Bệnh động mạch vành là căn nguyên gây tử vong số một trong các bệnh lý tim mạch hiện nay. Tại Việt Nam, bệnh động mạch vành ngày càng gia tăng và trẻ hóa, gây ảnh hưởng nặng đến sức khỏe người bệnh.
Nếu như tai biến mạch máu não thường được biết đến như là bệnh của người cao tuổi thì bệnh động mạch vành, trong đó nguy hiểm nhất là nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực lại có thể xảy ra ngay cả ở những người còn rất trẻ và khỏe mạnh. Sự thay đổi chế độ dinh dưỡng, áp lực cuộc sống đang làm bệnh lý này gia tăng.
Theo PGS.TS Huỳnh Văn Thưởng - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa, có đến 1/3 số bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp bị tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi bị đau ngực và rất nhiều bệnh nhân còn sống sót có di chứng trầm trọng.
Các nguy cơ chính gây bệnh động mạch vành (ĐMV) là hút thuốc lá, thừa cân, tiền sử gia đình có người mắc bệnh ĐMV sớm (nam giới dưới 55 tuổi, nữ giới dưới 65 tuổi), rối loạn lipid máu, tiểu đường và tăng huyết áp...
Bác sĩ Thưởng cho biết, để ngăn chặn nguy cơ gây bệnh động mạch vành chúng ta cần bỏ hút thuốc lá. Ngừng hút thuốc lá là một yếu tố quan trọng nhất giúp bệnh nhân có thể làm giảm nguy cơ bị tái phát cơn nhồi máu cơ tim. Hút thuốc lá còn làm giảm nồng độ ôxy trong máu, làm tổn thương và suy yếu thành động mạch.
Lợi ích của việc ngừng hút thuốc lá gần như đạt được tức thì. Ngay khi bệnh nhân ngừng hút thuốc, nguy cơ tái phát bệnh bắt đầu giảm. Sau 5 năm cai thuốc lá, nguy cơ bị nhồi máu cơ tim tái phát sẽ giảm một nửa so với trường hợp bệnh nhân tiếp tục hút thuốc. Các bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp cần đánh giá tiền sử hút thuốc lá và tư vấn cai thuốc lá hay tránh tái hút thuốc lá trước khi ra viện.
Đối với kiểm soát huyết áp, GS.TS Thưởng lưu ý, người bệnh cần kiểm soát huyết áp < 140/90mmHg (< 130/80mmHg ở bệnh nhân tiểu đường hay bệnh thận mạn tính) bằng thuốc và thay đổi lối sống. Thay đổi lối sống bao gồm giảm cân, thay đổi chế độ ăn phù hợp, tăng hoạt động thể lực. Các bệnh nhân tăng huyết áp nên ăn nhạt, ít muối, ăn nhiều rau, hoa quả và các thực phẩm ít chất béo, kèm theo là một chương trình tập thể dục đều đặn.
Bệnh nhân đái tháo đường cần kiểm soát chặt đường huyết bằng insulin hay thuốc hạ đường huyết uống và chế độ ăn hợp lý để xét nghiệm đường máu Hb-A1-C < 7%.
Về điều trị rối loạn lipid máu, bệnh nhân nên ăn chế độ có chứa ít cholesterol, ít chất béo bão hòa, nhiều chất xơ hòa tan, nhiều rau và hoa quả.
Về hoạt động thể lực, các bệnh nhân hồi phục sau nhồi máu cơ tim cấp nên tập thể dục tối thiểu 30 phút mỗi ngày hay ít nhất 5 lần/tuần. Người bệnh có thể chọn đi bộ, đi xe đạp, hay các hoạt động thể lực khác, đồng thời tăng các hoạt động thông thường hàng ngày (làm vườn, làm công việc nội trợ).
Bác sĩ Thưởng lưu ý, các vitamin chống ôxy hóa như vitamin E, C... không cần sử dụng cho bệnh nhân hồi phục sau nhồi máu cơ tim cấp.
Mai Trang