Ngủ là thời gian để tế bào và mô được phục hồi. Sóng não được tạo ra khi ngủ, là cơ chế quan trọng trong việc lưu trữ thông tin trong bộ não.
Theo các chuyên gia thần kinh, sóng não cũng có thể chuyển thông tin đến vỏ não trước trán, là nơi lưu trữ trong thời gian dài. Khi không ngủ đủ giấc, thiếu ngủ, những ký ức không thể di chuyển về phía vỏ não trước trán, tình trạng này dẫn đến sự lãng quên và mất trí nhớ ngắn hạn. Vì vậy, để cải thiện trí nhớ và ngăn chặn sự suy giảm nhận thức, trẻ cần ngủ đủ và giấc ngủ sâu (ngon giấc).
Bên cạnh những yếu tố như môi trường tiếng ồn, ánh sáng ngày, đêm, thì dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với giấc ngủ của trẻ. Sản phẩm dinh dưỡng có đủ thành phần dinh dưỡng, giàu năng lượng, chất đạm và vitamin. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, sản phẩm dinh dưỡng có bổ sung các axit amin cần thiết trong đó có Tryptophan – tiền chất của serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh giúp cơ thể điều hòa sự ngon miệng, giấc ngủ và tâm trạng. Ngoài ra sản phẩm dinh dưỡng còn bổ sung vi chất như kẽm, vitamin nhóm B và các chủng lợi khuẩn làm ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại, tăng cường vi khuẩn có lợi trong hệ đường ruột, giúp hệ tiêu hóa của trẻ khỏe mạnh nhờ đó hấp thu các chất dinh dưỡng tốt hơn.
Từ tháng 3/2016 đến tháng 12/2016, nhóm tác giả nghiên cứu Cao Thị Thu Hương cùng cộng sự Viện Dinh dưỡng thực hiện nghiên cứu thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, báo cáo đề tài “Hiệu quả bổ sung sản phẩm dinh dưỡng có bổ sung đa vi chất, Tryptophan và Cholin đến giấc ngủ và phát triển tâm vận động của trẻ 24-60 tháng tuổi”. Đối tượng nghiên cứu là những trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng và suy dinh dưỡng nhẹ cân. Nhóm can thiệp có 95 trẻ, hàng ngày được bổ sung 2 gói sản phẩm dinh dưỡng 38g/gói; nhóm chứng không được bổ sung sản phẩm dinh dưỡng hàng ngày.
Tác giả nghiên cứu phân tích báo cáo, đối với nhóm trẻ uống sản phẩm dinh dưỡng có tổng thời gian ngủ nhiều hơn so với nhóm chứng (10,3 giờ so với 9,9 giờ, p < 0,05). Thời gian ru ngủ của trẻ nhóm can thiệp thấp hơn so với nhóm chứng (11,2 phút so với 20,1 phút). Tỷ lệ nhóm can thiệp có giấc ngủ không ngon thấp hơn so với nhóm chứng (6,3% so với 18,8%, p < 0,05).
Tác giả Thu Hương giải thích, do một phần tác động của Tryptophan trong sản phẩm dinh dưỡng. Tryptophan là một axit amin có 2 chức năng quan trọng, một là được chuyển hóa thành niacin (vitamin B3), hai là cung cấp tiền chất của serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh giúp cơ thể điều hòa sự ngon miệng, giấc ngủ và tâm trạng. Ngoài ra, sắt cũng có vai trò đối với giấc ngủ, thiếu sắt sẽ là căn nguyên của hội chứng bàn chân không yên.
Tác giả nghiên cứu lưu ý đến tác động phát triển tâm vận động. Các cơ quan tham gia vào phát triển tâm vận động của trẻ là sự phát triển của não bộ, hệ thống thần kinh, cơ xương khớp. Sử dụng sản phẩm dinh dưỡng có bổ sung vi chất dinh dưỡng, tryptophan hàng ngày sẽ giúp trẻ nhóm can thiệp giảm đáng kể tỷ lệ kỹ năng vận động toàn thân dưới ngưỡng bình thường, kỹ năng vận động tinh dưới ngưỡng bình thường, kỹ năng giải quyết vấn đề dưới ngưỡng bình thường và kỹ năng cá nhân xã hội dưới ngưỡng bình thường so với điều tra ban đầu. Sau thời gian can thiệp 6 tháng, tỷ lệ trẻ có kỹ năng vận động toàn thân dưới ngưỡng bình thường và kỹ năng giải quyết vấn đề dưới ngưỡng bình thường thấp hơn so với nhóm chứng. Cơ quan tham gia trực tiếp đối với sự phát triển tâm vận động là hệ thống thần kinh và cơ-xương-khớp. Có rất nhiều chất dinh dưỡng tham gia vào cấu trúc và hoạt động của hệ cơ-xương-khớp, tuy nhiên vitamin D và calci đóng vai trò chủ yếu. Cơ, xương, khớp đóng vai trò quan trọng trong hệ vận động. Trẻ em có kỹ năng vận động tốt sẽ giúp trẻ ngủ ngon – tiền đề cho sự phát triển trí não.
Khi sử dụng sản phẩm dinh dưỡng có bổ sung vi chất dinh dưỡng và Tryptophan hàng ngày đã cải thiện tình trạng dinh dưỡng của trẻ em nhóm can thiệp. BS Thu Hương cho biết, nhiều nghiên cứu khác đã chỉ ra có sự tương quan giữa phát triển trí lực với tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Bên cạnh các chất dinh dưỡng thiết yếu, sản phẩm dinh dưỡng còn có Cholin (đáp ứng 60% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày). Cholin tham gia vào quá trình chuyển hóa chất béo, khi thiếu Cholin thì lipit bị tích trữ nhiều tại gan. Do vậy có nghiên cứu khuyến cáo cần bổ sung Cholin vào khẩu phần ăn cho phụ nữ khi mang thai để mẹ có đủ lượng Cholin cung cấp cho con qua nhau thai, đồng thời giúp trẻ phát triển trí thông minh cần bổ sung vào bữa ăn của trẻ qua thực phẩm. Theo tác giả Zeisel và cộng sự, Cholin tham gia vào quá trình Methyl hóa ADN, quá trình nhân lên và biệt hóa tế bào thần kinh.
Lâm Quyên