Môi trường ngày càng ô nhiễm, nguồn nước cũng bị ô nhiễm. Chủ đề Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường năm 2018 là "Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn vì sức khỏe cộng đồng". Để hạn chế ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng đến sức khỏe, cần thực hiện các biện pháp xử lý nước và môi trường.
Biện pháp xử lý các giếng nước để ăn, uống và sinh hoạt
1.1 Giếng khơi: Dù đã dùng nilông và nắp bịt miệng giếng, nước trong giếng vẫn bị ô nhiễm rất nặng vì nắp và nilông chỉ ngăn rác, cặn vào giếng chứ không ngăn được nước bẩn vào giếng. Quá trình xử lý nước được tiến hành theo 3 bước sau đây:
Bước 1: Thau rửa giếng nước
Khơi thông tất cả các vũng nước xung quanh khu vực giếng.
Tháo bỏ nắp và nilông bịt miệng giếng.
Trước khi làm trong và khử trùng phải tiến hành thau vét giếng. Dùng nước giếng dội lên thành cho trôi hết đất cát và rác bám trên thành giếng và sàn giếng.
Nếu giếng ngập lụt, nước đục: Phải tiến hành thau vét giếng. Múc cạn nước và vét hết bùn cặn. Các vùng có điện hoặc máy nổ thì dùng máy bơm điện hút cạn nước rồi thau vét giếng. Trong trường hợp không thể thau vét được thì nên chọn một giếng khác để xử lý và dùng chung. Nếu tấ cả các giếng trong khu vực đó đều không thể thau vét được thì có thể áp dụng biện pháp xử lý tạm thời: mút vài chục lít lên bể chứa rồi đánh phèn và khử trùng, dùng hết làm mẻ khác, chờ vài ngày sau mức nước giếng xuống thấp tiếng hành thau rửa.
Trường hợp không có phèn chua để làm trong nước: Làm một bể lọc cát tạm thời bằng một thùng, xô hay vại thể tích khoảng 20-30 lít. Đục một lỗ đường kính 1cm trên thành cách đáy thùng 5cm, cho một ít đá hoặc gạch vỡ lót ở đáy, đặt một mảnh bao tải gai lên trên rồi đổ cát dày khoảng 25-30cm. Đổ nước giếng vào cho đến khi nước chảy ra trong thì lấy để khử trùng.
Nếu giếng bị ngập nhưng nước lụt không tràn vào giếng và nước giếng trong: Vẫn phải khử trùng trước khi sử dụng. Nếu điều kiện cho phép thì múc cạn và thau rửa, nếu không thì có thể tiến hành khử trùng ngay nước trong giếng để sử dụng. Một vài tuần sau tiến hành thau rửa giếng.
Chú ý:
Các giếng đã bị ngập lụt thì nhất thiết phải thau rửa và khử trùng mới được sử dụng.
Khi có hàng loạt giếng bị ngập lụt, nhu cầu cấp nước lớn mà không đủ lực lượng xử lý nước thì ở mỗi cụm dân cư chọn một vài giếng ít bị ô nhiễm xử lý trước để lấy nước dùng ngay.
Bước 2: Làm trong nước giếng: Dùng phèn chua (loại thường dùng là phèn nhôm) với liều lượng 50g/1m3. Hòa tan hết lượng phèn cần thiết vào một gầu nước, tưới đều lên giếng nước, thả gầu chìm sâu xuống nước rồi kéo mạnh lên khoảng 10 lần rồi để 30 phút đến 1 giờ cho cặn lắng hết thì tiến hành khử trùng.
Bước 3: Khử trùng giếng nước
Về nguyên tắc nước giếng sau khử trùng phải có nồng độ Clo thừa là 0,5-1,0mg/lít (có mùi nồng của Clo).
Tính lượng Cloramin B cần thiết cho giếng nước trên cơ sở nồng độ cần thiết là 10g/m3. Có thể dùng một số hóa chất khác như: Clorua vôi 20% (13g/m3), hoặc Clorua vôi 70% (4g/m3).
Múc một gàu nước, hòa lượng hóa chất nói trên vào nước, lưu ý phải khuấy cho tan hết. Tưới đều gầu nước này vào giếng. Thả gầu cho chìm sâu đến nửa cột nước rồi kéo lên kéo xuống khoảng 10 lần. Nếu không ngửi thấy mùi Clo trong nước thì cho thêm khoảng 1/3 thìa canh bột hóa chất trên vào giếng và khuấy đều, cho thêm đến khi nào nước giếng có mùi Clo thì thôi. Dùng nước giếng này dội lên thành giếng để khử trùng, sau đó để khoảng 30 phút là có thể dùng được.
Chú ý:
Nếu nước chưa được làm trong hoàn toàn thì thường phải cho thêm bột Cloramin B.
Sau khi khử trùng ngửi thấy mùi Clo thì việc khử trùng mới có tác dụng.
Nước đã khử trùng bằng Cloramin như trên vẫn phải đun sôi mới được uống.
Trong trường hợp không có hóa chất khử trùng, chỉ ăn uồng nước đã đun sôi 10 phút trở lên và không ăn các loại rau sống rửa bằng nước chưa khử trùng.
1.2 Giếng khoan: Bơm hết nước đục và bơm tiếp 15 phút nữa bỏ nước đi sau đó có thể sử dụng được. Cần chú ý vệ sinh bơm, sàn giếng.
(Tài liệu từ Cục Quản lý môi trường y tế)