Theo thống kê của Ban chỉ đạo phòng chống lụt bão Trung ương, trong 5 năm cuối thế kỷ 20, bão lụt đã làm chết 12.000 người, nhấn chìm 15.000 tàu thuyền, cuốn trôi và đổ gần 5 triệu ngôi nhà.
Năm 1999 lũ đặc biệt lớn ở Nam Trung bộ làm chết 780 người; năm 2007 bão Linda vùng biển Kiên Giang, Cà Mau làm chết 1.029 người. Tính từ năm 2002 – 2010, tần suất và mức độ trầm trọng của thiên tai Việt Nam ngày càng gia tăng, qui mô thiên tai lan rộng khắp cả 3 miền Bắc, Trung, Nam với đủ loại hình từ lũ quét, bão, lụt và sạt lở đất.
Tháng 10/2010 các tỉnh miền Trung cũng đối mặt với trận lũ lịch sử làm ít nhất 76 người tử vong trong 1 tuần. Thiên tai đã để lại những mức độ nguy cơ khác nhau trong bùng phát các bệnh truyền nhiễm, như cúm, tiêu chảy, sốt xuất huyết.
Phương án ứng phó với bão mạnh, siêu bão của ngành y tế được ban hành tháng 8/2015, mục đích là giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản tới mức thấp nhất do bão mạnh, siêu bão gây ra, quán triệt và thực hiện có hiệu quả phương châm “bốn tại chỗ” và nguyên tắc phòng ngừa, chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương khi có thiên tai xảy ra, nâng cao năng lực Ban chỉ huy phòng chống thảm họa và tìm kiếm cứu nạn. Yêu cầu đề ra là phải chủ động, thường xuyên, sẵn sàng triển khai thực hiện trong mọi tình huống.
Các biện pháp đề ra đó là phải kết nối tốt với Ban chỉ đạo Trung ương nâng cao hiệu quả phối hợp; chuẩn bị sẵn sàng cơ số thuốc, hóa chất, trang thiết bị y tế phòng chống lụt bão. Hỗ trợ khẩn cấp các địa phương, đơn vị bị ảnh hưởng và thiệt hại do bão mạnh và siêu bão.
Sở Y tế tỉnh phải kiện toàn tổ chức, bộ máy Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn ngành y tế; xây dựng kế hoạch nguồn nhân lực; thuốc, hóa chất, phương tiện vận chuyển, trang thiết bị y tế phòng chống bão mạnh, siêu bão, tổ chức các đội cấp cứu cơ động, các đội xung kích tình nguyện sẵn sàng chi viện, hỗ trợ các đối tượng ngay khi có lệnh điều động của Bộ Y tế.
Cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế làm công tác phòng chống thiên tai, phổ biến kiến thức luật phòng chống thiên tai và các văn bản dưới luật; tổ chức tập huấn, diễn tập, sơ cứu, cấp cứu, vận chuyển, điều trị nạn nhân, bệnh nhân trong các tình huống bão mạnh, siêu bão; tập huấn phòng chống dịch, xử lý nước ô nhiễm; vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm phòng chống tai nạn thương tích. Đối với công tác truyền thông, hướng dẫn các biện pháp phòng, tránh, ứng phó bão mạnh, siêu bão kịp thời đến các cơ sở y tế tuyến xã, phường và cộng đồng dân cư; truyền thông các mức độ nguy hiểm, sự tàn phá và tác hại của bão mạnh, siêu bão và cách phòng tránh bão mạnh, siêu bão; tăng cường công tác truyền thông; giáo dục sức khỏe, đặc biệt chú ý công tác vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh, vệ sinh an toàn thực phẩm trước, trong và sau bão mạnh, siêu bão.
Các bệnh viện, cơ sở y tế phải tự đánh giá tình trạng an toàn của đơn vị mình, phát hiện những khu vực, hoạt động dễ bị ảnh hưởng và năng lực đáp ứng với tình huống khẩn cấp, thảm họa bão mạnh, siêu bão của bệnh viện, cơ sở y tế; xây dựng và thực hiện các hoạt động can thiệp nhằm giảm tính dễ bị ảnh hưởng của bệnh viện, cơ sở y tế trong tình huống khẩn cấp, thảm họa, bão mạnh, siêu bão xảy ra.
Sở Y tế tiến hành kiểm tra, đánh giá thực trạng, chất lượng công trình về nhà cửa, khoa phòng, kho thuốc, vật tư y tế … tổ chức gia cố, tu sửa, nâng cấp kịp thời, đảm bảo an toàn cho nhân viên y tế, bệnh nhân và tài sản y tế, trong trường hợp cơ sở y tế hư hỏng nặng phải có phương án di dời đến địa điểm an toàn hoặc xây dựng cơ sở mới.
Khi có bão mạnh, siêu bão phải triển khai ngay các phương án bảo vệ, hỗ trợ đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh, cán bộ y tế, thuốc hóa chất trang thiết bị y tế tại các vùng có nguy cơ. Huy động toàn bộ lực lượng địa phương chủ động đối phó với tình huống bị mưa lũ; Điều động các đội cấp cứu cơ động tại bệnh viện, cơ sở điều trị từ tuyến huyện trở lên, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng triển khai các kế hoạch di dân ven biển, ven cửa sông, vùng núi cao, vùng trũng thấp có nguy cơ đến khu vực an toàn trước khi bão mạnh, siêu bão xảy ra.
Tổ chức cấp cứu điều trị kịp thời người bị nạn, trường hợp bệnh nhân nặng thì sơ cứu, chuyển người bị nạn lên các tuyến y tế cao hơn. Trong trường hợp vượt quá khả năng ứng phó phải đề xuất UBND tỉnh để Bộ Y tế hỗ trợ khẩn cấp.
Thành Long