Sốt là một phản ứng có lợi của cơ thể trước các tác nhân gây sốt. Trong nhưng trường hợp sốt rất cao và kéo dài sẽ đe dọa đến các bệnh nhi.
Theo các chuyên gia nhi khoa, kiến thức, thái độ thực hành của người chăm sóc trẻ khi trẻ bị sốt có ảnh hưởng lớn đến công tác điều trị cho trẻ em. Từ tháng 5/2014 đến tháng 07/2014, nhóm tác giả nghiên cứu Đỗ Thị Kim Chi cùng cộng sự Bệnh viện Bạch Mai thực hiện nghiên cứu tiến cứu, mô tả cắt ngang, báo cáo đề tài “Kiến thức và thực hành chăm sóc trẻ sốt của bà mẹ có con bị sốt điều trị tại Khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai”.
Tác giả nghiên cứu báo cáo có 200 bà mẹ có con bị sốt và khoa nhi điều trị tại Bệnh viện Mạch Mai đã được mời chọn tham gia nghiên cứu. Có 130 bà mẹ có con dưới 2 tuổi chiếm tỷ lệ 65%. Có 101 bà mẹ có con dưới 3 tuổi chiếm tỷ lệ 50,5%. Đối tượng nghiên cứu làm nông chiếm 58,5%. Trình độ văn hóa từ bậc cao đẳng trở lên chiếm tỷ lệ 39,5%, hết trung học phổ thông 40%, dưới bậc trung học phổ thông là 20,5%. Có 77 đối tượng nghiên cứu quan niệm đúng về sốt, chiếm tỷ lệ 38,5%.
BS Kim Chi cho biết, có 58% đối tượng nghiên cứu biết về loại thuốc hạ sốt sử dụng cho con. Tuy nhiên có 42% đối tượng nghiên cứu cho con dùng thuốc mà không biết đó là loại thuốc gì, 9 bà mẹ đã dùng thuốc đông y khi trẻ bị sốt. Kết quả nghiên cứu có 81% các bà mẹ cho trẻ uống thuốc hạ sốt khi nhiệt độ cặp ở nách từ 38,5 độ C. Có đến 82,5% các bà mẹ biết khoảng cách giữa hai lần dùng thuốc hạ sốt là 4-6 giờ. Tuy nhiên có 14% bà mẹ đã cho con uống liều thuốc thứ 2 khi chưa đến 4 giờ. Có 79,5% các bà mẹ biết liều lượng của thuốc hạ sốt là theo lứa tuổi hoặc theo cân nặng của trẻ.
Về tác dụng phụ của thuốc hạ sốt, có 17,5% các bà mẹ trong nghiên cứu biết tác dụng phụ của thuốc gây độc cho thận, có 25% đối tượng nghiên cứu biết thuốc hạ sốt có tác dụng phụ gây độc cho gan. 37,5% cho rằng tác dụng phụ của thuốc hạ sốt gây cho dạ dày. Có 43 % đối tượng nghiên cứu không biết bất kỳ tác dụng phụ nào của thuốc hạ sốt.
BS Kim Chi báo cáo kiến thức của cả các bà mẹ trong nghiên cứu về biến chứng khi trẻ sốt cao, có đến 91% đối tượng nghiên cứu biết sốt cao gây co giật cho trẻ, về sốt cao gây mất nước cho trẻ chỉ có 18% bà mẹ trong nghiên cứu biết mà thôi. Có 52 bà mẹ (26%) cho rằng sốt cao gây ra biếng ăn ở trẻ. Có 15 bà mẹ không biết biến chứng của sốt cao và 10 bà mẹ cho rằng sốt cao sẽ gây ảnh hưởng đến não của trẻ.
Tìm hiểu về nguồn thông tin giúp bà mẹ xử trí sốt đã nhận được 76% đối tượng nghiên cứu tìm hiểu kiến thức sốt của nhân viên y tế, 50,5% tìm hiểu qua mạng internet, báo đài. Có 18% đối tượng nghiên cứu chỉ dựa vào kinh nghiệm của bản thân. Về phương pháp phát hiện trẻ bị sốt, có 92% bà mẹ trong nghiên cứu cặp nhiệt độ để phát hiện trẻ sốt, có 8% đối tượng nghiên cứu chỉ sờ bằng tay để phát hiện trẻ bị sốt. Có tới 70,7% đối tượng nghiên cứu chưa biết đầy đủ về cách cặp nhiệt độ cho con.
Đối với hành vi chăm sóc trẻ khi bị sốt, có 156 bà mẹ sử dụng biện pháp chườm ấm để hạ nhiệt cho con chiếm tỷ lệ 78%. Chỉ có 19,5% bà mẹ cởi bớt quần áo cho trẻ, đặt trẻ nơi thoáng mát khi trẻ bị sốt. Có 71% bà mẹ dùng thuốc hạ sốt và 46,5% bà mẹ dùng miếng dán hạ sốt cho trẻ khi trẻ bắt đầu sốt.
BS Kim Chi phân tích, kiến thức và cách xử trí khi trẻ sốt của các bà mẹ trong nghiên cứu là còn nhiều hạn chế. Có đến 61,5% các bà mẹ quan niệm sai về sốt; Gần một nửa bà mẹ trong nghiên cứu cho con uống thuốc mà không biết đó là loại thuốc gì. Có đến 70,7% các bà mẹ không biết cách cặp nhiệt kế thủy ngân cho trẻ; 71% đối tượng nghiên cứu xử trí sốt ban đầu chưa đúng. Nghiên cứu cho biết, về mối liên hệ, trình độ học vấn có liên quan đến kiến thức chung về sốt với chỉ số OR bằng 9,2, các bà mẹ có trình độ học vấn thấp có kiến thức về sốt kém hơn các bà mẹ có trình độ học vấn trên trung học cơ sở. Tác giả nghiên cứu kiến nghị cần phát triển một chương trình giáo dục sức khỏe cho các bậc cha mẹ, đặc biệt những người có trình độ học vấn thấp tăng cường kiến thức, thái độ và thực hành về sốt đối với trẻ nhỏ.
Nguyên Khải