Tại hội nghị giao ban trực tuyến về tình hình thực hiện chính sách Bảo hiểm y tế (BHYT) 6 tháng đầu năm do Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức, hiện cả nước có hơn 64,6 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 71,4% dân số. Tại tỉnh Khánh Hòa đến nay, tỷ lệ người dân tham gia BHYT đạt 67%, mục tiêu đề ra đến năm 2020, tỷ lệ người dân của tỉnh Khánh Hòa tham gia BHYT sẽ đạt hơn 80%.
Theo BHYT Việt Nam, để đạt được mục tiêu tỷ lệ dân số tham gia BHYT vào năm 2020 phải giải quyết những khó khăn thách thức cụ thể như sau:
Những người thuộc nhóm đối tượng phải tham gia BHYT nhưng thu nhập của họ lại không ổn định, không được quản lý bởi một tổ chức chặt chẽ. Khó khăn thứ hai là làm sao duy trì các nhóm đối tượng đã tham gia BHYT qua hàng năm; khó khăn thứ ba là các doanh nghiệp trốn đóng BHYT với tỷ lệ không nhỏ, toàn quốc là 49%; khó khăn thứ tư là tỷ lệ học sinh, sinh viên chưa có BHYT vẫn còn cao, toàn quốc khoảng 20 triệu học sinh, sinh viên chưa có BHYT, đặc biệt sinh viên ở các trường cao đẳng, đại học, trường dạy nghề. Khó khăn thứ năm là còn khoảng 50% người cận nghèo chưa tham gia BHYT dù ngân sách nhà nước đã có những hỗ trợ nhất định nhưng việc vận động người cận nghèo tham gia BHYT vẫn còn gặp nhiều khó khăn, rào cản.
Một số khó khăn khác như công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHYT còn nhiều hạn chế; người dân chưa nắm rõ quy định mới của luật BHYT. Theo kết quả kiểm tra 13 tỉnh, thành phố của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam và các ngành liên quan, nhiều người dân, kể cả cán bộ xã/phường chưa biết mua thẻ BHYT ở đâu, đối tượng nào phải tham gia BHYT theo hộ gia đình và có bắt buộc không, mức đóng BHYT cụ thể của họ là bao nhiêu, giảm mức đóng như thế nào? Tỷ lệ độ bao phủ của BHYT giữa các địa bàn dân cư chưa đồng đều, khu vực nông thôn có tỷ lệ tham gia BHYT còn thấp so với thành thị. Bên cạnh đó nhiều tỉnh, thành phố chưa đưa chỉ tiêu phát triển đối tượng và tỷ lệ bao phủ BHYT là một trong những chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Chúng ta biết rằng khi một người không may mắc phải bệnh nặng, để bản thân và gia đình không rơi vào bẫy nghèo, không bị mất các khoản chi phí lớn để chăm sóc điều trị bệnh, BHYT chính là phao cứu sinh, đây là một trong những nội dung quan trọng của an sinh xã hội, qua đó công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân được tốt hơn. Thực hiện BHYT toàn dân là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, rất tiến bộ và rất nhân đạo để cộng đồng chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau.
Theo TS. Lê Văn Khảm - Phó Vụ trưởng Vụ BHYT – Bộ Y tế cho biết: Trước mắt ngành y tế và BHXH sẽ tập trung tuyên truyền vận động về tính ưu việt của BHYT đối với những hộ gia đình, cá nhân chưa tham gia bảo hiểm y tế. Mặt khác, các ban ngành liên quan cũng sẽ tập trung tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong việc triển khai BHYT hộ gia đình; bên cạnh đó, UBND các địa phương cần cụ thể hóa các chỉ tiêu bao phủ BHYT, nhận định chỉ rõ những vướng mắc ở địa phương. Theo đó, trong thời điểm hiện nay, cần huy động mọi nguồn lực để hỗ trợ 30% mức đóng BHYT còn lại cho hộ cận nghèo.
Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHYT cần tiếp tục triển khai mạnh mẽ, sâu rộng, đặc biệt là thay đổi về cách thức truyền thông, tăng dần hình thức truyền thông trực tiếp, tiếp cận cộng đồng và hộ gia đình. Nội dung truyền thông cần cụ thể, dễ hiểu như thủ tục khi tham gia BHYT hộ gia đình, mức đóng BHYT hàng năm là bao nhiêu tiền, quyền lợi cụ thể là gì, … Cần khắc phục triệt để những vướng mắc về thủ tục hành chính đối với nhóm đối tượng tham gia theo hộ gia đình. Các đại lý BHYT cần thể hiện tính chuyên nghiệp và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, phải chủ động tiếp cận hộ gia đình để phổ biến, giải thích, hướng dẫn việc tham gia BHYT.
Bộ Y tế cũng cho biết, Bộ đang tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định giao chỉ tiêu thực hiện bao phủ BHYT giai đoạn 2015 – 2020, bao gồm số đối tượng và tỷ lệ bao phủ theo dân số cụ thể cho mỗi tỉnh, thành phố và coi đây là một trong những chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Các cơ quan liên thông đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành chính sách, pháp luật về BHYT tại các doanh nghiệp để tăng cường tính tuân thủ pháp luật về BHYT tại các doanh nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và thanh toán BHYT, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh …
Để thực hiện được mục tiêu đặt ra của tỷ lệ bao phủ BHYT, các cấp ủy Đảng, cơ quan, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể cần đề cao tinh thần trách nhiệm, nâng cao nhận thức và phải vào cuộc quyết liệt hơn nữa trong việc thực hiện chủ trương BHYT toàn dân. Tăng cường công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật về BHYT; vận động mọi người tham gia kết hợp với những giải pháp cụ thể phù hợp với từng nhóm đối tượng …
Được biết BHXH Việt Nam trong thời gian đến sẽ triển khai tập huấn cho đại lý, cho người làm công tác lập danh sách BHYT theo hộ gia đình. Ban thực hiện Chính sách BHYT phối hợp với Vụ Bảo hiểm y tế trình xin ý kiến Thủ tướng việc giao cho Trạm y tế xã việc lập danh sách tham gia BHYT theo hộ gia đình. BHXH Việt Nam và Bộ Y tế sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT theo hộ gia đình; tăng tỷ lệ bao phủ theo các nhóm đối tượng (cận nghèo, nông dân có mức sống trung bình, người lao động trong các doanh nghiệp, học sinh sinh viên); tập trung chỉ đạo, kiểm tra các tỉnh có tỷ lệ tham gia BHYT thấp dưới 60% …
Hơn lúc nào hết, tiến tới BHYT toàn dân, thực hiện tốt Luật BHYT bổ sung, sửa đổi điều đó có nghĩa chúng ta đang tạo được động lực mạnh mẽ để công tác chăm sóc sức khỏe người dân ngày càng hiệu quả hơn, qua đó góp phần phục vụ tốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Minh Truyền