[Đăng ngày: 18/03/2017]
Ở trẻ em ngừng thở thường là hậu quả của tình trạng suy hô hấp cấp, ngừng tim sau khi ngừng thở.
Não sẽ bị tổn thương khi ngừng thở, ngừng tim trên 4 phút và nếu trên 10 phút thường tử vong, nếu sống sẽ để lại di chứng não nặng nề. Vì vậy, khi ngừng thở ngừng tim cần nhanh chóng cung cấp oxy và máu cho não.
Theo các chuyên gia Bệnh viện Nhi Đồng 1- TP Hồ Chí Minh, trước đây thứ tự ưu tiên trong hồi sức là A,B,C; trong đó thông đường thở (Airway), thổi ngạt (Breathing), ấn tim ngoài lồng ngực (Circulation). Hiện nay, thứ tự thay đổi theo C,A,B; trong đó ấn tim sớm ngay từ đầu. Lý do là ấn tim trước dễ nhớ, dễ thực hiện đúng kỹ thuật hơn thổi ngạt; người cấp cứu dễ chấp nhận; hầu hết oxy con người ở phổi, ở nhịp thở cuối nên máu sẽ nhận được oxy khi đến phổi; không mất thời gian cho làm sạch đường thở, chậm cung cấp máu cho các cơ quan sống.
Đầu tiên chúng ta xác định bệnh nhân ngừng thở, ngừng tim bằng cách: nếu bệnh nhân hôn mê- lay gọi không tỉnh; quan sát lồng ngực không di động; không có mạch trung tâm (ở trẻ nhũ nhi là mạch khuỷu, mạch bẹn; trẻ lớn mạch cổ, mạch bẹn).
Nếu trường hợp xảy ra tai nạn ngoài bệnh viện; các bước thực hiện nhanh và theo thứ tự C,A,B. Bước một: chúng ta cần lay gọi bệnh nhân, nếu không đáp ứng là hôn mê hoặc nghi ngờ ngừng thở ngừng tim khi hôn mê và kêu gọi người giúp đỡ. Tiến hành bắt mạch trung tâm, nếu không có mạch trung tâm tiến hành ấn tim ngay, không có mạch trung tâm trong vòng 10 giây xác định đã ngừng tim. Tiến hành kỹ thuật ấn tim ngoài lồng ngực (Circulation).
Đối với trẻ sơ sinh nhũ nhi (dưới 1 tuổi), vị trí xương ức, dưới đường nối 2 vú một khoát ngón tay. Kỹ thuật thực hiện sử dụng 2 ngón cái (2 cấp cứu viên) hoặc hai ngón tay (1 cấp cứu viên) ấn sâu 1-2 cm hoặc 1/3-1/2 chiều sâu lồng ngực.
Đối với trẻ trên 1 tuổi, vị trí ấn là trên mấu xương ức 1 khoát ngón tay (1-8 tuổi); 2 khoát ngón tay đối với trẻ trên 8 tuổi. Kỹ thuật thực hiện 1 bàn tay (trẻ 1-8 tuổi); 2 bàn tay (trẻ trên 8 tuổi). Ấn sâu 2-3 cm hoặc 1/3-1/2 chiều sâu lồng ngực. Tần số ấn tim 100 lần/ phút, lưu ý ấn tim đúng mạch trung tâm sẽ có khi ấn.
Đối với trẻ sơ sinh, tỷ lệ ấn tim/ thổi ngạt là 3/1. Đối với trẻ trên 1 tháng, tỷ lệ ấn tim/ thổi ngạt là 15/2 cho trường hợp 2 cấp cứu viên; 30/2 đối với trường hợp có 1 cấp cứu viên. Nếu có 2 cấp cứu viên, người ấn tim đếm lớn để người thổi ngạt nghe phối hợp.
Ở bước thông đường thở, thực hiện ngửa đầu nâng cằm bệnh nhân, nếu nghi chấn thương cột sống cổ thì dùng phương pháp nâng hàm và cố định cổ để tránh di lệch cột sống cổ. Trong trường hợp hôn mê thì các cơ vùng cổ mất trương lực gây chèn ép tắc đường thở. Tiến hành hút đờm; lấy dị vật nếu có. Đối với trẻ sơ sinh, nhũ nhi sử dụng thủ thuật vỗ lưng ấn ngực; đối với trẻ lớn sử dụng thủ thuật Hemlich. Lưu ý không dùng tay móc mò dị vật vì có thể đẩy dị vật vào sâu hơn và làm tổn thương niêm mạc miệng hầu. Đặt ống thông miệng hầu khi thất bại với ngửa đầu, hút đờm. Quan sát sự di động của lồng ngực và nghe cảm nhận hơi thở, nếu lồng ngực không di động, không cảm nhận được hơi thở bệnh nhân, tức là ngừng thở.
Bước tiếp theo là thổi ngạt, thổi có hiệu quả khi thấy lồng ngực nhô lên khi thổi. Một số tác giả khuyến cáo để thổi ngạt 2 cái hiệu quả nên thổi ngạt 5 cái với nhịp bình thường. Cấp cứu viên cần tiếp tục thổi ngạt và ấn tim 2 phút, sau đó đánh giá lại.
Bước tiếp theo, cấp cứu viên cần quan sát di động lồng ngực và bắt mạch trung tâm, nếu mạch trung tâm rõ, đều; tim đập trở lại, ngừng ấn tim, tiếp tục thổi ngạt. Nếu bệnh nhân có di động lồng ngực, tự thở được ngừng thổi ngạt. Nếu bệnh nhân vẫn còn ngừng thở, ngừng tim phải tiếp tục ấn tim thổi ngạt. Trường hợp diễn tiến tốt là bệnh nhân hồng hào, tự thở, tim đập lại, mạch rõ và tỉnh táo.
Theo các chuyên gia Bệnh viện Nhi Đồng 1- TP. Hồ Chí Minh, quyết định thời điểm nào ngừng hồi sức trong trường hợp ngừng thở, ngừng tim kéo dài thì khó khăn. Tuy nhiên, có thể xem xét việc ngừng hồi sức nếu sau 30-60 phút mà tim không đập lại, không thở lại, đồng tử dãn và sau khi đã giải thích với người nhà bệnh nhân.
Huy Hoàng
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 50

Số lượt truy cập: 9358492

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang