Theo Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần lần thứ 5 (DSM-5: Diagnotic and Statistical Manual of Mental Disorders -fìfth edition); rối loạn giấc ngủ bao gồm 10 nhóm là mất ngủ, ngủ nhiều, ngủ rũ, rối loạn nhịp thức ngủ ngày đêm, rối loạn giấc ngủ liên quan đến thở, rối loạn kích thích giấc ngủ không động nhãn nhanh, rối loạn hành vi giấc ngủ động nhãn nhanh, ác mộng, hội chứng chân không nghỉ, rối loạn giấc ngủ do thuốc.
Một nghiên cứu của Ghoreishi trên 224 sinh viên y khoa Đại học Zanjan năm 2008 cho thấy có mối liên quan giữa chất lượng giấc ngủ và kinh tế của đối tượng nghiên cứu; tỷ lệ ngủ sâu ở nhóm nghèo là 57,9%; nhóm trung bình là 46,9% và nhóm khá giả ngủ sâu có tỷ lệ chỉ 33,9%. Các rối loạn giấc ngủ thường đi kèm với các triệu chứng tâm thần như rối loạn trầm cảm, lo âu, stress. Tác giả Daniel J. Taylor và cộng sự nghiên cứu dịch tễ học về tình trạng mất ngủ ở 1.039 sinh viên Đại học tại Mỹ năm 2013 cho thấy có 9,5% sinh viên có tình trạng mất ngủ, trầm cảm có liên quan đến tình trạng mất ngủ ở sinh viên. Tác giả Seblewngel Lemma nghiên cứu chất lượng giấc ngủ và các yếu tố tâm thần liên quan trên 2.550 sinh viên 02 trường Đại học Ethiopia năm 2012 nhận thấy chất lượng giấc ngủ không tốt ở sinh viên tăng gấp 1,26 -1,76 lần theo mức độ từ nhẹ đến nặng so với các nhóm không có dấu hiệu lo âu. Tác giả Mohammed nghiên cứu sinh viên y ở Ả Rập Xê Út năm 2012 cho thấy sinh viên bị stress mức độ vừa và nặng có chất lượng giấc ngủ kém lần lượt gấp 9,6 và 24 lần so với sinh viên bị stress mức độ nhẹ. Bên cạnh đó sinh viên bị stress mức độ vừa và nặng cũng có tình trạng buồn ngủ ban ngày quá mức gấp 3 lần so với những đối tượng nghiên cứu bị stress nhẹ.
Đối với yếu tố áp lực học tập, thi cử cũng gây ảnh hưởng lớn đến rối loạn giấc ngủ. Một nghiên cứu của tác giả Damiel Pagnin và cộng sự năm 2013 tìm hiểu mối liên quan giữa tình trạng kiệt sức và rối loạn giấc ngủ ở sinh viên y khoa đã chỉ ra tình trạng buồn ngủ ban ngày quá mức có liên quan đến kết quả học tập. Các sinh viên y khoa với những hạn chế giấc ngủ có điểm xấu và cố gắng để cải thiện điểm số học tập của họ bằng cách tăng số giờ học thêm. Do đó làm tăng mức độ thiếu ngủ của đối tượng trong nghiên cứu. Việc học tập của sinh viên trong nghiên cứu cho thấy không hiệu quả do thiếu tập trung, giảm trí nhớ và giảm tư duy trừu tượng.
Đối với sự phát triển của công nghệ thông tin, mạng xã hôi, Internet cũng có tác động tiêu cực đối với sức khỏe tâm thần ở sinh viên; nghiên cứu của tác giả là Hoàng Minh Sơn năm 2014 trên đối tượng sinh viên trường Đại học Y tế Công Cộng cho kết quả đến 99,1% sinh viên sử dụng mạng xã hội; 60% sinh viên thường xuyên sử dụng mạng xã hội có chất lượng giấc ngủ kém.
Về hút thuốc lá, sử dụng chất kích thích, một nghiên cứu trong cộng đồng tại Mỹ cho thấy vai trò hút thuốc lá từ giai đoạn vị thành niên đến giai đoạn trưởng thành đối với tình trạng mất ngủ cho thấy, những người nghiện hút thuốc lá nặng hoặc hút thuốc lá kéo dài có tình trạng mất ngủ gấp 3,35 lần so với những người không hút thuốc lá.
Một nghiên cứu năm 2017 tại Hàn Quốc cho thấy đối tượng trẻ vị thành niên có thời gian ngủ ngắn dưới 6 giờ/ ngày được báo cáo có tỷ lệ sử dụng cà phê nhiều hơn so với các nhóm đối tượng khác và các đối tượng có thời gian ngủ dài (hơn 8 giờ/ngày) sử dụng socola và đồ uống có chứa ca cao nhiều hơn các nhóm còn lại. Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra tần suất rối loạn giấc ngủ tăng lên với mức độ sử dụng đồ uống có cồn ở người trẻ tuổi.
Đối với sử dụng điện thoại di động trước khi ngủ; nhiều nghiên cứu chỉ ra việc tiếp xúc với các thiết bị điện tử vào buổi tối có khả năng phá vỡ giấc ngủ. Việc sử dụng nhiều thiết bị cùng một lúc có liên quan đến thiếu ngủ vào ban đêm và tăng mức độ buồn ngủ vào ban ngày. Một nghiên cứu năm 2017 của Jyoti Prrya trên 307 sinh viên y khoa Ấn Độ cho kết quả sử dụng điện thoại di động trên 01 giờ là yếu tố liên quan đến chất lượng giấc ngủ kém ở sinh viên (p<0,05). Tác giả Matthew và cộng sự nghiên cứu đo lường trực tiếp thời gian sử dụng màn hình điện thoại thông minh liên quan đến giấc ngủ và nhân khẩu học năm 2013 phát hiện thời gian mở màn hình điện thoại thông minh có liên quan đến chất lượng giấc ngủ kém ở đối tượng nghiên cứu; việc tiếp xúc với màn hình điện thoại thông minh đặc biệt là vào thời gian đi ngủ có ảnh hưởng đến sức khỏe ở nhóm đối tượng nghiên cứu. Nghiên cứu của tác giả Hoàng Nguyễn Nhật Linh cho thấy 856 đối tượng nghiên cứu là thanh niên Đà Nẵng năm 2017, ăn quá no 2 giờ trước khi ngủ có liên quan đến chất lượng giấc ngủ kém ở thanh niên./.
Hữu Lai