Ngày 16/11/2016 BSCKII Cao Việt Dũng – Phó giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa cho biết Bệnh viện đã thực hiện thành công ca mổ cắt bỏ khối u gan lớn bên trái cho bệnh nhân nam 58 tuổi, cư trú tại huyện Diên Khánh bị ung thư gan. Đây cũng là ca mổ cắt gan đầu tiên của Bệnh viện.
Đầu tháng 11/2016 bệnh nhân nhập viện trong tình trạng ăn uống kém, đau tức hạ sườn trái. Sau khi được thăm khám, xét nghiệm cận lâm sàng, chụp cắt lớp vi tính CT bệnh nhân được chẩn đoán ung thư gan thùy trái với khối u kích thước 10x10cm. Bệnh nhân được bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt gan trái. Sau phẫu thuật sức khỏe bệnh nhân hồi phục tốt. Với thành công này, BS Dũng cho biết Bệnh viện sẽ tiếp tục điều trị các ca ung thư gan tiếp theo với nhiều phương pháp như mổ cắt gan, đốt khối u tại chỗ bằng vi sóng hoặc làm tắc mạch máu nuôi u gan.
Theo PGS.TS Trần Văn Thuấn- Viện Nghiên cứu Ung thư, ung thư tế bào gan là một loại ung thư gan nguyên phát, do sự tăng sinh ác tính của các tế bào biểu mô gan. Ở Việt Nam, ung thư tế bào gan có tỷ lệ mắc mới cao ở cả nam và nữ, đứng hàng thứ ba trong các nguyên nhân gây tử vong do bệnh ung thư. Báo cáo của Bệnh viện K Hà Nội ghi nhận năm 2010 có gần 9.400 trường hợp mắc ung thư gan ở nam giới; 2.400 trường hợp đối với nữ giới. Tỷ lệ mắc bệnh ung thư gan trên 100.000 dân đối với nam là 23,6 và đối với nữ là 6,3.
Những người có nguy cơ cao mắc ung thư gan là người mắc bệnh viêm gan virut B, viêm gan virut C mạn tính; xơ gan do viêm gan virut B, C hoặc xơ gan do rượu. Một số nguyên nhân khác gây ung thư gan là gan bị nhiễm chất độc như Aflatoxin, Dioxin. Đáng lưu ý, người mắc ung thư gan khi đến bệnh viện thường đã ở giai đoạn muộn, chiếm gần 88%. TS. Thuấn lưu ý, những người ở trong nhóm có nguy cơ mắc ung thư gan cần được siêu âm bụng tầm soát mỗi 3 – 4 tháng/lần; thực hiện xét nghiệm AFP máu; mỗi 6 – 12 tháng thực hiện chụp vi tính cắt lớp CT hoặc chụp cộng hưởng từ MRI. Đối với những người có viêm gan C mạn tính, xơ gan không do virut viêm gan B, C mỗi 6 tháng nên thực hiện siêu âm tầm soát và xét nghiệm AFP máu.
Trong chẩn đoán bệnh, bác sĩ chuyên khoa sẽ tìm hiểu, xác định rõ người bệnh các yếu tố như có bị viêm gan virut B, C hay xơ gan không; đã được điều trị viêm gan virut chưa; có tái khám và tầm soát ung thư định kỳ không. Nếu người bệnh có uống rượu thì thời gian kéo dài bao lâu, mức độ, nồng độ rượu uống. Người bệnh có tiêm chích sử dụng chất gây nghiện, gia đình có ai bị viêm gan virut, xơ gan, ung thư gan.
Khi thực hiện siêu âm bụng, người bệnh sẽ được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đo độ đàn hồi nhu mô gan; tiến hành chụp vi tính cắt lớp hoặc chụp cộng hưởng từ MRI có bơm thuốc cản quang để xác định chính xác khối u. Đối với xét nghiệm miễn dịch AFP nếu kết quả từ 200ng/ml trở lên đó là giá trị mang tính gợi ý chẩn đoán ung thư tế bào gan ở những bệnh nhân có viêm gan mạn tính hay xơ gan; tuy nhiên xét nghiệm này không có ý nghĩa trong việc chẩn đoán xác định bệnh. Nếu người bệnh có tổn thương trong nhu mô gan lớn hơn 1cm, xét nghiệm sinh thiết gan là biện pháp để xác định chẩn đoán.
Về phân loại giai đoạn ung thư gan, trong trường hợp bệnh được phát hiện sớm, người bệnh chỉ có một u đơn độc kích thước nhỏ hơn 5cm; Ở giai đoạn tiến triển người bệnh có thể có nhiều u trong gan, u xâm lấn mạch máu hoặc di căn ngoài gan.
Theo BS Cao Việt Dũng, phẫu thuật cắt gan là phương pháp điều trị triệt để đối với những bệnh nhân có thể trạng cho phép, chức năng gan không quá kém và khối u còn khả năng cắt bỏ. Hiệu quả điều trị rất khả quan, tỷ lệ sống trên 3 năm ở bệnh nhân được điều trị hơn 70%.
Trong trường hợp bệnh nhân có khối u nhỏ hơn 3cm và số lượng u không quá 3, người bệnh có thể được áp dụng phương pháp điều trị can thiệp phá hủy khối u gan bằng sóng cao tần (RFA), đây là phương pháp điều trị triệt để. Đối với phương pháp này cần có điều kiện là vị trí của khối u dễ tiếp cận bằng siêu âm hay chụp cắt lớp vi tính, u không gần các tạng khác, không gần các cuống gan hay mạch máu lớn.
Trong những trường hợp ung thư tế bào gan đã có di căn xa, đã có dấu hiệu xâm lấn mạch máu tĩnh mạch gan, tĩnh mạch cửa; không thể lấy bỏ triệt để bằng phẫu thuật người bệnh được điều trị bằng phương pháp nhắm trúng đích với thuốc Nexava hay Sorafenib, thuốc có tác dụng làm chậm phát triển khối u.
BS Cao Việt Dũng lưu ý trong phẫu thuật cắt gan đối với người bệnh ung thư tế bào gan, việc đánh giá chức năng gan và đảm bảo đủ thể tích gan bảo tồn sau mổ là vấn đề quan trọng nhằm tránh tình trạng suy gan đối với người bệnh. Tiêu chuẩn để cắt gan khi thể tích gan bảo tồn trên 25 – 50% thể tích gan chuẩn hoặc thể tích gan chức năng của bệnh nhân, dựa vào thể tích gan toàn bộ của bệnh nhân trừ đi thể tích khối u. Vì đa số các bệnh nhân có tình trạng xơ gan nên thể tích gan còn lại tối thiểu phải chiếm 40% thể tích gan chuẩn (thể tích gan chức năng). Sau điều trị người bệnh cần tuân thủ điều trị viêm gan virut B, C, xơ gan để giảm sự phát triển khối u gan, giảm nguy cơ xuất hiện các khối u mới tại gan. Người bệnh cần đi khám định kỳ, thực hiện đầy đủ các tư vấn, chỉ định của bác sĩ chuyên ngành để không bỏ lỡ cơ hội điều trị, giúp điều trị tốt nhất đối với bệnh ung thư gan. Người bệnh cần được theo dõi sau cắt gan 1 tháng, sau đó cách mỗi 2 tháng để phát hiện sớm và xử trí tái phát nếu có. Mỗi lần tái khám người bệnh sẽ được thực hiện xét nghiệm chức năng gan, men gan SGOP, SGPT, AFP máu, nồng độ virut trong máu và siêu âm tầm soát tái phát. Chụp vi tính cắt lớp CT, MRI được thực hiện khi nghi ngờ trên kết quả siêu âm bệnh tái phát trong gan.
Để phòng bệnh ung thư tế bào gan, BS Cao Việt Dũng nhấn mạnh cần thực hiện tiêm phòng vacxin kháng virut B cho trẻ em 24 giờ đầu sau sinh. Người lớn cần tiêm phòng vacxin viêm gan virut B. Mọi người cần thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa lây truyền viêm gan virut B, viêm gan virut C như sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục, sử dụng bơm kim tiêm riêng trong tiêm chích và phòng ngừa lây viêm gan virut B, C qua đường mẹ truyền sang con. Không nên lạm dụng uống nhiều rượu bia, không ăn những thực phẩm bị nhiễm độc, nấm mốc. Đối với các bệnh nhân mắc bệnh viêm gan virut B, viêm gan virut C mạn tính, người bệnh xơ gan cần được khám bệnh tầm soát định kỳ để phát hiện sớm tình trạng ung thư từ đó có kế hoạch điều trị kịp thời góp phần nâng cao chất lượng điều trị trong từng trường hợp bệnh.
BS.Tôn Thất Toàn