[Đăng ngày: 26/10/2016]
Tại các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long , bệnh sốt xuất huyết lưu hành do điều kiện tự nhiên, thói quen dự trữ nước ở các vật chứa thuận lợi cho muỗi và bọ gậy Aedes sinh sản và phát triển.
Công tác phòng chống sốt xuất huyết Dengue chủ yếu dựa vào kiểm soát véc tơ với sự tham gia của cộng đồng bằng cách loại bỏ các vật chứa nước có bọ gậy Aedes tại các vật chứa nước trong và xung quanh nhà nhằm hạn chế thấp nhất sự lây truyền bệnh.
Nhóm tác giả nghiên cứu Lê Đăng Ngạn, cùng cộng sự Trung tâm Y tế Dự phòng Tiền Giang đã tiến hành nghiên cứu “Đặc điểm ổ bọ gậy nguồn của muỗi Aedes truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue tỉnh Tiền Giang năm 2014”.
Theo Bs Lê Đăng Ngạn, tác giả nghiên cứu tiến hành 2 đợt điều tra vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 dựa theo số liệu khí tượng thủy văn của tỉnh Tiền Giang. Phương pháp thu thập bọ gậy đối với các loại dụng cụ chứa nước từ 100 lít trở lên như lu, hồ, phuy bằng phương pháp vợt 5 vòng và áp dụng hệ số chuyển đổi được ước tính số lượng bọ gậy. Đối với các dụng cụ chứa nước nhỏ và vật phế thải sẽ thu thập được bảo quản và chuyển về bộ phận côn trùng của tỉnh định lượng bọ gậy theo khóa định loại muỗi ở Việt Nam và tính các chỉ số sau khi giám sát.
Bs Lê Đăng Ngạn phân tích kết quả khảo sát bọ gậy nguồn tại các vùng sinh thái đặc trưng ở các huyện phía Đông, nội thành và các huyện phía Tây của tỉnh Tiền Giang chỉ có bọ gậy Aedes aegypti ở các dụng cụ chứa nước trong vào ngoài nhà; không tìm thấy bọ gậy Aedes albopictus. Khác với các nghiên cứu về bọ gậy nguồn tại Hà Nội và 11 tỉnh miền núi phía Bắc, có sự hiện diện của cả hai loại bọ gậy Aedes aegypti và Aedes albopictus. Cũng theo kết quả giám sát bộ gậy nguồn của Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh tại các tỉnh phía Nam, ngoài bọ gậy Aedes aegypti còn có cả bọ gậy Aedes albopictus chủ yếu ở các tỉnh miền Đông. Sự khác biệt này do Tiền Giang là vùng đồng bằng sông Cửu Long có điều kiện sinh thái tự nhiên cùng với tập quán dự trữ nước chủ yếu là các vật chứa trong nhà phù hợp cho sự sinh sản và phát triển của bọ gậy Aedes aegypti; trong khi muỗi Aedes albopictus sống ngoài nhà, ổ sinh sản là hốc cây, ống tre nứa và kẽ lá phù hợp với sinh thái các tỉnh miền Bắc và miền Đông Nam bộ. Do đó, cần dựa vào kết quả giám sát bọ gậy nguồn để áp dụng các biện pháp phòng chống thích hợp cho từng vùng, miền trong cả nước.
Lu là loại dụng cụ chứa nước phổ biến nhất, có tỷ lệ nhiễm và tỉ lệ tập trung bọ gậy cao nhất; kế đến là phuy và xô thùng. Đây là những loại dụng cụ chứa nước đặc trưng dự trữ nước mưa, nước sinh hoạt theo tập quán của người dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Riêng hồ tròn trên 1000 lít là dụng cụ chứa nước phổ biến đứng hàng thứ ba sau lu, phuy, xô thùng nhưng có tỷ lệ nhiễm và tỷ lệ tập trung bọ gậy thấp (do đa số đều có nắp đậy kín và dụng cụ chứa nước này có khả năng dự trữ nước với thể tích khá lớn, đáp ứng được nhu cầu của người dân tại hộ gia đình.
Số dụng cụ chứa nước ở các huyện phía Đông chiếm tỷ lệ cao nhất kế đến là các huyện phía Tây và thấp nhất khu vực nội thành. Tỷ lệ dụng cụ chứa nước có bọ gậy cao ở khu vực phía Tây chủ yếu là vật chứa nước tự nhiên ngoài vườn; kế đến là khu vực nội thành và khu vực phía Đông. Tuy nhiên, tổng số bọ gậy cao nhất ở nội thành, người dân khu vực nội thành dùng các loại dụng cụ chứa nước như lu, thùng phuy xô để chứa nước máy sinh hoạt hàng ngày không có nắp đậy và vật phế thải chứa nước có rất nhiều bọ gậy như vỏ xe, vỏ đồ hộp…nhưng không được kiểm soát trong quá trình đô thị hóa. Ở các huyện phía Đông, mặc dù có số dụng cụ chứa nước cao nhất nhưng tỷ lệ dụng cụ chứa nước có bọ gậy và tỷ lệ tập trung bọ gậy thấp hơn ở khu vực nội thành do người dân dự trữ nước ngọt trong các hồ với thể tích lớn và có nắp đậy kín. Tổng số bọ gậy thấp nhất ở các huyện phía Tây do người dân ít sử dụng dụng cụ chứa nước để dự trữ nước. Kết quả trên cho thấy tỷ lệ dụng cụ chứa nước có bọ gậy, đặc biệt là tỷ lệ tập trung bọ gậy liên quan đến dụng cụ chứa nước chính là lu không đậy kín hoặc không có nắp đậy và hành vi súc rửa thường xuyên của người dân. Do đó, cần hướng dẫn cho người dân sử dụng các biện pháp đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp để kiểm soát dụng cụ chứa nước chính như súc rửa thường xuyên, thả cá bảy màu ăn bọ gậy, dùng nắp đậy kín, sử dụng tấm nhựa che kín và đậy nắp lên trên…và loại bỏ các vật dụng phế thải. Đồng thời khuyến khích người dân sử dụng loại dụng cụ chứa nước có nắp đậy kín là hồ đặc biệt là vùng thiếu nước ngọt ở các huyện khu vực phía Đông để hạn chế tỷ lệ nhiễm bọ gậy.
Nghi Anh
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 191

Số lượt truy cập: 9297670

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang