người/1.000 dân). Mặc dù tỷ lệ mù hai mắt tại Vĩnh Châu vẫn nằm trong mức bình thường (1,4 người/1.000 dân) nhưng tỷ lệ lệ mù một mắt là khá cao (5 người/1.000 dân), đặc biệt tại phường 2 xã   Vĩnh Hải và xã Lạc Hòa, đây là những xã, phường có diện tích canh tác hành tím lớn nhất tại Vĩnh Châu. Viêm loét giác mạc được ghi nhận là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mù mắt.
Về kiến nghị PGS Ts Đặng Văn Chính đề nghị (1) Tuyên truyền, nâng cao kiếm thức người dân về bảo vệ mắt; (2) Thực hiện thêm nghiên cứu để xác định những yếu tố nguy cơ dẫn đến mù mắt ở người dân, cũng như mối liên quan giữa mù mắt và hoạt động canh tác hành tím và đề ra những biện pháp phòng ngừa hợp lý.   
Tường Huân
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 222

Số lượt truy cập: 9360913

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang