Từ ngày 28/9/2015 đến 10/10/2015, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa sẽ tiến hành kiểm tra công tác phòng, chống dịch sốt xuất huyết (SXH) tại các huyện Diên Khánh, Vạn Ninh, Khánh Vĩnh, thị xã Ninh Hòa và TP Nha Trang.
Theo kế hoạch, Đoàn kiểm tra sẽ gồm lãnh đạo Sở Y tế, các phòng Nghiệp vụ Y, phòng Kế hoạch Tài chính, Trung tâm y tế Dự phòng và Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe tỉnh. Đoàn kiểm tra sẽ chọn ngẫu nhiên kiểm tra thực địa tại các xã, phường, thị trấn; kiểm tra việc thực hiện văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, Bộ Y tế và Sở Y tế về công tác phòng, chống dịch SXH trong những tháng cuối năm 2015 tại địa phương, kiểm tra việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và tình hình sử dụng kinh phí phòng, chống dịch SXH năm 2015.
Chúng ta biết rằng, trong công tác điều tra muỗi truyền bệnh SXH thường sử dụng phương pháp soi đèn để bắt muỗi trú đậu nghỉ ở trong nhà bằng ống typ thủy tinh hoặc máy hút cầm tay. Khi soi đèn, thường bắt loại muỗi cái đậu trên quần áo, chăn màn, đồ vật ở trong nhà vào ban ngày. Mỗi nhà phải soi đèn bắt muỗi trong thời gian 15 phút. Tại mỗi điểm điều tra cần soi đèn bắt muỗi tại 30 nhà; mỗi tháng thực hiện điều tra một lần.
Về chỉ số mật độ muỗi là số muỗi cái Aedes aegypty hoặc muỗi cái Aedes albopictus (muỗi hổ Châu Á) trung bình trong một gia đình điều tra được tính theo công thức:
Số muỗi cái bắt được chia cho số nhà điều tra. Đối với chỉ số nhà có muỗi là tỷ lệ phần trăm nhà có muỗi cái Aedes trưởng thành được tính theo công thức: Số nhà có muỗi cái Aedes bắt được chia cho số nhà điều tra, nhân với 100. Nếu chỉ số mật độ hoạt động của muỗi truyền bệnh Aedes từ 0,5 con muỗi/nhà trở lên là yếu tố nguy cơ cao dự báo bệnh có khả năng bùng phát. Còn chỉ số bọ gậy muỗi BI (Breteau index) là số dụng cụ chứa nước có bọ gậy Aedes trong 100 nhà điều tra để xác định rõ thêm yếu tố nguy cơ cao.
Khi đã xác định các yếu tố nguy cơ cao bệnh sốt xuất huyết có khả năng phát triển mạnh, dự báo xảy ra dịch bệnh qua các chỉ số mật độ hoạt động của muỗi truyền bệnh các cơ quan y tế có trách nhiệm sẽ hướng dẫn chuyên môn để thực hiện phun hóa chất diệt muỗi chủ động. Các gia đình cần hợp tác với nhân viên y tế để việc phun hóa chất diệt muỗi có tác dụng tốt, mở cửa để thuốc được phun vào nhà sau đó đóng cửa lại để có tác dụng diệt muỗi, tránh mở cửa ngay sau phun để thông thoáng nhà cửa làm mất tác dụng của hóa chất diệt muỗi.
Hiện nay Bộ Y tế đang lưu ý các bệnh nhân nhập viện điều trị sốt xuất huyết có những bệnh nhân trong tình trạng bệnh nặng do tự điều trị tại nhà, có những trường hợp có biến chứng nguy hiểm do xuất huyết dạ dày, gan, não …
Khi một người có các triệu chứng như sốt cao đột ngột liên tục 39 – 40 độ C, kéo dài 2 – 7 ngày, khó hạ sốt, đau đầu dữ dội ở vùng trán, sau nhãn cầu, có thể phát ban, nổi hạch; dấu hiệu xuất huyết, chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm tím chỗ tiêm, nôn ra máu, đại tiện phân đen, ở phụ nữ có rong kinh, rong huyết, đau bụng vùng gan, buồn nôn, tay chân lạnh, người vật vã, hốt hoảng … Cần phải đến ngay Trung tâm y tế để khám và điều trị. Bệnh nhân không được uống thuốc hạ sốt như aspirin mà nên uống các dung dịch điện giải như orezol để phòng nguy cơ choáng do sốt xuất huyết. Một số người chủ quan cho rằng mình mắc bệnh sốt phát ban, sốt virut vì vậy điều trị không đúng, nhập viện muộn. Đối với trẻ em nếu thấy trẻ có biểu hiện sốt cao từ 2 ngày trở lên, có hiện tượng xuất huyết dưới da, cha mẹ cần đưa trẻ vào bệnh viện, không được tự ý điều trị ở nhà.
Hiện nay bệnh sốt xuất huyết đang lưu hành cả 4 typ virut là D1, D2, D3 và D4. Một người có khả năng mắc sốt xuất huyết rồi vẫn có thể mắc lại và thậm chí lần sau còn mắc nặng hơn lần trước. Bệnh sốt xuất huyết hiện vẫn chưa có vacxin phòng bệnh, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; biện pháp phòng bệnh là “diệt muỗi, diệt bọ gậy/lăng quăng và phòng chống muỗi đốt”.
Đức Bảo