Trong những năm gần đây ở Việt Nam, huyết tương giàu tiểu cầu đã được sử dụng trong nhiều lĩnh vực lâm sàng và nghiên cứu. Huyết tương giàu tiểu cầu tự thân được sử dụng trong một số lĩnh vực như thẩm mỹ, chỉnh hình, cơ xương khớp. Một số bệnh viện đã sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu tự thân để điều trị thoái hóa và tổn thương xương khớp. Nghiên cứu của Mai Trọng Khoa và cộng sự (2015) đã chứng minh tính hiệu quả và an toàn của liệu pháp tế bào gốc mô mỡ tự thân kết hợp với PRP trong điều trị thoái hóa khớp gối nguyên phát.
Nghiên cứu của Nguyễn Trần Dung (2015) nghiên cứu trên 31 trường hợp viêm gân mỏm trên lồi cầu xương cánh tay bằng huyết tương giàu tiểu cầu tự thân ghi nhận mức độ cải thiện đau theo thang điểm VAS tại các thời điểm đánh giá thay đổi có ý nghĩa thống kê, trong đó chỉ số đau VAS giảm 2,35 + 0,69 điểm sau 12 tuần điều trị. Mức độ cải thiện mức độ đau và chức năng hoạt động theo PRTEE tại các thời điểm đánh giá thay đổi có ý nghĩa thống kê, trong đó chỉ số đau PRTEE giảm 4,55 + 0,89 điểm và chỉ số chức năng hoạt động PRTEE giảm 4,53 + 0,89 sau 12 tuần điều trị.
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa đã bắt đầu triển khai phương pháp tiêm PRP từ tháng 11 năm 2014 cho nhóm các bệnh nhân bị viêm gân mỏm trên lồi cầu xương cánh tay, viêm gân chóp xoay, đứt dây chằng chéo gối dưới sự hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật của Bộ môn Y học Thể thao – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Đến nay Bệnh viện Đa khoa tỉnh đã sử dụng PRP điều trị cho hơn 50 trường hợp đứt bán phần dây chằng chéo gối qua nội soi, 8 trường hợp viêm gân chóp xoay. Mặc dù chưa có nghiên cứu chính thức về các trường hợp này nhưng bước đầu đánh giá đạt hiệu quả tốt. Liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu tiếp tục được mở rộng trong điều trị các bệnh lý viêm gân khác.
Chúng ta biết rằng, tiểu cầu được tạo ra từ mẫu tiểu cầu tại tủy xương và được đẩy vào tuần hoàn máu. Tiểu cầu có một siêu cấu trúc phức tạp gồm hệ thống màng, khung tế bào, vi quản, vi sợi … Khi được hoạt hóa, tiểu cầu thay đổi hình dạng, thúc đẩy quá trình ngưng tập và giải phóng các chất trong hạt, bắt đầu con đường phục hồi và tăng trưởng collagen, làm lành vết thương.
Trong 20 năm trở lại đây, huyết tương giàu tiểu cầu tự thân đã được sử dụng an toàn trong nhiều lĩnh vực như chấn thương chỉnh hình, y học thể thao, nha khoa, tai mũi họng, phẫu thuật thần kinh, nhãn khoa, niệu khoa, thẩm mỹ và gần đây được sử dụng trong điều trị các tổn thương của xương, sụn và gân. Huyết tương giàu tiểu cầu tự thân là tiểu cầu người đậm đặc tự thân với một thể tích nhỏ huyết tương. Nó chứa một nồng độ đậm đặc các protein là yếu tố tăng trưởng được tiết bởi tiểu cầu cần thiết cho quá trình làm lành vết thương. Trong PRP, các chất tăng trưởng đóng vai trò chính. Chúng được giải phóng từ các hạt alpha của tiểu cầu.
Quá trình hoạt hóa tiểu cầu bình thường dẫn đến 3 giai đoạn cần thiết cho sự lành vết thương. Ba giai đoạn này gối đầu nhau bao gồm pha viêm, pha tăng sinh và pha sửa chữa.
Từ tháng 10/2016 đến tháng 3/2018, BS CKII Nguyễn Thị Phương Mai - Phó giám đốc BVĐK tỉnh cùng cộng sự đã thực hiện nghiên cứu ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu trong điều trị viêm gân mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay mạn tính.
Bác sĩ Mai đã có kiến nghị: Trên cơ sở nghiên cứu này, tiếp tục thực hiện một nghiên cứu đánh giá hiệu quả điều trị của PRP trên bệnh viêm gân mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay mạn tính với thời gian theo dõi một năm; Để việc sử dụng PRP trên các bệnh lý xương khớp khác có tính thuyết phục hơn, cần tiếp tục thực hiện các nghiên cứu trong điều trị các bệnh lý xương khớp khác để cung cấp các dữ liệu và kinh nghiệm cho thực hành lâm sàng; Ứng dụng PRP trong điều trị các bệnh lý xương khớp tại các tuyến điều trị khác trong tỉnh; Áp dụng thanh toán bảo hiểm y tế kỹ thuật tiêm huyết tương giàu tiểu cầu tự thân trong điều trị các bệnh lý xương khớp để người dân Khánh Hòa được thụ hưởng các dịch vụ kỹ thuật mới, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh phục vụ tại địa phương. Ước tính chi phí điều trị cho một lần tiêm huyết tương giàu tiểu cầu là 2.719.100 đồng.
Anh Huy