Khuyến nghị nghiên cứu “ Ý kiến của cán bộ y tế dự phòng tuyến huyện tỉnh Khánh Hòa và một số yếu tố liên quan đến khối lượng công việc của họ năm 2014” của ThS. Trần Thị Minh Tâm- Trung tâm Y tế thị xã Ninh Hòa là cần xem xét bố trí ghép cặp giữa cán bộ có kinh nghiệm và chưa có kinh nghiệm cùng làm việc trong một nhóm để có điều kiện bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn. Cố gắng đầu tư xây dựng trụ sở làm việc, cung cấp đủ trang thiết bị cho đội y tế dự phòng (YTDP) để đảm bảo có điều kiện làm việc. Có kế hoạch cấp kinh phí đủ cho các chương trình y tế dự phòng và xem xét bố trí chế độ ưu đãi dành riêng cho cán bộ công tác tại đội YTDP như tăng mức phụ cấp chống dịch, tăng phụ cấp lưu động…
Nghiên cứu trên là một nghiên cứu mô tả cắt ngang, kết hợp nghiên cứu định lượng và định tính. Chọn ngẫu nhiên 50% số Trung tâm Y tế (TTYT) huyện của Khánh Hòa (04 huyện). Thông tin thu thập được bằng bộ câu hỏi tự điền với 47 cán bộ y tế thuộc 04 TTYT huyện tỉnh Khánh Hòa. Phỏng vấn sâu được thực hiện với lãnh đạo TYTT huyện và đội trưởng đội YTDP cùng 02 cuộc thảo luận nhóm với nhân viên đội YTDP ở Ninh Hòa và Khánh Vĩnh. Thời gian thu thập số liệu từ tháng 11/2013 đến tháng 8/2014.
Nghiên cứu cho thấy khối lượng công việc của các đội YTDP có sự khác biệt. Cán bộ nam là chính, tuổi tương đối cao, trình độ chuyên môn và kinh nghiệm còn nhiều hạn chế.
Với đặc thù của lĩnh vực dự phòng là thường xuyên đi cơ sở thì cán bộ là nam giới sẽ đáp ứng tốt yêu cầu công việc và tỷ lệ cán bộ công tác trong lĩnh vực dự phòng dưới 10 năm chiếm dưới 50%. Một điểm chung là các bác sĩ đều là đa khoa, nên cũng có nhiều hạn chế trong đáp ứng công việc.
Cơ sở vật chất còn chưa đảm bảo, có 03 trong 04 đội YTDP chưa có cơ sở làm việc độc lập. Ngoài TP Nha Trang, các đội YTDP còn lại không có khoa xét nghiệm riêng mà hoạt động chủ yếu lồng ghép với bệnh viện. Trang thiết bị chưa đủ, kể cả máy tính và các dụng cụ kiểm tra môi trường. Thực tế các loại trang thiết bị này chủ yếu được cung cấp từ các chương trình tiêm chủng mở rộng; an toàn vệ sinh thực phẩm; phòng chống dịch; vệ sinh môi trường nông thôn với số lượng, chủng loại không đồng đều, một số trang thiết bị cũ ít được bảo hành, bảo trì thường xuyên hoặc ít được kiểm định, cân chỉnh.
Cán bộ y tế (CBYT) đều có chung nhận định về thu nhập từ lương và phụ cấp quá thấp. Mức thu nhập từ lương, phụ cấp không đủ buộc CBYT phải xoay sở tìm kiếm công việc làm thêm để đảm bảo nhu cầu cuộc sống. Họ mất đi sự tập trung cho công việc chính tại đội và cũng mất đi khoảng thời gian nghỉ ngơi, thư giãn mà lẽ ra họ nên tham gia để giảm bớt lo lắng, tái tạo sức lao động sau những giờ làm việc căng thẳng tại đội. Hậu quả của “chính sách đãi ngộ, ưu tiên không thỏa đáng đã làm nản lòng một bộ phận không nhỏ CBYT lâu và không thu hút được đông đảo sinh viên, CBYT trẻ đi chuyên sâu về ngành này”.
Ngoài ra, với quy định bác sĩ YTDP chỉ được làm công tác phòng bệnh, không được tham gia khám chữa bệnh; điều này được xem là một thiệt thòi lớn cho những bác sĩ đang công tác dự phòng vì thực tế họ cũng là bác sĩ đa khoa. Điều này gây khó khăn cho việc thu hút nhân lực trong một số lĩnh vực như YTDP, Nhi, Lao…
Về kinh phí hoạt động cho dự phòng quá ít, không đủ để triển khai các hoạt động nằm trong chương trình hoặc một số chương trình được gọi là chương trình mục tiêu quốc gia hay hàng loạt công trình y tế trọng điểm đã được phê duyệt từ lâu nhưng đến nay vẫn còn nằm trên giấy. Đặc biệt, nguồn kinh phí rất bị động đi ngược với tính chất chủ động của công tác dự phòng. Điều này thể hiện rõ nhất ở công tác phòng chống dịch ở cả 04 đội YTDP, kinh phí không được cấp từ đầu năm mà phải chờ trình xét duyệt đến hết quý một mới chuyển về. Mặt khác, xu hướng cắt giảm kinh phí không thống nhất với sự ra đời của các văn bản về định mức chi trong các chương trình mục tiêu tạo ra mâu thuẫn, gây khó khăn cho việc triển khai công việc. Với nguồn ngân sách eo hẹp như hiện nay đang là rào cản.
Nghiên cứu có kết luận là khối lượng công việc có sự khác biệt giữa các đơn vị. Có một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi nhiệm vụ và khối lượng công việc của nhân viên 04 đội YTDP là tuổi, giới, trình độ chuyên môn; cơ sở vật chất, trang thiết bị; kinh phí hoạt động; lương, chế độ phụ cấp, thu nhập tăng thêm. Điều này khiến cho CBYT làm trong lĩnh vực YTDP chưa thực sự gắn bó với công việc.
Quế Lâm