Sởi là bệnh do virus gây ra, bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu. Bệnh sởi lây qua đường hô hấp, khi hít phải dịch tiết trong không khí do người bệnh ho, hắt hơi.
Theo các chuyên gia y tế dự phòng, tất cả mọi người chưa có miễn dịch với sởi đều có nguy cơ mắc bệnh. Đối với trẻ nhỏ do không có miễn dịch từ mẹ truyền sang nhưng chưa được tiêm vacxin hoặc đã được tiêm nhưng chưa có đáp ứng miễn dịch; ở người lớn do chưa từng mắc sởi hoặc chưa được tiêm vacxin đều có nguy cơ mắc sởi. Vì vậy các chuyên gia y tế dự phòng khuyến cáo những đối tượng trên cần được bảo vệ bằng tiêm vacxin sởi. Tiêm vacxin sởi là biện pháp tốt nhất chủ động phòng bệnh sởi. Khi có trường hợp mắc sởi, cần cách ly người bệnh, hạn chế tiếp xúc đến 4 ngày sau khi phát ban. Thực hiện tẩy trùng, thông thoáng nơi ở, làm việc. Khi có dịch sởi cần hạn chế tập trung đông người.
Khi nghĩ rằng bị mắc bệnh sởi cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, qua đó sẽ được cán bộ y tế tư vấn theo dõi diến biến, chế độ nghỉ ngơi, cách ly (nghỉ học, nghỉ làm, hạn chế đến chỗ đông người) tránh lây lan cộng đồng. Người nghi ngờ đã lây nhiễm virus gây bệnh sởi vẫn có thể tiêm phòng vacxin càng sớm càng tốt, trong vòng 72 giờ sau khi tiếp xúc với virus sởi mới có hiệu quả. Có những trường hợp, nhờ tiêm phòng vacxin sởi đầy đủ, nếu có bị sởi bệnh cũng sẽ nhẹ hơn; đồng thời nhờ có tiêm phòng cũng làm giảm khả năng truyền bệnh cho người khác.
Tiêm vacxin sởi cho trẻ nhỏ được thực hiện lúc 9 tháng tuổi, do có khoảng 85% trẻ được tiêm có đáp ứng miễn dịch, còn 15% không có đáp ứng miễn dịch, vì vậy nếu tiêm mũi vacxin sởi sau 12 tháng tuổi là cơ hội để tạo miễn dịch cho những trường hợp chưa có đáp ứng miễn dịch sau mũi thứ nhất; từ đó tăng tỷ lệ trẻ có miễn dịch cộng đồng lên trên 95%. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo tất cả đối tượng đề cần tiêm thêm mũi thứ hai sau khi đã tiêm mũi thứ nhất theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Tiêm đầy đủ vacxin sởi sẽ tạo miễn dịch suốt đời, phản ứng sau tiêm thường nhẹ như sốt (5 -15%); phát ban (5%), sưng, nóng, đỏ, đau tại chỗ tiêm. Hầu hết tác dụng phụ sẽ hết trong 1-2 ngày mà không cần điều trị gì. Cán bộ y tế sẽ theo dõi trẻ sau tiêm trong 30 phút tại điểm tiêm. Các sơ sở y tế đều có sẵn thuốc điều trị và biện pháp xử trí những phản ứng sau tiêm, các phản ứng quá mẫn sẽ qua khỏi nếu được phát hiện và xử trí kịp thời tại cơ sở y tế.
Lịch tiêm phòng vacxin sởi: đối với trẻ em 9 tháng tuổi; trẻ 12-15 tháng tiêm cùng mũi Sởi – Quai bị - Rubella (liều 1); 4-6 tuổi tiêm cùng mũi Sởi – Quai bị - Rubella (liều 2). Đối với người lớn, tiêm 1 liều duy nhất Sởi – Quai bị - Rubella.
Các chuyên gia Y tế dự phòng lưu ý biện pháp phòng bệnh sởi: tiêm vacxin phòng bệnh là biện pháp đơn giản, hiệu quả nhất; hạn chế tiếp xúc người bệnh, nếu tiếp xúc phải mang khẩu trang; vệ sinh cá nhân. Khi bị bệnh, cách ly người bệnh; đối với người lớn, nghỉ làm 7-10 ngày.
Theo Cục YTDP, năm 2018 bệnh sởi được ghi nhận tại 184/194 quốc gia và vùng lãnh thổ, tại Châu Âu số mắc tăng 2,6 lần. Đề phòng dịch sởi, BYT đang tổ chức chiến dịch tiêm vacxin sởi cho 4,2 triệu trẻ từ 1-5 tuổi sống tại 418 huyện của 57 tỉnh có nguy cơ bùng phát dịch sởi cao. Trong tình hình số ca mắc sởi gia tăng, Cục YTDP khuyến cáo mọi người dân kể cả người lớn tuổi nếu chưa tiêm ngừa, chưa mắc sởi hãy chủ động đến cơ sở y tế để tiêm ngừa.
Anh Huy