Theo ThS. Nguyễn Đức Vinh- Vụ Sức khỏe Bà mẹ- Trẻ em Bộ Y tế, công tác phòng chống dịch bệnh do vi rút Zika, Vụ Sức khỏe Bà mẹ-Trẻ em đã xây dựng, trình lãnh đạo Bộ Y tế ban hành hướng dẫn tạm thời về chăm sóc phụ nữ mang thai trong bối cảnh dịch bệnh do vi rút Zika. Hướng dẫn là cơ sở để các tuyến tăng cường quản lý thai, sàng lọc qua siêu âm phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ đầu nhỏ trong thai kỳ để tiếp tục xử trí. Với sự hỗ trợ của WHO, Vụ đã tập huấn được cho một số giảng viên chủ chốt của 27 tỉnh có nguy cơ cao. Tại một số tỉnh miền Nam và Tây Nguyên, các tỉnh đã triển khai tập huấn, phổ biến cho tuyến dưới với nguồn kinh phí của hệ y tế dự phòng hoặc của địa phương.
Vụ cũng đang thiết lập hệ thống giám sát chứng đầu nhỏ trong thai kỳ và ở trẻ sơ sinh để theo dõi tỷ lệ đầu nhỏ do vi rút Zika. Việc đo vòng đầu ở trẻ sơ sinh được coi như một công việc thường quy ở giai đoạn chăm sóc sơ sinh sớm. Trong năm 2017, Hướng dẫn tạm thời về chăm sóc phụ nữ mang thai trong bối cảnh dịch bệnh do vi rút Zika sẽ được cập nhật theo những khuyến cáo mới nhất của WHO và CDC Hoa Kỳ, có bổ sung về nội dung xử trí các ca đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh.
Đối với phòng chống nhiễm khuẩn đường sinh sản, trong 9 tháng 2016, theo báo cáo của Vụ Sức khỏe Bà mẹ- Trẻ em có hơn 9,2 triệu lượt phụ nữ được khám phụ khoa; gần 4 triệu lượt người được điều trị.
Năm 2016 là năm đầu tiên hệ Sức khỏe sinh sản là đầu mối tiếp nhận, bàn giao từ hệ thống phòng chống HIV/AIDS việc triển khai các can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế. Vụ Sức khoẻ Bà mẹ- Trẻ em đã có văn bản hướng dẫn các địa phương tiếp nhận, bàn giao và phối hợp với Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS các tỉnh xây dựng Kế hoạch thực hiện các can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, tiến tới dự phòng các bệnh lây truyền từ cha mẹ sang con gồm cả giang mai và viêm ban B. Trong khuôn khổ dự án do US CDC hỗ trợ, Vụ đã tổ chức tập huấn cho các tỉnh về xây dựng kế hoạch, ghi chép sổ sách, biểu mẫu báo cáo tình hình xét nghiệm HIV ở phụ nữ mang thai, chuyển dạ, trẻ sơ sinh bị nhiễm HIV từ trong hệ thống báo cáo CSSKSS. Đây cũng sẽ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống sức khoẻ sinh sản trong những năm tới.
Đối với công tác phòng chống ung thư cổ tử cung, các Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Sinh sản tiếp tục đây mạnh hoạt động dự phòng ung thư cổ tử cung thứ cấp áp dụng phương pháp sàng lọc bằng khám phụ khoa kết hợp với quan sát bằng mắt thường với dung dịch acid acetic (VIA). Hầu hết các tỉnh đã triển khai xét nghiệm tế bào cổ tử cung (PAP smear) và soi cổ tử cung. Khoảng hơn 2/3 số Trung tâm Chăm sóc Sức khoẻ Sinh sản đã triển khai phương pháp điều trị dùng kỹ thuật áp lạnh cổ tử cung và khoét chóp bằng dao điện (LEEP), một số tỉnh đã triển khai tiêm phòng vắc xin HPV cho nữ vị thành niên.
Vụ Sức khỏe Sinh sản Bà mẹ-Trẻ em đã trình Bộ Y tế phê duyệt, ban hành kế hoạch hành động quốc gia về Dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung giai đoạn 2016-2025; tổ chức các hội thảo phổ biến trên toàn quốc về Kế hoạch này. Đây là cơ sở để các địa phương xây dựng chương trình dự phòng, sàng lọc và kiểm soát ung thư cổ tử cung một cách thống nhất và có hệ thống, đưa ra các mục tiêu, chỉ tiêu và hoạt động phù hợp với điều kiện và năng lực của từng tỉnh, trong đó tập trung vào tăng cường độ bao phủ tiêm vắc xin HPV và sàng lọc tổn thương sớm ung thư cổ tử cung để xử trí kịp thời. Trong điều kiện kinh phí cho phép, Vụ sẽ hỗ trợ triển khai Chương trình dự phòng, sàng lọc và kiểm soát ung thư cổ tử cung ở một số tỉnh điểm, sau đó sẽ xem xét đánh giá, báo cáo lãnh đạo Bộ Y tế triển khai nhân rộng.
Ngọc Anh