Theo ông Nguyễn Đức Vinh – Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ trẻ em Bộ Y tế, năm 2017 mục tiêu cải thiện tình trạng sức khỏe sinh sản của người dân, tập trung vào giảm tử vong mẹ, tử vong sơ sinh, giảm sự khác biệt đối với tiếp cận dịch vụ giữa các vùng miền cả nước.
Cụ thể các chỉ tiêu dự kiến năm 2017 được đưa ra là tỷ lệ phụ nữ có thai được quản lý 98%; Tỷ lệ phụ nữ được khám thai ≥3 lần trong 3 thai kỳ là 91%; Tỷ lệ đẻ do cán bộ y tế đỡ là 98,3%; tỷ lệ bà mẹ được khám sau đẻ là 94,2%; Tỷ lệ bà mẹ được khám tuần đầu sau đẻ là 82,3%; Tỷ lệ phá thai giảm còn 0,16; Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em < 5 tuổi theo cân nặng giảm 13,1%; Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi theo chiều cao giảm còn 23,3%; Tỷ lệ tử vong mẹ /100.000 trẻ đẻ sống (ước tính) giảm còn 55; Tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi giảm 14,3‰; tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi giảm còn 21,4‰.
Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em sẽ tiếp tục xây dựng hoàn thiện thông tư hướng dẫn việc lập hồ sơ theo dõi sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ theo độ tuổi, chăm sóc và tư vấn sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai và trẻ em; tư vấn hỗ trợ chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp độ tuổi và các văn bản khác thực hiện Luật trẻ em. Vụ hoàn thiện hướng dẫn tạm thời về chăm sóc phụ nữ mang thai trong bối cảnh dịch bệnh do vi rút Zika, tổ chức hệ thống giám sát chứng đầu nhỏ trong thai kỳ và ở trẻ sơ sinh; Đề án củng cổ nâng cao năng lực cấp cứu và điều trị sản nhi đến năm 2025; Kế hoạch quốc gia về chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên/thanh niên đến năm 2025; Kế hoạch quốc gia dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Ban hành tài liệu đào tạo liên tục “chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kanguroo”; “Hồi sức cấp cứu trong sản khoa”; chăm sóc sơ sinh nhẹ cân, non tháng và bệnh lý, triển khai khoa/đơn nguyên sơ sinh tuyến tỉnh/huyện; Dự phòng sàng lọc ung thư cổ tử cung…
Vụ sức khỏe bà mẹ trẻ em sẽ hướng dẫn các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch, triển khai và giám sát thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, các chỉ tiêu của chương trình đề ra. Vụ phối hợp các Bệnh viện chỉ đạo tuyến đầu ngành về sản, nhi, giám sát kiểm tra việc cấp cứu, khám chữa bệnh, tuân thủ quy định chuyên môn, xử trí tai biến sản khoa…của các cơ sở cung cấp dịch vụ đỡ đẻ tại địa phương. Đồng thời tăng cường kiểm tra các cơ sở hỗ trợ sinh sản, thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản; Dự phòng tốt các bệnh lây nhiễm mới nổi cho phụ nữ mang thai và trẻ em như bệnh do vi rút Zika, phòng các bệnh lây truyền từ cha, mẹ sang con.
Đối với công tác giám sát năm 2017 đã được nâng cao, kết hợp nhiều nội dung trong mỗi chuyến giám sát, chú trọng việc hướng dẫn tổ chức cung cấp dịch vụ. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở y tế tư nhân khám chữa bệnh sản phụ khoa/kế hoạch hóa gia đình cả nội dung chuyên môn lẫn phạm vi hành nghề.
Theo ông Nguyễn Đức Vinh, Vụ trưởng Vụ sức khỏe bà mẹ trẻ em các nội dung giám sát ưu tiên bao gồm chất lượng khám thai, lưu ý phát hiện các trường hợp thai nghén có tật đầu nhỏ ở thai nhi. Đối với những ca nghi ngờ sẽ thực hiện đúng quy trình điều tra và giám sát zika.
Những nội dung quan tâm khác gồm triển khai chăm sóc sơ sinh sớm thiết yếu trong và ngay sau sinh, đo vòng đầu thường quy ở tất cả trẻ sơ sinh; quy trình theo dõi chuyển dạ theo dõi sau sinh; quy trình chuyên môn trong phá thai an toàn; hoạt động chuyên môn và thực hiện phụ cấp cho cô đỡ thôn bản; giám sát và đáp ứng tử vong mẹ và các quy định chuyên môn, pháp lý trong hỗ trợ sinh sản.
Trước đó, đánh giá những thách thức khó khăn trong năm 2016, Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em đã chỉ ra các vấn đề cần giải quyết đó là các chỉ số về sức khỏe bà mẹ - trẻ em vẫn còn chênh lệch khá lớn giữa các vùng miền. Tỷ số tử vong mẹ, tử vong trẻ em; tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em ở khu vực miền núi cao gấp 2-3 lần so với đồng bằng. Có nhiều nội dung chăm sóc sức khỏe sinh sản chưa được quan tâm đúng mức như ung thư cổ tử cung, chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên; dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
Vụ Sức khỏe Bà mẹ trẻ em cũng lưu ý hiện nay mạng lưới các Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản bị xáo trộn; có 8/63 tỉnh thành phố sáp nhập Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản và Bệnh viện Sản nhi; Bệnh viện Phụ sản; Bệnh viện Nhi hoặc vào Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh tuyến tỉnh thành phố phần nào ảnh hưởng đến công tác quản lý, chỉ đạo hệ thống cũng như việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản tới người dân và bà mẹ trẻ em.
Huy Hoàng